سيد مجتبيٰ رضوان
مني لانڊرنگ ۽ دهشتگردن جي مالي مدد جي نگراني ڪندڙ تنظيم فنانشل ايڪشن ٽاسڪ فورس (ايف اي ٽي ايف) پنهنجي ٽيم جو پاڪستان دورو ڪرڻ جو اعلان ڪندي چيو آهي ته پاڪستان طرفان هدف حاصل ڪرڻ جا امڪان روشن آهن. بيان ۾ تصديق ڪئي وئي ته پاڪستان مني لانڊرنگ ۽ دهشتگردي جي فنانسنگ جي حوالي سان سمورا 34 هدف حاصل ڪيا آهن. پاڪستان کي جون 2018ع ۾ ايف اي ٽي ايف جي گري لسٽ ۾ شامل ڪيو ويو ۽ بليڪ لسٽ ٿيڻ کان بچڻ لاءِ ايڪشن پلان ڏنو ويو.۔ ان دوران پاڪستان قانون سازي سميت ڪيترائي قدم کنيا ته جيئن ملڪ جو نالو گري لسٽ مان ڪڍي سگهجي. ايف اي ٽي ايف پاران جاري ڪيل بيان ۾ چيو ويو آهي ته پاڪستان سمورا شرط پورا ڪيا آهن. ٽيم شرطن تي عملدرآمد جو جائزو وٺڻ لاءِ پاڪستان جو دورو ڪندي فنانشل مانيٽرنگ يونٽ جي ڊپٽي ڊائريڪٽر ثمينه چغاني چيو ته پاڪستان مني لانڊرنگ ۽ دهشتگردن جي مالي مدد جي روڪٿام بابت ايڪشن پلان جا 27 نقطا پهريان مڪمل ڪيا ۽ پوءِ وڌيڪ 7 نقطا مڪمل ڪيا.
هن چيو ته ايف اي ٽي ايف جو پروٽوڪول اهو آهي ته ڪنهن ملڪ کي گري لسٽ مان ڪڍڻ لاءِ پهريون ڀيرو سائيٽ جو دورو ڪيو ويندو آهي ته جيئن حاصل ڪيل هدفن جو جائزو ورتو وڃي. ان بعد رپورٽ تيار ڪئي ويندي ۽ ان رپورٽ جي روشنيءَ ۾ حتمي فيصلو ڪيو ويندو. هن چيو ته ٽيم جي دوري جو اعلان تمام سٺي خبر آهي پر هاڻ ٽيم کي گري لسٽ مان نڪرڻ جو دارومدار آهي. اميد آهي ته ان خبر سان ملڪي معيشت کي سهارو ملندو ۽ اسٽاڪ مارڪيٽ ۾ بهتري ايندي. ان کان علاوه، پرڏيهي سيڙپڪاري بهتر ٿيڻ جو امڪان آهي. گذريل چئن سالن ۾ پي ٽي آءِ حڪومت، پارليامينٽ ۽ ملڪ جي مختلف ادارن ايف اي ٽي ايف جا مقصد حاصل ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. فوجي ذريعن موجب پاڪستاني فورسز به ان ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو ۽ حڪومت ۽ قومي ادارن سان گڏجي سمورن نقطن تي عملدرآمد کي يقيني بڻايو.
ايف اي ٽي ايف تحت دهشتگردن جي مالي مدد جي خاتمي لاءِ 27 مان 27 ۽ مني لانڊرنگ جي خاتمي لاءِ 7 مان 7 نڪتن کي يقيني بڻايو ويو.ٻنهي ايڪشن پلانن ۾ 34 نقطا شامل هئا. ان حوالي سان حڪومت سان مشاورت کانپوءِ آرمي چيف جي حڪم تي 2019 ۾ جي ايڇ ڪيو ۾ هڪ اسپيشل سيل پڻ قائم ڪيو ويو هو. جڏهن سيل سنڀاليو، اتي رڳو پنجن نقطن تي پیشرفت ڪئي وئي .سيل 30 کان وڌيڪ کاتن، وزارتن ۽ ايجنسين جي وچ ۾ ڪوآرڊينيشن ميڪنزم قائم ڪيو ۽ هر نقطي تي هڪ جامع ايڪشن پلان تيار ڪيو ۽ انهن سڀني کاتن، وزارتن ۽ ايجنسين ان تي عمل ڪيو. ايف اي ٽي ايف جي ٽيم جلد ئي هن سال پاڪستان ۾ اينٽي مني لانڊرنگ ۽ انسداد دهشتگردي جي مالياتي نظام جي استحڪام کي جانچڻ لاءِ ’سائيٽ جو دورو‘ ڪندي، جنهن کانپوءِ 22 آڪٽوبر تائين پاڪستان جي گري لسٽ مان نڪرڻ جو رستو هموار ٿي ويندو. ٿيڻ.
FATF جي شرطن تي عمل ڪرڻ لاءِ، پاڪستان جي پارليامينٽ مني لانڊرنگ ۽ دهشتگردن جي مالي مدد کي روڪڻ لاءِ لڳ ڀڳ هڪ درجن قانون لاڳو ڪيا آهن، جن ۾ مستقبل جي خطرن کي منهن ڏيڻ لاءِ سخت قدم کنيا ويا آهن.
انهن قانونن کانپوءِ پاڪستان ۾ گذريل چئن سالن دوران دهشتگردي جي مالي مدد ۽ مني لانڊرنگ ۾ گهٽتائي آئي آهي سرڪاري انگن اکرن موجب پاڪستان ۾ مني لانڊرنگ جا 800 کان وڌيڪ ڪيس سامهون آيا آهن ۽ گذريل 13 مهينن ۾ جاچ مڪمل ڪئي وئي آهي. ايف اي ٽي ايف پلان موجب ان عرصي دوران ضبط ڪيل اثاثن جي تعداد ۽ قيمت ۾ نمايان اضافو ٿيو، 71 سيڪڙو اثاثا ضبط ڪيا ويا ۽ 85 سيڪڙو اثاثن جي قيمت وڌي وئي.
گذريل ٻن سالن ۾، پاڪستان مني لانڊرنگ ايڪٽ (2020) کي غير رسمي ۽ باضابطه قانوني مدد سان نافذ ڪيو آهي ۽ 26,630 شڪايتن جو ازالو ڪيو آهي.۔ ايف بي آر غير مالياتي ڪاروبار لاءِ هڪ اسپيشل ڊائريڪٽوريٽ قائم ڪري ڇڏيو آهي ته جيئن اينٽي مني لانڊرنگ ۽ رئيل اسٽيٽ ايجنٽن ۽ جيولرز پاران دهشتگردي جي خاتمي جي فنانسنگ تي عملدرآمد جي نگراني ڪري سگهي.
ايف بي آر 22 هزار کان وڌيڪ ڪيسن ۾ 351 ملين رپين تائين جا ڏنڊ لاڳو ڪيا، ان دوران ايف بي آر 1700 کان وڌيڪ مختلف غير قانوني ڪاروبارن جي آف سائٽ نگراني مڪمل ڪرڻ سان گڏ رئيل اسٽيٽ سيڪٽر کي به قانون جي دائري ۾ آندو. يڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن آف پاڪستان پڻ انفورسمينٽ ايڪشن مڪمل ڪري ورتو آهي. ايس اي سي پي 146697 ڪيسن جو جائزو ورتو ۽ 2388 ملين رپيا ڏنڊ لاڳو ڪيو.
سرڪاري انگن اکرن موجب مني لانڊرنگ جي جاچ ۾ گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 123 سيڪڙو اضافو ٿيو آهي. ان سان گڏ هن وفاقي ۽ صوبائي اختيارين پاران دهشتگردي جي فنانسنگ ۽ فنانسنگ جي حوالي سان هڪ جامع پلان آف ايڪشن پڻ ڏنو.
آءِ ايس پي آر جي ترجمان ميجر جنرل افتخار بابر هڪ انٽرويو ۾ چيو ته 2019 ۾ حڪومت پاڪستان جي درخواست تي جي ايڇ ڪيو ۾ ڊي جي ايم او جي سربراهي ۾ سيل قائم ڪيو ويو هو. پنهنجي هڪ انٽرويو ۾ هن چيو ته 30 کان وڌيڪ کاتن ۽ وزارتن ۽ ايجنسين وچ ۾ ڪوآرڊينيشن ميڪنزم قائم ڪيو ويو آهي. سيل ڏينهن رات ڪم ڪيو ته جيئن مني لانڊرنگ ۽ دهشت گردي جي مالي مدد لاءِ هڪ مؤثر حڪمت عملي جوڙي وڃي، جنهن تي سڀني ايجنسين ۽ قانون سازي ڪئي وئي. انهن قدمن سبب ترسيل ۾ تاريخي بهتري آئي آهي، پاڪستان مني لانڊرنگ جي مد ۾ 58 بلین رپيا وصول ڪيا آهن.
گري لسٽ مان نڪرڻ کان اڳ پرڏيهي معاملن واري مملڪتي وزير حنا رباني کر هڪ پرڏيهي چينل کي ڏنل انٽرويو ۾ چيو ته اسان چاهيون ٿا ته وائيٽ لسٽ ۾ هجن. هن چيو ته ڪوبه ملڪ گري لسٽ ۾ شامل ٿيڻ نه چاهيندو، ان کي چئلينجز آهن، ان جا اثر به آهن. اهو سيڙپڪار جي اعتماد کي ختم ڪري ٿو. يقينن اسان چاهيون ٿا ته بين الاقوامي ريگيوليٽري سسٽم سان وابسته رهڻ چاهيون ٿا، اسان اڳتي وڌڻ چاهيون ٿا پر گري لسٽ ۾ نه.
