عمران ڪورائي
وزيراعظم شهباز شريف چيو آهي ته گذريل 9 مهينن جي ڌرڻن جي سياست معيشت کي تباهه ڪرڻ ۾ ڪا ڪسر نه ڇڏي آهي، ”اڏام پاڪستان“ پروگرام نئين سال لاءِ سٺو سنوڻ هوندو برآمدات کي وڌايو. وفاقي ڪابينا جي اجلاس کي خطاب ڪندي وزيراعظم چيو ته نئين سال جي شروعات تي پاڪستان جي خوشحالي لاءِ دعاگو آهيان. هن چيو ته جيڪڏهن پاڪستان جي معاشي ترقي جو مقصد آهي ته پوءِ اسان وٽ ايڪسپورٽ جي بنياد تي ترقي کانسواءِ ڪو به آپشن ناهي، ان سلسلي ۾ اي ڊي آر (ايڊوانس ٽو ڊيپازٽ ريشو) پيش ڪيو ويو آهي ان جي ساراهه ٿيڻ گهرجي ڇو ته ان جي نتيجي ۾ خزاني کي 72 بلين ڊالر جي آمدني ٿي آهي ۽ آءِ ايم ايف جي ڊسمبر جي آمدني جي هدف جو 97 سيڪڙو حاصل ڪيو آهي. وزيراعظم چيو ته ڪراچي بندرگاهه تي بي بنياد ڳالهيون شروع ٿي چڪيون آهن، جڏهن مان گذريل سال جولاءِ ۾ ڪراچي ويو هو ته مون کي ٻڌايو ويو ته اسان فلاڻي جاءِ تي ريئل اسٽيٽ ٺاهي رهيا آهيون معاف ڪجو ۽ مون کيس چيو ته توهان جو ڪم بندرگاهه هلائڻ يا ريئل اسٽيٽ هلائڻ آهي. هن چيو ته گذريل سال اپريل ۾ بل گيٽس فائونڊيشن کان 6 ملين ڊالرن جي فنڊنگ ذريعي ايف بي آر ۾ 100 سيڪڙو ڊيجيٽلائيزيشن کانپوءِ اڄ ڪراچي پورٽ ۾ فيس لیس انٽريڪشن جو ٽرائل رن شروع ڪيو ويو آهي، جنهن جي نتيجي ۾ ڪنٽينرز جي انسپيڪشن جو مدو گهٽ ڪيو ويو آهي. ان ۾ 39 سيڪڙو گهٽتائي آئي آهي ۽ واپارين کي رليف مليو آهي. شهباز شريف چيو ته افغانستان ۾ کنڊ جي اسمگلنگ مڪمل طور تي بند ٿي وئي آهي، جنهن جي نتيجي ۾ کنڊ برآمد ڪرڻ جي صلاحيت پيدا ٿي آهي، تيل جي اسمگلنگ ۾ به نمايان گهٽتائي آئي آهي. هن چيو ته مالي سال جي 5 مهينن ۾ ترسيل 15 ارب ڊالرز آيا آهن ۽ جيڪڏهن اها ئي رفتار برقرار رهي ته ترسيل 35 ارب ڊالرن تائين پهچي ويندا جيڪو تاريخ جو سڀ کان وڏو رڪارڊ هوندو. وزيراعظم چيو ته اهي ننڍيون ڪاميابيون آهن ان جي باوجود 9 مهينن ۾ ڌرڻن جي سياست معيشت کي تباهه ڪرڻ ۾ ڪا ڪسر نه ڇڏي، ان جي باوجود اسان معيشت ۾ استحڪام آڻڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا ۽ عام ماڻهو به معيشت کي بهتر بڻايو. گواهي ڏئي رهيو آهي. هن چيو ته حڪومت جي شفافيت جو اندازو ان ڳالهه مان لڳائي سگهجي ٿو ته 9 مهينن ۾ ڪنهن کي هڪ به نوٽيس وٺڻ جي همت نه هئي. هن چيو ته هاڻي اسان کي ترقي جي مرحلي ڏانهن وڃڻو آهي، جيتوڻيڪ گذريل سال جي ڀيٽ ۾ ڪارڪردگي بهتر آهي پر آءِ ايم ايف سان طئي ٿيل هدفن ۾ وڏو خال آهي. شهباز شريف وڌيڪ چيو ته گذريل ڪجهه سالن ۾ افغانستان ۾ نگران حڪومت جي قيام کانپوءِ دهشتگردي ٻيهر جنم ورتو آهي. هن چيو ته اسان جون هٿياربند فوجون ۽ قانون لاڳو ڪندڙ ادارا دهشتگردي جو ڀرپور مقابلو ڪري رهيا آهن ۽ سندن قربانيون ضرور رنگ لائينديون. وزيراعظم اميد ظاهر ڪئي ته هي سال پاڪستان لاءِ سٺو سال ثابت ٿيندو ۽ خوشحالي ۽ برڪتون آڻيندو، جنهن جي شرط رڳو محنت، محنت ۽ محنت آهي. وزيراعظم شهباز شريف جي قيادت ۾ اڄ پاڪستان جون معاشي حالتون عالمي ادارن جي اميدن کان وڌيڪ آهن. هڪ معيشت جيڪا ڊفالٽ جي خطرن جي سامهون آهي، اڄ جي سڀ کان وڌيڪ مستحڪم معيشتن مان آهي. افراط زر 4.1 سيڪڙو جي 81-مهيني جي گهٽتائي تي آهي. ڊسمبر 2023 ۾، افراط زر جي شرح 29.7 سيڪڙو تي بيٺو. مالي سال 25 جي پهرين 6 مهينن ۾، معيشت استحڪام کان مضبوط ٿي چڪي آهي. مالي سال 25 جي پهرين 5 مهينن ۾، ٻاهرين ملڪن مان موڪلون 15 بلين ڊالر جي مثالي سطح تي آهن. مالي سال 25 جي آخر تائين ترسيل 35 بلين ڊالر تائين پهچڻ جو امڪان آهي. پاڪستان اسٽاڪ ايڪسچينج 22 سالن ۾ سڀ کان وڌيڪ مثبت سطح تي آهي جيڪا سڄي دنيا ۾ بهترين ڪارڪردگي آهي. پاڪستان اسٽاڪ ايڪسچينج دنيا ۾ ٻيو نمبر ۽ ايشيا ۾ پهرين بهترين پرفارمنس اسٽاڪ ايڪسچينج آهي. سيڙپڪاري جي ماحول کي بهتر بڻائڻ جي رستي تي 9 سيڪڙو جي تاريخي گهٽتائي آئي آهي، پاليسي ريٽ کي 22 سيڪڙو مان گھٽائي 13 سيڪڙو ڪيو ويو. هلندڙ مالي سال جي پهرين اڌ ۾ برآمدات ۾ 10.52 سيڪڙو ۽ درآمدات ۾ 6.11 سيڪڙو جو اضافو رڪارڊ ڪيو ويو. هلندڙ مالي سال جي پهرين ڇهن مهينن ۾ برآمدات ۾ 10.52 سيڪڙو اضافو ٿيو جڏهن ته ڊسمبر 2024ع ۾ ساليانو بنيادن تي 0.67 سيڪڙو جو اضافو رڪارڊ ڪيو ويو. هلندڙ مالي سال جي پهرين 6 مهينن ۾ درآمدات ۾ 6.11 سيڪڙو اضافو رڪارڊ ڪيو ويو. “اڏار پاڪستان” تحت ايندڙ پنجن ۽ ڊگهي مدي لاءِ سال 2035ع تائين معاشي هدف مقرر ڪيا ويا آهن. مثال طور ايندڙ پنجن سالن ۾ ملڪ جي ترقي جي شرح ۾ ڇهه سيڪڙو واڌ جو هدف مقرر ڪيو ويو آهي. ايندڙ 10 سالن ۾ يعني 2035 تائين، مجموعي قومي پيداوار (جي ڊي پي) جي ماپ کي هڪ ٽريلين ڊالر تائين آڻڻ جو هدف مقرر ڪيو ويو آهي. “اڏار پاڪستان” جو پهريون مقصد ايڪسپورٽ تي مبني معيشت ٺاهڻ، ٻيو مقصد ملڪ ۾ ڊجيٽل انقلاب آڻڻ ۽ ٽيون مقصد موسمياتي تبديلين ۽ ان جي اثرن کي منهن ڏيڻ آهي. چوٿين شعبي تي ڌيان ڏيڻ لاء توانائي ۽ انفراسٽرڪچر آهي، جڏهن ته پنجون هڪ برابري تي ٻڌل سماج جي تعمير آهي. “اڏار پاڪستان” تحت پهريون قدم ايندڙ پنجن سالن ۾ ايڪسپورٽ کي 60 بلين ڊالرن تائين وڌائڻ آهي. اوڊان پاڪستان تحت ايندڙ پنجن سالن ۾ جي ڊي پي جي واڌ جي شرح کي 6 سيڪڙو تائين آڻڻو آهي. اڑان پاڪستان تحت انفارميشن ٽيڪنالاجي فري لانسنگ انڊسٽري کي ايندڙ پنجن سالن ۾ 5 ارب ڊالرن تائين وٺي وڃڻ جو هدف مقرر ڪيو ويو آهي، جنهن لاءِ هر سال ٻه لک آئي ٽي گريجوئيٽ پيدا ڪيا ويندا. اڑان پاڪستان منصوبي ۾ ايندڙ پنجن سالن ۾ گرين هائوس گيسن ۾ 50 سيڪڙو گهٽتائي جو هدف مقرر ڪيو ويو آهي. زرعي زمين ۾ 20 سيڪڙو کان وڌيڪ ۽ پاڻي ذخيرو ڪرڻ جي گنجائش 10 ملين هيڪٽر فوٽ تائين وڌي ويندي. توانائي جي شعبي ۾ قابل تجديد توانائي جو حصو 10 سيڪڙو تائين وڌايو ويندو. ادان پاڪستان جي دستاويز موجب غربت جي شرح کي 13 سيڪڙو تائين گھٽائڻو آهي. “اڏار پاڪستان” پروجيڪٽ ۾ عوام جي شموليت لاءِ پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ ذريعي وڏي پيماني تي ترقياتي منصوبا پڻ هن پروگرام جو حصو آهن.
