اسلام آباد: (بيورو رپورٽ) عالمي مالياتي فنڊ (آءِ ايم ايف) پاڪستان حڪومت کي تجويز ڏني آهي ته مالي سال 27-2026 جي بجيٽ ۾ جنرل سيلز ٽيڪس (GST) جي معياري شرح 18 سيڪڙو مان وڌائي 19 سيڪڙو ڪئي وڃي.پاڪستاني اختيارين هيل تائين ان تجويز جي سخت مخالفت ڪري رهيا آهن ۽ سندن موقف آهي ته ان سان مهانگائي ۾ وڌيڪ اضافو ٿيندو. جي ايس ٽي ۾ اضافي سبب سولر پينل ۽ اليڪٽرڪ ڪارون مهانگيون ٿيڻ جو امڪان آهي. ذريعن موجب، ايندڙ مالي سال جي 15 هزار ارب رپين کان وڌيڪ جي ٽيڪس روينيو هدف کي حاصل ڪرڻ ۽ هلندڙ مالي سال جي ٽيڪس شارٽ فال (گهٽتائي) کي پورو ڪرڻ لاءِ آءِ ايم ايف جي ايس ٽي جي موجوده شرح کي 18 سيڪڙو مان وڌائي 19 سيڪڙو ڪرڻ جي تجويز ڏني آهي. ان تي عمل ٿيڻ جي صورت ۾ ملڪ ۾ مهانگائي وڌيڪ وڌندي، جڏهن ته اليڪٽرڪ گاڏين ۽ سولر پينلز تي ٽيڪس لاڳو ڪرڻ جي تجويز به زير غور آهي. ذريعن موجب، ايندڙ مالي سال جي بجيٽ جي تيارين ۾ حڪومت مختلف تجويزن تي ڪم ڪري رهي آهي. آءِ ايم ايف جي تجويز تي اليڪٽرڪ ويهڪلز (EVs) ۽ هائيبرڊ گاڏين تي جنرل سيلز ٽيڪس ۾ ڳري اضافي جون تجويزون زير غور آهن، جنهن سان انهن گاڏين جون قيمتون وڌي سگهن ٿيون. ذريعن جو چوڻ آهي ته نئين بجيٽ ۾ هائيبرڊ گاڏين تي موجوده سيلز ٽيڪس جي شرح 8 سيڪڙو کي وڌائي 18 سيڪڙو ڪرڻ ۽ اليڪٽرڪ گاڏين تي ٽيڪس جي شرح 1 سيڪڙو مان وڌائي 18 سيڪڙو ڪرڻ جي تجويز ڏني وئي آهي. اهڙي طرح سولر پينلز تي جي ايس ٽي جي شرح 10 سيڪڙو مان وڌائي 18 سيڪڙو ٿيڻ جو امڪان آهي. ان ڪندي، جيڪڏهن انهن تجويزن تي عمل ٿئي ٿو ته اليڪٽرڪ ڪارون، موٽرسائيڪلون، رڪشا، ٽرڪ، بسون، ۽ ايتري تائين جو اليڪٽرڪ پڪ اپ، ٽريڪٽر ۽ ڊبل ڪيبن گاڏين جون قيمتون به نمايان طور تي وڌي وينديون. صنعت ۽ پيداوار واري وزارت جي اختيارين اليڪٽرڪ، هائيبرڊ گاڏين ۽ سولر پينلز تي جي ايس ٽي ۾ اضافي جي تجويزن جي تصديق ڪندي ٻڌايو آهي ته تجويزون زير غور آهن، پر ڪو به حتمي فيصلو ناهي ٿيو. شروعاتي اندازن موجب، جيڪڏهن آءِ ايم ايف بجيٽ ٺاهيندڙن کي قائل ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي وڃي ٿو ته رڳو هڪ سيڪڙو اضافي سان 250 کان 300 ارب رپين جا اضافي محصول (ٽيڪس) حاصل ٿي سگهن ٿا. آءِ ايم ايف اها تجويز هلندڙ مالي سال ۾ نظرثاني ٿيل محصولن جي هدف کي حاصل ڪرڻ ۾ ناڪامي ۽ محصولن جي کوٽ کي ڏسندي پيش ڪئي آهي. ايف بي آر (FBR) جون وصوليون 13 کرب رپين جي ويجهو پهچي سگهن ٿيون، پر في الحال ان هدف جو حصول مشڪل نظر اچي رهيو آهي. ايف بي آر پهرين يارهن مهينن ۾ 11,232 ارب رپيا گڏ ڪيا آهن ۽ 30 جون 2026 تائين 13,979 ارب رپين جي هدف کي حاصل ڪرڻ لاءِ جون جي مهيني ۾ 2,747 ارب رپيا گڏ ڪرڻا پوندا. جيڪڏهن ايف بي آر رڳو 13 کرب رپين جي حد تائين پهچڻ چاهي ٿو ته ان کي جون 2026 ۾ 1,668 ارب رپيا گڏ ڪرڻا پوندا. جون 2025 ۾ ايف بي آر 1,500 ارب رپين کان وڌيڪ وصول ڪيا هئا. ان ڪمزور ڪارڪردگي کي نظر ۾ رکندي آءِ ايم ايف ايندڙ مالي سال 27-2026 ۾ مسلسل محصولن جي کوٽ جي صورت ۾ جي ايس ٽي جي شرح 18 مان وڌائي 19 سيڪڙو ڪرڻ جي تجويز ڏني آهي. سرڪاري ذريعن موجب، هڪ سيڪڙو اضافي سان 250 کان 300 ارب رپين تائين اضافي آمدني حاصل ٿي سگهي ٿي. آءِ ايم ايف ايندڙ مالي سال دوران سراسري مهانگائي (CPI Inflation) لڳ ڀڳ 8.4 سيڪڙو رهڻ جو اندازو لڳايو آهي. ذريعن موجب، آءِ ايم ايف جو مشن ٽيڪس نيٽ کي وسيع ڪرڻ لاءِ ڪا به نئين ۽ موثر تجويز پيش ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو ۽ موجوده سڀ آپشنز استعمال ڪرڻ کانپوءِ هن جي ايس ٽي جي شرح وڌائڻ جي تجويز ڏني، جنهن جي پاڪستاني اختيارين مزاحمت ڪري رهيا آهن. آءِ ايم ايف اها به تجويز ڏني آهي ته هائيبرڊ گاڏين تي لاڳو 8.5 سيڪڙو جي ايس ٽي کي وڌائي معياري شرح يعني 18 سيڪڙو ڪيو وڃي، ڇاڪاڻ ته ان شعبي لاءِ موجوده رعايتي پالييسي 2026 ۾ ختم ٿي رهي آهي. اليڪٽرڪ گاڏين (EVs) جي حوالي سان ٻنهي ڌرين جي وچ ۾ مذاڪرات جاري آهن. آءِ ايم ايف ايندڙ بجيٽ ۾ پرچون فروشڻ (ريٽيلرز) لاءِ فڪسڊ ٽيڪس اسڪيم جي توثيق به ڪئي آهي، جنهن تحت 20 ڪروڙ رپين تائين جو ساليانو ڪاروبار رکندڙ ريٽيلرز 25 هزار رپيا مقرر ٽيڪس ادا ڪندا ۽ کين آڊٽ کان ڇوٽ حاصل هوندي.
