عبدالمجيدبروھي
هي غير معمولي حملا آهڻ ۽ جنگ هڪ خطرناڪ رخ ڏانهن وڌي رهي آهي. ، جنھن کي پوري دنيا لاء خطرو سمجهون ٿا انھن صنعتن تي ڪنهن به صورت ۾ باهه نه لڳڻ گهرجي،. ڇا توهان انجي اثرات کي سمجهو ٿا؟ سڄو عرب خطو گئس تي مشتمل آهي، ڳالهه ڪٿي رڪندي… الله رحم ڪري. اهي اڳتي وڌندا ۽ توهان کي ٻڌائيندا ته قطر ۽ پوءِ ايران هن تي ڪيئن رد عمل ظاهر ڪيو آهي، پر پهريان واقعي ۽ ان جي اثرات کي سمجهو. جيڪي ماڻهو جنگ ۽ عالمي صورتحال تي نظر رکي رهيا آهن .انھن کي شايد مڪل ڄاڻ ھجي
ايران جي ساحل تي، فارسي نار جي ڪناري تي، اها جاءِ جتي دنيا جي توانائي ساهه کڻي ٿي… اڄ، اتي باهه ٻري رھي آهي. هي دنيا جو سڀ کان وڏو گئس فيلڊ آهي، ڏکڻ پارس گئس فيلڊ – اهو ڌماڪن جي آواز سان گونجيو آهي. سچ اهو آهي ته باهه جا شعلا صرف زمين تان نه اُڀريا… پر عالمي توانائي نظام ۾ به هلچل مچائي ڇڏي.آھي
تازين رپورٽن موجب، آمريڪا ۽ اسرائيل جي گڏيل هوائي حملي ۾ گئس اسٽوريج ٽينڪن کي نشانو بڻايو ويو.آھي اهو حملو ڏکڻ ايران جي شهر “عسلويه” ۾ ٿيو، جتي هن فيلڊ جون سڀ کان وڌيڪ ذخيرا آھن
هن هڪ حملي نه رڳو باهه لڳائي… پر پيداوار کي به روڪي ڇڏيو آھي ڇڏيو آھي . ٻه وڏيون ريفائنريون، جن جي ڪل گنجائش تقريباً 100 ملين ڪيوبڪ ميٽر في ڏينهن هئي، اھو سڄو پيداوار اوچتو بند ٿي ويو آھي . يعني، اهو گئس جيڪو ڪالهه تائين صنعتن ۽ گهرن ڏانهن وڃي رهيو هو… اڄ بند ٿي ويو آهي.
۽ ياد رکو… هي ڪو عام ميدان ناهي.
هي ساڳيو پاڻي هيٺ خزانو آهي، جنهن جو هڪ حصو ايران وٽ آهي ۽ ٻيو قطر وٽ، جتي ان کي “اتر ميدان” سڏيو ويندو آهي. دنيا جي گئس جي ذخيرن جو تقريباً 20 سيڪڙو هتي واقع آهي. هتان نڪرندڙ گئس نه رڳو ايران يا قطر جو ٻارڻ آهي… پر يورپ، ايشيا ۽ دنيا جي ڪيترن ئي علائقن ۾ زندگي جو ٻارڻ پڻ آهي.
انهيءَ ڪري هي حملو صرف هڪ ملڪ تي نه آهي… پر ان کي عالمي توانائي نظام تي سڌو حملو سمجهيو پيو وڃي.
قطر ايران جي ڏکڻ پارس گئس فيلڊ سان ڳنڍيل گئس سهولتن تي اسرائيلي حملي جي سخت مذمت ڪئي آهي، ۽ ان کي خطرناڪ قرار ڏنو آهي. قطر جي پرڏيهي وزير چيو آهي ته بنيادي توانائي جي بنيادي ڍانچي کي نشانو بڻائڻ نه رڳو علائقي لاءِ پر عالمي توانائي جي سلامتي لاءِ به خطرو آهي.
جڏهن ته ايراني نيوي جي ڪمانڊر علي رضا تنگساري ڏکڻ پارس گئس فيلڊ تي حملي کان پوءِ چيو ته ھاڻي آمريڪا ۽ اسرائيل جا تيل گئس جي گڏيل صنعتن آمريڪي اڏا اسان جي مڪمل نشاني تي آھن ھاڻي انھن مٿان مڪمل وڏي طاقت سان حملوـڪنداسين ۽ انهن کي پوري طاقت سان نشانو بڻايو ويندو ھن چيو اسان شهرين ۽ مزدورن کي خبردار ڪريون ٿا ته انهن امريڪي اڏن ۽ صنعتن کان پري رهن.امريڪي ۽ اسرائيلي حملن کان پوءِ، باهه گئس ٽينڪن کي پنهنجي لپيٽ ۾ آڻي ڇڏيو. آهي وڏا اسٽوريج ٽينڪ، جيڪي ڪالهه تائين توانائي ذخيرو ڪري رهيا هئا، هاڻي پاڻ باهه ۾ سڙي رهيا آهن، هڪ خطرناڪ پيغام موڪلي رهيا آهن… ته جنگ هاڻي هڪ نئين مرحلي ۾ داخل ٿي چڪي آهي.
ان دوران، علائقي ۾ هڪ خاموش خوف پکڙجي رهيو آهي.
سعودي عرب، متحده عرب امارات ۽ قطر جي توانائي سهولتن تي به خطري جو پاڇو گهرو ٿي رهيو آهي. ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن هي سلسلو جاري رهيو ته… ته پوءِ سڄو خليج توانائي نيٽ ورڪ ڌڏي سگهي ٿو.
.. جيڪڏهن صرف ٻن ريفائنريز جي بند ٿيڻ سان روزانو 100 ملين ڪيوبڪ ميٽر گئس بند ٿي سگهي ٿي… ته پوءِ ڇا ٿيندو جيڪڏهن هي باهه وڌيڪ پکڙجي وڃي؟
قيمتون وڌنديون… سپلاءِ گهٽجي ويندي… ايل اين جي مهانگي ٿي ويندي… ۽ درآمد ٿيل گئس تي هلندڙ ملڪ اوندهه ۾ هوندا.
، يورپ ۾ ڪارخانا بند۔ ٿي ويندا… ڪٿي، ايشيا جا شهر مهانگي بجلي جو بار برداشت ڪندا… ۽ ڪٿي،پاڪستان ۾ هڪ عام ماڻهو پنهنجي چولهي ۽ بجلي جي بل جي وچ ۾ الجهيل هوندو.
هي صرف هڪ ڌماڪو ناهي… اهو هڪ سگنل آهي.
ته جڏهن جنگ توانائي جي دل تائين پهچي ٿي… ته پوءِ ان جي باهه صرف جنگ جي ميدان ۾ نه رهندي… پر سڄي دنيا ۾ پکڙجي ويندي.
هاڻي سوال اهو ناهي ته حملو ڪٿي ٿيو…
سوال اهو آهي ته ان جا اثر ڪيتري حد تائين ويندا…؟
سوال اهو آهي ته ڇا لارنس آف عربيا هاڻي راز جي بدران عوامي ٿي چڪو آهي؟ سوال اهو آهي ته ڇا دنيا ۾ جنگين لاءِ ڪو قاعدو بچيو آهي؟ ٻئي طرف،
ھن وقت جنگ خطرناڪ ٿي چڪي آهي… ۽ اڄ اهو خوف حقيقت ۾ تبديل ٿي چڪو آهي.
پنهنجي گئس فيلڊ تي حملي جي جواب ۾، ايران، ڪجهه ڪلاڪن اندر قطر جي راس لافان صنعتي شهر کي نشانو بڻايو آهي ۽ ان تي بيلسٽڪ ميزائل حملا ڪيا آهن. جيڪو دنيا جو سڀ کان وڏو ايل اين جي گئس سينٽر آهي. جيڪو ملڪ توهان ۽ دنيا کي ايل اين جي فراهم ڪري ٿو، ان جي پيداوار متاثر ٿي رهي آهي. هي فيلڊ ايترو وڏو آهي جو هتي “عالمي توانائي” جي وڏي مقدار پيدا ٿئي ٿي، ۽ ڪو به حملو پوري دنيا جي توانائي جي قيمتن کي متاثر ڪري سگهي ٿو. پاڪستان ڪالهه اعلان ڪيو هو ته ايل اين جي اپريل ۾ ملڪ ۾ داخل نه ٿي سگهندي ڇاڪاڻ ته ڪا به سپلاءِ ناهي. ايراني حملن بعد
قطر پاران ايران جي فوجي ۽ سيڪيورٽي اتاشي کي 24 ڪلاڪن اندر ملڪ ڇڏڻ جو حڪم ڏنو آهي.
ايران چيو هو ته اهو گئس جي ذخيرن ۽ سپلاءِ کي نشانو بڻائيندو جيڪي آمريڪا طرفان سپورٽ ڪيا پيا وڃن.يا جن ۾ امريڪين جو حصو آھي
هي واقعو عرب خطي جي سڀني تيل ۽ گئس وسيلن لاءِ جاڳائڻ جو سبب آهي، عالمي منڊي ۾ تيل ۽ گئس جون قيمتون وڌي رهيون آهن، ۽ يورپ ۽ ايشيا جي توانائي جي فراهمي متاثر ٿي سگهي ٿي. آمريڪا، فرانس ۽ ٻين ملڪن فوري طور تي رد عمل ظاهر ڪيو ۽ بنيادي سول ۽ توانائي جي بنيادي ڍانچي کي بچائڻ جي اپيل ڪئي.آھي
پاڪستان پڻ هن بحران کان سڌو سنئون متاثر ٿي سگهي ٿو، ڇاڪاڻ ته عالمي سطح تي تيل ۽ گئس جي فراهمي ۾ ڪنهن به قسم جي خلل قيمتن ۾ اضافو ڪندو ۽ ملڪ جي توانائي جي ضرورتن تي دٻاءُ وجهندو.
