شرجيل انعام ميمڻ
سنڌ حڪومت جي اطلاعات ۽ ٽرانسپورٽ واري وزير
صدر آصف علي زرداري اڄ پنهنجي 70 هين سالگرهه ملهائي رهيو آهي. هن موقعي تي کيس مبارڪباد ڏيڻ ۽ خراج تحسين پيش ڪرڻ جو بهترين طريقو اهو آهي ته سندس شخصيت ۽ سندس سياست کي سمجهيو وڃي جيئن هو اصل ۾ آهي.
آصف علي زرداري کي پاڪستان جي تاريخ ۾ پهريون سول صدر هجڻ جو اعزاز حاصل آهي، جيڪو جمهوري طور تي ٻه ڀيرا هن عظيم عهدي تي چونڊيو ويو آهي ۽ هو اڄ به هن عهدي تي آهي. هن اعزاز جي ڪري، دنيا سندس سياسي صلاحيتن کي تسليم ڪيو آهي ڇاڪاڻ ته اهو پاڪستان جهڙي ملڪ ۾ هڪ غير معمولي واقعو آهي. اڄ، دنيا اهو به کليل طور تي تسليم ڪري رهي آهي ته 2008 کان وٺي پاڪستان ۾ جمهوري نظام جي تسلسل جو ڪريڊٽ، يعني 17 سالن تائين، صدر آصف علي زرداري کي وڃي ٿو. اهڙي طرح، پاڪستان ۾ جمهوري نظام جي تسلسل جي هڪ نئين تاريخ ٺهي آهي.
هي ڪاميابي آصف علي زرداري جي آهي، جنهن چونڊن ذريعي اقتدار جي منتقلي جي مشڪل عمل کي خالص جمهوري طريقي سان ممڪن بڻائي جمهوريت کي ان جي حقيقي روح ۾ بحال ڪيو. غير جمهوري قوتن جي سڀني سازشن کي مڪمل طور تي ناڪام بڻائيندي ۽ انتهائي خراب حالتن کي مڪمل طور تي ناڪام بڻائيندي، هن پنهنجي مفاهمتي پاليسين سان پنهنجو پنج سالا جمهوري مدو پورو ڪيو، اسان جي پياري ملڪ جي 66 سالن جي تاريخ ۾ هڪ سونهري باب رقم ڪيو. قوم جي پيءُ قائداعظم محمد علي جناح جي فرمان تي عمل ڪندي، عوام جي اڳواڻ شهيد ذوالفقار علي ڀٽو جي خواب کي پورو ڪندي، ۽ جمهوريت جي شهيد محترمه بينظير ڀٽو جي مشن کي پورو ڪندي، هن عملي طور تي پاڪستان کي هڪ سچي جمهوري رياست، عوامي حقن جي چيمپيئن، ۽ هڪ مثالي مثال قائم ڪيو آهي. سندس فلسفو اهو آهي ته جمهوري عمل جي تسلسل سان عوام دوست قوتن لاءِ وڌيڪ ترقي ڪرڻ جي گنجائش پيدا ٿيندي ۽ پاڪستان جي قيام جمهوري عمل سان مطابقت پيدا ڪندي رهندي. اسٽيبلشمينٽ جا ادارا به انهن جا پنهنجا ادارا آهن. انهن ادارن کي مڪمل جمهوريت لاءِ مضبوط هجڻ گهرجي.
جمهوريت کي آئيني تحفظ فراهم ڪرڻ کان پوءِ، آصف علي زرداري اهڙا ڪم ڪيا جيڪي اڳ ۾ ناقابل تصور هئا. سندس دور ۾ ڪيل وڏن ڪمن جي فهرست تمام ڊگهي آهي، پر انهن مان ڪجهه جو هتي ذڪر ڪرڻ تمام ضروري آهي. سندس پهرين دور ۾، 1973 جو آئين مڪمل طور تي بحال ڪيو ويو، جنهن ۾ پارلياماني ۽ آئيني سڌارا شامل هئا، خاص طور تي 20 هين، 19 هين ۽ 18 هين آئيني ترميمون، جن جي ذريعي صوبن کي خودمختياري ڏني وئي. جمهوري حڪومت کي ختم ڪندڙ بدنام زمانه آرٽيڪل 58 (2) بي کي ختم ڪيو ويو. عدليه جي آزادي، ميڊيا جي آزادي، هڪ آزاد اليڪشن ڪميشن جو قيام، ۽ هڪ غير جانبدار نگران حڪومت جو قيام پڻ انهن ترميمن جي ڪري ممڪن ٿيو. توانائي جي بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ عالمي دٻاءُ جي جواب ۾ پاڪستان-ايران گئس پائيپ لائين منصوبي تي دستخط ڪيا ويا، ۽ گوادر پورٽ کي عوامي جمهوريه چين جي حوالي ڪرڻ لاءِ هڪ معاهدو ڪيو ويو. پرڏيهي مٽاسٽا جا ذخيرا 2008 ۾ 6 ارب ڊالر کان وڌي 2013 ۾ 16 ارب ڊالر ٿي ويا. صدر آصف علي زرداري جي هڪ ٻي وڏي ڪاميابي اها هئي ته هن چين-پاڪستان اقتصادي راهداري (سي پيڪ) تي باقاعده ڪم شروع ڪيو ۽ پاڪستان کي ترقي جو هڪ نئون رخ ڏنو.
2008 ۾ 18 ملين ڊالر جي برآمدات 2012 ۾ 29 ارب ڊالر تائين وڌي وئي. ساڳئي طرح، اسٽاڪ مارڪيٽ، جيڪا 2008 ۾ 5220 پوائنٽس تي هئي، 2013 ۾ 18185 پوائنٽس تي پهچي وئي. سود جي شرح 2008 ۾ 17 سيڪڙو هئي، جيڪا 2013 ۾ گهٽجي 9 سيڪڙو ٿي وئي. آصف علي زرداري جي هدايتن تي، پيپلز پارٽي جي حڪومت ڪڻڪ جي سپورٽ قيمت وڌائي ته جيئن هارين کي فائدو پهچي سگهي ۽ پهريون ڀيرو، پاڪستان نه رڳو ڪڻڪ ۾ خود ڪفيل ٿيو پر ڪڻڪ برآمد به ڪئي. ان کان علاوه، چانورن ۽ ڪپهه جي سپورٽ قيمتن ۾ واڌ ڪري رڪارڊ پيداوار حاصل ڪئي وئي. بينظير ٽريڪٽر اسڪيم تحت هارين کي سستا ٽريڪٽر فراهم ڪيا ويا ۽ زرعي ٽيوب ويلن لاءِ بجلي جا فليٽ ريٽ مقرر ڪيا ويا. انهن قدمن جي ڪري، 2008 ۾ ٻهراڙي جي معيشت ۾ 50 ارب رپيا ۽ 2013 ۾ 800 ارب رپيا واڌ ٿي.
اهو آصف علي زرداري جو پهريون دور هو، جنهن ۾ قومي مالياتي ڪميشن ايوارڊ (اين ايف سي) ذريعي ماڻهن جي مالي وسيلن ۾ تمام گهڻو اضافو ڪيو ويو. سندس پنجن سالن جي دور ۾، سرڪاري ملازمن جي پگهارن ۾ 158 سيڪڙو واڌ ٿي. بينظير انڪم سپورٽ پروگرام ذريعي 7.5 ملين گهرن / 50 ملين مستحقين جي مالي مدد ۾ 100 سيڪڙو واڌ ڪئي وئي ۽ ان سلسلي ۾ 70 ارب رپيا ورهايا ويا. ان کان علاوه، وسيله حق ۽ وسيله روزگار اسڪيمن ذريعي لکين گهٽ آمدني وارن خاندانن لاءِ خود انحصاري اسڪيمون شروع ڪيون ويون. بي گهر ماڻهن لاءِ سوئيٽ هومز ذريعي بيت المال مان هڪ لک 35 هزار مستحقين جي مدد ڪئي وئي.
توانائي جي بحران کي حل ڪرڻ لاءِ، صدر آصف علي زرداري ۽ پيپلز پارٽي جي حڪومت جي پنجن سالن جي دور ۾ 3,600 ميگا واٽ کان وڌيڪ بجلي سسٽم ۾ شامل ڪئي وئي. منگلا ۽ تربيلا ڊيمن جي توسيع جا منصوبا شروع ڪيا ويا، جنهن سان 4,500 ميگا واٽ بجلي پيدا ڪرڻ جي گنجائش پيدا ٿي. ديامر ۽ ڀاشا ڊيم منصوبن لاءِ 3.5 ارب ڊالر مليا. نيلم، جهلم، گومل ۽ ست ڊيمن تي ڪم شروع ڪيو ويو. ٿرڪول ۽ جهمپير ۾ هوا مان بجلي پيدا ڪرڻ کان علاوه، ڪيترائي ننڍا ۽ وڏا هائيڊرو پاور منصوبا شروع ڪيا ويا. مختلف آبپاشي منصوبن ذريعي 8.5 ملين ڪيوبڪ فوٽ پاڻي ذخيرو ڪيو ويو.
صدر آصف علي زرداري ۽ پيپلز پارٽي جي حڪومت بيروزگار نوجوانن کي روزگار فراهم ڪرڻ تي خاص ڌيان ڏنو. 2008 کان 2013 تائين، 105,000 ليڊي هيلٿ ورڪرن کي نوڪريون ڏنيون ويون. گذريل دورن ۾ برطرف ڪيل هزارين ملازمن کي بحال ڪيو ويو،
