طفیل مگسي
اها حقیقت آهي ته ناگ کي ڪيترو به کير پيارجي۔مگر اهو پنهنجي ڏنگڻ واري عادت کان مجبور هوندو آهي۔بلڪل سو سيڪڙو انهن مهاجرن جو به ساڳيوئي حال آهي۔جن هن 78سال سنڌ جو نيمڪ کائڻ کانپوء به پنهنجي ناگ واري ذهنيت ناهن بدلائي سگهيا(هتي آء انهن نمڪ حرامين جي ڳالھ ڪريان ٿو۔جن اڄ تائين لسانيت جهڙي غليظ۔بدبودار سوچ کي اپنايون پيا آهن) هڪ ڳاله جيڪا آء انهن غليظ سوچ ۽ نسل پرستاڻي ذهنيت جي مالڪ مهاجرن کان پچڻ چاهيان ٿو ته جڏهن اوهان برصغير ۾ رهندا هيو ته اتي اوهان جي ڪهڙي اوقات هئي۔اوهان کي ته اتي ڪو گاه به نه وجهندو هو۽ اوهان برصغير ۾ نه صرف هڪ عام فردن جي حيثيت رکندا هيو بلڪ ڪنهن حد تائين اجنين جيان رهندا هيو۔برصغير جي تاريخ ۾ ڪٿي به نه اوهان جي ڪا ٻولي هئي۔نه ثقافت هئي نه ڪٿي ڪو اوهان جي نالي تي پرڳڻو هو۔بلڪ اتي ته اوهان جي حيثيت نه هئڻ جي ڪري هر وقت خوف ۽ نراسيل زندگي گذاريندا هيو۔انگريزن کي دعا ڪريو جو انهن برصغير جي ورهاست ڪئي ۽ پاڪستان ٺهيو ۽ اوهان جهڙن فوٽ پاٿين کي سنڌ جي مقدس سرزمين نصيب ٿي۔ نه ته پاڪستان صرف سنڌ نه هئي بلڪ ان سان ٻيون وحدتون به لاڳاپيل هيون۔مثلا پنجاب۔سرحد ۽ بلوچستان وغيره۔مگر انهن منجهان ڪنهن به اوهان کي پنهنجو نه ڪيو۔اوهان ته جڏهن هندستان کان لڏپلاڻ ڪري آيا هيو ته ان وقت اوهان جي بدن تي ڪپڙو هو۔نه پيرن ۾ جتي هئي ۽ نه ئي پيٽ ۾ ڪو مانيء جو ڳڀو هو۔پر سنڌ جي تهذيبي ماڻهن اوهان کي اهو سڀ ڪجه بنا ڪنهن نسل۔ذات يا فرقي جي دل کولي ڪري ڏنو۔حالانڪ ان وقت به اوهان پنهنجي مڪاري واري تسلسل ۽ ذهنيت کي استعمال ڪندي۔جائيدان جا ڪوڙا ڪليم داخل ڪرايا ۽ سنڌ ۽ سنڌ جي سمورن وڏن شهرن ۾ دڪان۔ گهر۔زمين ۽ ڪاروبار حاصل ڪيا۔جيڪي پڙهيل لکيل مهاجر هيا انهن کي نوڪريون مليون۔ حالانڪ اوهان جو سنڌ ۾ ڪو حصو ته نه هو۔چاڪاڻ ته سنڌ برصغير جي وقت به الڳ وطن هو۔جتي مهاجر نء جي نانء جي ڪا بدبوء به نه هئي۔يعني ٻن ملڪن جو ميلاپ هو۔ هڪ هند ۽ ٻيو سنڌ ۔سنڌ جي رهواسين انسانيت کي نظر جي سامهون رکندي اوهان کي پنهنجي چاتي سان لاتو۔پنهنجن بند پيل واڌو گهرن ۽ ڪاروبار کي اوهان جي حوالي ڪيو۔جنهن جو احسان اوهان زندڱي ڀر به نٿا لاهي سگهو۔سنڌ جا ماڻهو صوفين ۽ اوليائن جا پوئلڳ هئا۔ليڪن هتي به اوهان چالاڪي ۽ مڪاري وارو فارمولو استعمال ڪندي هٿرادو سيد بڻجي ويا۔اوهان احسان فراموشن جي ٻولي صرف اردو هئي۔مگر سنڌ بي ماڻهن ڪڏهن به اوهان کي سنڌي ڳالهائڻ تي مجبور نه ڪيو۔پر اوهان ته سنڌ ڌرتي ۽ ان جو نمڪ کائيندي به فقط تعصب جي بنياد تي هتان جي مادري ٻوليء کي ڪڏهن اپنائڻ جي ڪوشش نه ڪئي بلڪ اڄ تائين سنڌي ٻولي۔ثقافت ۽ تمدن سان شديد نفرت ڪندا رهاا آهيو۔مهاجر جو مطلب چا هوندو آهي۔جنهن جو ڪو وطن ئي نه هجي ۽ اهي ڪيمپن ۾ رهائش پذير هوندا آهن۔اوهان جو باربار سنڌ جي ثقافت کان نفرت جو اظهار ڪندا رهو ٿا۔حالانڪ جنهن کي به پنهنجي ثقافت هوندي آهي اهي ڪڏهن به ڪنهن جي ثقافت کان ائين نفرت ناهن ڪندا۔پر اوهان کي جڏهن پنهنجي ثقافت ئي ناهي ته ٻيئي جي ثقافت جو اوهان احترام ڪيئن ٿا ڪري سگهو۔ 78 سالن کان توهان سنڌي ته چا پاڪستاني به ناهيو بڻجي سگهيا۔اڄ سنڌ جي ننڍن وڏن شهرن ۽ انهن ۾ موجود گهرن۔ڪاروبارن۔نوڪرين سان گڏ گهڻو ڪجه اوهان وٽ آهي۔مگر پوءبه پٽيل مک جيان مٿو پٽڻ جي اوهان کي عادت پئجي وئي آهي۔هڪ ٻئي ڳاله ته جنهن شخص اسٽيبلشمينٽ جي اشاري تي مهاجر جو ليبل هڻي چڏيو هو۔اهوئي اوهان جو محسن سالن کان لنڊن ۾ رهي پيو۔جنهن اوهان کي مهاجريت جا سبق ڏنا هئا۔انهيء ته اوهان کي به ٺڪرائي بلوچن سان شادي ڪئي۔پرهاجرن منجه شادي ڪرڻ کي شااد پنهنجي توهين سمجهائين۔اوهان باس بار ميراثين وارو دهل وڄائي چئو ٿا ته اسان کي نظر انداز ڪيو وڃي ٿو۔۔هن متعلق ايترو چئي سگهجي ٿو ته”شرم تم کو مگر آتي نهين“ اوهان وٽ اندرون سنڌ کان وڌيڪ سهوليتون اوهان وٽ آهن۔پوء به پٽڪو اوهان جي عادت بڻجي ويو آهي۔مان ته ايترو به چوندس ته دنيا ۾ اوهان جو اڪيلو اهڙو نسل آهي ته جيڪو78سال گذرڻ جي باوجود به تعصب جي باه ۾ سڙي رهيو آهي۔ ۽ جنهن ڌرتيء جو اٺهتر سالن کان نيمڪ کائي رهيا آهيو۔مگر اڄ به انهيء کي ٽوڙڻڻ جي لاء نهن چوٽي جا زور ڏيو ٿا۔پر اهي اوهان جا ناپاڪ ارادا ڪڏهن به ڪامياب نٿي سگهندا بلڪ خواب ئي بڻجي ڪري رهجي ويندا۔چاڪان ته اسان کي پنهنجي سنڌ انهيء ماء کان به ستر ڀيرا وڌيڪ پياري آهي۔جنهن پنهنجي ڪک کان جنم ڏنو آهي۔اسان پاڻ کي قربان ته ڪري سگهون ٿا۔مگر سنڌ جي انچ انچ جي حفاظت کي پنهنجو قومي فرض سمجهون ٿا۔ان ڪري مهاجرن جي ڀلائي انهيء ۾ آهي ته اهي يا ته سنڌ جا اردو ڳالهائڻ وارا سنڌي بڻجي رهن يا جن جي اشارن تي نچيو ٿا ۔اتي وڃي ڪري آباد ٿي سگهو ٿا۔سنڌ اسان جو اڳ به ملڪ هيو۔هينئر به آهي ۽ تاقيامت تائين رهندو۔
