اسلام آباد(بيورو رپورٽ) پنجاب، ڪي پي ڪي جي چونڊ پاڻمرادي نوٽيس ڪيس جي ٻڌڻي مڪمل ٿي وئي، جنهن کانپوءِ سپريم ڪورٽ فيصلو محفوظ ڪري ورتو، فيصلو سڀاڻي 11:30 وڳي ٻڌايو ويندو.ٻڌڻي کانپوءِ چيف جسٽس عمر عطا بنديال چيو ته اسان سمورن وڪيلن جا شڪر گذار آهيون جن عدالت جي مدد ڪئي، هاڻي اٿي رهيا آهيون، اهو نٿو چئي سگهجي ته ڪيترو وقت واپس وينداسين،واضح رهي ته سپريم ڪورٽ ۾ پنجاب ۽ خيبرپختونخواهه ۾ چونڊن جي تاريخ مقرر ڪرڻ لاءِ پاڻمرادي نوٽيس ڪيس جي ٻڌڻي ٿي.گذريل ڏينهن سپريم ڪورٽ جي 9 رڪني لارجر بينچ ڪيس جي ٻڌڻي ڪئي هئي جنهن ۾ جسٽس اعجاز الاحسن ۽ جسٽس مظاهر علي اڪبر نقوي کانسواءِ جسٽس اطهرمن الله ۽ جسٽس يحيٰ آفريدي به ڪيس جي ٻڌڻي کان معذرت ڪري ورتي هئي ۽ هاڻي 5 رڪني لارجر بينچ ٽڙي وئي آهي. جسٽس پاڪستان جي سربراهي ۾ رڪني بينچ ڪيس جي ٻڌڻي ڪري رهي آهي.5 رڪني بينچ ۾ چيف جسٽس عمر عطا بنديال، جسٽس منيب اختر، جسٽس محمد علي مظهر، جسٽس منصور علي شاهه ۽ جسٽس جمال مندو خيل شامل آهن. سپريم ڪورٽ ۾ اڄ ٻڌڻي شروع ٿي ته اٽارني جنرل سپريم ڪورٽ بار جي صدر عابد زبيري خلاف اعتراض اٿاريو، اٽارني جنرل چيو ته سپريم ڪورٽ بار جي صدر جو نالو عدالتي حڪم تي هٽايو ويو آهي.چيف جسٽس چيو ته سپريم ڪورٽ بار ايسوسي ايشن کي هڪ ادارو ڄاڻي ٿي، عدالت ۾ جيڪو لکيل آهي اهو عدالتي حڪم ناهي، اهو آرڊر تڏهن بڻجي ويندو آهي جڏهن جج ان تي دستخط ڪندا آهن. سپريم ڪورٽ بار جي صدر عابد زبيري پنهنجي دليلن ۾ چيو ته سپريم ڪورٽ ماضي ۾ قرار ڏئي چڪي آهي ته 90 ڏينهن اندر چونڊون ڪرايون وڃن.جسٽس جمال مندوخيل چيو ته آئين تحت صدر ۽ گورنر ڪابينا جي فيصلي جا پابند آهن، ڇا صدر ۽ گورنر پاڻ ئي چونڊن جي تاريخ ڏئي سگهن ٿا؟ چيف جسٽس چيو ته آئين تحت نگران حڪومت جي مقرري ۽ چونڊن جي تاريخ بابت گورنر ڪنهن جي مشوري جو پابند ناهي.
جتي صوابديد هجي اتي صلاح جي ضرورت ناهي: جسٽس محمد علي مظهر
جسٽس محمد علي مظهر چيو ته جتي صوابديدي اختيار هجي اتي ڪنهن جي مشوري جي ضرورت ناهي.چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته اسيمبلي ٽوڙڻ جو نوٽيفڪيشن ڪير جاري ڪندو؟ عابد زبيري جواب ڏنو ته پنجاب اسيمبلي ٽوڙڻ جو نوٽيفڪيشن قانون واري سيڪريٽري جاري ڪيو هو.جسٽس منيب اختر چيو ته 90 ڏينهن جو عرصو اسيمبلي ٽوڙڻ سان شروع ٿئي ٿو، اسيمبلي ٽوڙڻ کانپوءِ وقت ضايع ڪرڻ جي ڪهڙي ضرورت آهي؟ جسٽس منصور علي شاهه پڇاڻو ڪيو ته ڇا نگران وڏو وزير گورنر کي چونڊن جي تاريخ بابت مشورو ڏئي سگهي ٿو؟ جنهن تي عابد زبيري جواب ڏنو ته اليڪشن جي تاريخ ۽ نگران حڪومت جو قيام گڏ ٿيڻو آهي.
چونڊن جي تاريخ ڏيڻ جو اختيار وڏي وزير جو نه پر گورنر جو آهي: سپريم ڪورٽ بار جو صدر
جسٽس منصور علي شاهه پڇاڻو ڪيو ته ڇا گورنر نگران حڪومت جي صلاح کي رد ڪري سگهي ٿو؟ ان تي سپريم ڪورٽ بار جي صدر عابد زبيري چيو ته نگران حڪومت جو ڪم تاريخ ڏيڻ ناهي، حڪومت جو ڪم سنڀالڻ آهي،چونڊن جي تاريخ ڏيڻ جو اختيار گورنر جو آهي، وڏي وزير جو نه،عابد زبيري چيو ته سيف الله ڪيس ۾ 12 ججن چونڊن جي عمل کي لازمي قرار ڏنو هو، آئين ۾ اسيمبلي ٽوڙڻ جا 4 طريقا ڏنل آهن.
آرٽيڪل 48 موجب صدر جو هر عمل حڪومت جي سفارش تي هوندو: جسٽس جمال
جسٽس جمال مندوخيل چيو ته آرٽيڪل 48 چوي ٿو ته صدر جو هر قدم ۽ قدم حڪومت جي سفارش تي هوندو، آئين موجب اڄ به حڪومت گورنر کان چونڊ لاءِ پڇا ڪري سگهي ٿي، تاريخ ڏيڻ تي ڪا به پابندي ناهي. چيف جسٽس چيو ته چونڊون حڪومت جون آهن، آرٽيڪل 48 موجب چونڊن جي تاريخ مشوري تي ڏني ويندي.جسٽس منيب اختر چيو ته نگران حڪومت 7 ڏينهن کانپوءِ ٺهندي آهي، آئين جي مختلف شقن کي همٿائڻ ضروري آهي. جسٽس منصور علي شاهه سوال ڪيو ته جيڪڏهن حڪومت جي تاريخ بابت صلاح اچي ٿي ته گورنر انڪار ڪيئن ڪري سگهي ٿو، جسٽس محمد علي مظهر چيو ته اصل سوال اهو آهي ته گورنر چئي رهيو آهي ته مون اسيمبلي ٽوڙي ناهي ڏني.وڪيل عابد زبيري چيو ته تاريخ ڏيڻ جو معاملو آئين جي آرٽيڪل 105 (3) ۾ ئي لکيل آهي، ايترا ڏينهن چونڊن جي تاريخ جو اعلان ناهي ڪيو ويو، جيڪڏهن وقت گذرڻ کانپوءِ اسيمبلي ٽوڙي ويندي ته اليڪشن ٿيندي. صدر تاريخ ڏيندو، اهو موقف آهي ته چونڊن جي تاريخ ڏيڻ صدر جو اختيار آهي.چيف جسٽس چيو ته ڇا توهان چئي رهيا آهيو ته حڪومت پنهنجي آئيني ذميواري پوري نه ڪري رهي آهي؟ 90 ڏينهن ۾ چونڊون ڪرائڻ آئين جي روح آهي، اٽارني جنرل کي آئيني نقطن تي مدد لاءِ چيو ويندو.جسٽس محمد علي مظهر چيو ته گورنر جڏهن به تاريخ ڏيندو ته 52 ڏينهن جو مارجن رکيو ويندو. جسٽس جمال مندوخيل چيو ته صدر جا اختيار سڌي ريت آئين ۾ ناهن، آئين ۾ اختيار ناهن ته پوءِ قانون تحت ڪارروائي ٿيندي، قانون به آئين تحت هوندو.
صدر ڪهڙي قانون تحت خط لکي رهيو آهي؟جسٽس منصور علي شاهه
جسٽس منصور علي شاهه چيو ته هاڻي توهان پڇڻ شروع ڪيو آهي ته ڇا ڪجي، ملڪ جو صدر ڪهڙي قانون تحت خط لکي رهيو آهي؟ وڪيل عابد زبيري چيو ته صدر کي مشاورت لاءِ خط لکيا آهن، جسٽس منصور علي شاهه چيو ته آئين ۾ مشاورت جو ڪو به ذڪر ناهي.جسٽس جمال مندوخيل چيو ته جيڪڏهن اها ڳالهه مڃي وڃي ته قانون ملڪ جي صدر کي اجازت ڏئي ٿو ته پوءِ صدر به مشوري جو پابند آهي، جسٽس منصور علي شاهه چيو ته نگران حڪومت کي به تاريخ ڏيڻ جو چئي سگهجي ٿو.چيف جسٽس چيو ته ٻين ڌرين کي ٻڌڻ بعد فيصلو ڪندا ته صدر جي مشاورت جي ضرورت آهي يا نه،وڪيل عابد زبيري چيو ته گورنر چونڊن جي تاريخ ڏيڻ ۾ مشوري جو پابند ناهي، گورنر جيترو اختيار صدر کي ڏنو ويو آهي، صدر به چونڊن جي تاريخ ڏيڻ ۾ مشوري جو پابند ناهي. جسٽس منصور علي شاهه چيو ته گورنر جيڪڏهن صلاح ڏيندو ته ان جو پابند هوندو.اٽارني جنرل چيو ته صدر ان وقت ئي چونڊ جي تاريخ ڏئي سگهي ٿو جڏهن قومي اسيمبلي ٽوڙي وڃي، ٻي صورت ۾ صدر ئي تاريخ ڏئي سگهي ٿو جڏهن سڄي ملڪ ۾ چونڊون ٿيون، چونڊون 90 ڏينهن اندر ٿيڻ گهرجن، چونڊون ٿيڻ گهرجن. 90 ڏينهن کان وڌيڪ ملتوي نه ڪيو وڃي.جسٽس منيب اختر چيو ته گورنر کي اليڪشن ايڪٽ تي غور ڪرڻو پوندو.جسٽس منصور علي شاهه پڇاڻو ڪيو ته ڇا اليڪشن ڪميشن گورنر جي تاريخ ۾ دير ڪري سگهي ٿي؟ اٽارني جنرل چيو ته جيڪڏهن گورنر 85هين ڏينهن چونڊ ڪرائڻ جو مطالبو ڪري ته اليڪشن ڪميشن 89هين ڏينهن لاءِ چئي سگهي ٿي.چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته گورنر کي ان لاءِ اليڪشن ڪميشن سان صلاح ڪرڻ جو پابند بڻايو ويو آهي، صدر هجي يا گورنر آئين ۽ قانون جا پابند آهن.
اڄ اليڪشن ڪميشن سان صلاح ڪري سڀاڻي تاريخ ڏيو: جسٽس محمد علي مظهر
جسٽس محمد علي مظهر رمارڪس ڏنا ته گورنر اڄ اليڪشن ڪميشن سان صلاح ڪري سڀاڻي تاريخ ڏيو.اٽارني جنرل چيو ته پارليامينٽ جي قانون سازي سان آئين جي تشريح نه ٿي ٿي سگهي، آئين سپريم آهي، آئين صدر کي چونڊن جي تاريخ ڏيڻ جي اجازت نٿو ڏئي، صدر ئي چونڊن جي تاريخ جو اعلان ڪري سگهي ٿو، لاهور هاءِ ڪورٽ واضح ڪري ڇڏيو. هن چيو ته چونڊون ڪرائڻ ۽ تاريخ جو اعلان ڪرڻ اليڪشن ڪميشن جو اختيار آهي، چونڊون وفاق جو موضوع آهن.جسٽس منيب اختر چيو ته اليڪشن جي تاريخ جو فيصلو اليڪشن ڪميشن ڪرڻي آهي ۽ گورنر کي اعلان ڪرڻو آهي، جسٽس جمال مندوخيل چيو ته جڏهن سڀ ڪجهه واضح آهي ته پوءِ تڪرار ڇا آهي؟ چيف جسٽس چيو ته لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ انٽرا ڪورٽ اپيلن جي ٻڌڻي 14، 14 ڏينهن لاءِ ملتوي ڪئي پئي وڃي، اهڙي اهم آئيني سوال تي ايتري دير ڇو ٿي رهي آهي؟ آئين جي ڪهڙي شق تحت اليڪشن ڪميشن کي چونڊن جي تاريخ جو اختيار آيو؟ جسٽس محمد علي مظهر چيو ته آئين تحت اليڪشن ڪميشن جا اختيار چونڊن جي تاريخ جي اعلان کانپوءِ شروع ٿي ويندا آهن.
جيڪڏهن صدر چونڊن جي تاريخ نٿو ڏئي سگهي ته سيڪشن 57 کي ختم ڇو نٿو ڪري؟ جسٽس مظهر
چيف جسٽس چيو ته تاريخ ۾ صدر وٽ ڪجهه جمهوري ۽ ڪجهه غير جمهوري اختيار هئا، جسٽس محمد علي مظهر چيو ته صدر چونڊن جي تاريخ نٿو ڏئي سگهي ته سيڪشن 57 ڇو نه ختم ڪري؟ ڇا ڪنهن آئين سان ٽڪراءَ جي شق 57 کي چيلينج ڪيو آهي؟جسٽس محمد علي مظهر اٽارني جنرل کان سوال ڪيو ته اوهان جي نظر ۾ چونڊن جي تاريخ ڏيڻ جو اختيار ڪنهن کي آهي؟ ان تي هن چيو ته اليڪشن ڪميشن کي چونڊن جي تاريخ ڏيڻ جو اختيار آهي.جسٽس جمال مندوخيل چيو ته جيڪڏهن اليڪشن ڪميشن اعلان ڪرڻ چاهي ٿي ته ڪنهن سان صلاح ڪرڻ جي ضرورت ناهي، جسٽس منيب اختر پڇاڻو ڪيو ته جيڪڏهن اليڪشن ڪميشن اعلان ڪرڻ چاهي ته صدر ۽ گورنر جو ڪردار ڪيڏانهن ويندو؟ ڇا صدر جو ڪردار صرف اهو آهي جيڪو اعلان ڪرڻ لاءِ هڪ نيوز ڪاسٽر جو آهي؟ اليڪشن ڪميشن کي اعلان ڪرڻ لاءِ پنهنجي ويب سائيٽ استعمال ڪرڻ گهرجي. چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته اليڪشن ڪميشن جو ڪردار هر معاملي ۾ اهم هوندو آهي، اوهان موجب اليڪشن ڪميشن جو ڪردار مرڪزي هوندو آهي، ٻئي طرف چون ٿا ته اليڪشن ڪميشن جو ڪردار مشاورتي آهي.جسٽس منيب اختر پڇاڻو ڪيو ته ڇا چونڊ مهم جو مدو گهٽائي نٿو سگهجي؟ ان تي اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته بيلٽ پيپرز جي ڇپائي لاءِ وقت گهربل آهي، چونڊ مهم جو مدو 2 هفتن تائين ٿي سگهي ٿو.اٽارني جنرل چيو ته چونڊون 90 ڏينهن اندر ٿيڻ گهرجن، ته پوءِ 1988ع جي چونڊن ۾ شڪ شبهو ٿيندو؟ 2008ع جي اليڪشن به مقرر مدي کانپوءِ ٿي.چيف جسٽس چيو ته 2008 ۾ وڏو سانحو ٿيو، جسٽس جمال مندوخيل چيو ته پهريون سوال آهي ته تاريخ ڪير ڏيندو؟ باقي اليڪشن جي تاريخ اچڻ تي ئي عمل ٿيندو، جيڪڏهن تاريخ ڏيڻ جو معاملو قانون ۾ واضح هجي ها ته اڄ اسان هتي بيٺا نه هجون ها.چيف جسٽس چيو ته آرٽيڪل 254 جتي به لاڳو ڪيو ويندو، جسٽس محمد علي مظهر چيو ته اليڪشن ڪميشن گورنرن کي تاريخون تجويز ڪيون آهن.اٽارني جنرل چيو ته گورنر ۽ ڪابينا ٻئي آئين جا پابند آهن، نگران ڪابينا چونڊن جي تاريخ لاءِ سمري نٿي موڪلي سگهي.
ڪيترائي قانون ڪلاڪن ۾ ٺاهيا ويا، اڄ به قانون ٺاهڻ جي ذميواري ڏئي ڇڏيون ٿا: جسٽس جمال مندوخيل
جسٽس محمد علي مظهر چيو ته جيڪڏهن وزيراعظم مشورو نه ڏئي ته صدر ڪيترو انتظار ڪري؟ جسٽس جمال مندوخيل رمارڪس ڏنا ته ڪيترائي قانون ڪلاڪن ۾ ٺاهيا ويا، اڄ به قانون ٺاهي ذميواري ڏني وڃي ها، جنهن تي اٽارني جنرل چيو ته اڄ جي قانون سازي تي تنقيد ٿي رهي آهي ته پارليامينٽ ناڪاره آهي، اليڪشن ڪميشن کي تاريخ ڏيڻ گهرجي. چونڊون 90 ڏينهن جو مدو پورو ٿي رهيو آهي، اليڪشن ڪميشن جي نيت تي شڪ نه پيو ڪيو وڃي، چونڊن جي تاريخ بابت ڊڪٽيشن ڪنهن ٻئي هنڌ کان اچڻو آهي ته اليڪشن ڪميشن باقي ذميوارين کان به انڪار ڪري سگهي ٿي. اليڪشن ڪميشن پنهنجي ذميواري کان بچي نٿي سگهي.
پهرين ڏينهن کان ئي موقف آهي ته تاريخ جو اعلان گورنر کي ڪرڻو آهي: ايڊووڪيٽ اليڪشن ڪميشن
اليڪشن ڪميشن جي وڪيل سجل شهريار سواتي پنهنجي دليلن ۾ چيو ته اليڪشن ڪميشن کي آئين تحت ڪم ڪرڻو آهي، اليڪشن ڪميشن چونڊن لاءِ ٽن قسمن جون تاريخون ڏئي سگهي ٿي، اليڪشن ڪميشن سينيٽ، صدارتي ۽ ضمني چونڊن لاءِ تاريخون ڏئي سگهي ٿي. اسان صرف پنجاب ۽ ڪي پي جي چونڊن جي ڳالهه ڪري رهيا آهيون، اسان جو پهرين ڏينهن کان موقف آهي ته تاريخ جو اعلان گورنر کي ڪرڻ گهرجي.چيف جسٽس چيو ته وڏي وزير جي اسيمبلي ٽوڙڻ جي صلاح جو پنهنجو اثر آهي، گورنر اسيمبلي نه ٽوڙي ته ان تي عمل ڪيو وڃي.جسٽس جمال مندوخيل چيو ته هن چيو ته گورنر کي اسيمبلي ٽوڙڻ گهرجي يا نه، هو تاريخ ڏيندو، اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته پنجاب جو گورنر چوي ٿو ته مون اسيمبلي ٽوڙي نه هئي، ان موقف تي قائم رهيس؟ ان تي وڪيل اليڪشن ڪميشن چيو ته اسان گورنر پنجاب کي 9 کان 13 اپريل تائين چونڊن جي تاريخ ڏيڻ لاءِ خط لکيو آهي.چيف جسٽس چيو ته گورنر اکيون بند ڪري تاريخ ڏئي ٿو يا مشاورت سان؟ گورنر کي اليڪشن ڪميشن جي شيڊول جي ڪهڙي خبر؟ گورنر توهان کي صلاح مشوري لاءِ سڏيو آهي يا نه؟ ان تي اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته گورنر کي اليڪشن ڪميشن سان صلاح ڪرڻ جي ڪا به ضرورت ناهي.جسٽس محمد علي مظهر چيو ته گورنر مشاورت بدران انٽرا ڪورٽ اپيل داخل ڪئي، هاءِ ڪورٽ مشاورت کانپوءِ تاريخ جو حڪم ڏنو هو.چيف جسٽس جي پڇاڻي تي وڪيل اليڪشن ڪميشن چيو ته گورنر ڪي پي ڪي کي ياد ڏياريندڙ خط لکيو آهي.
پشاور هاءِ ڪورٽ به نوٽيس جاري ڪري رهي آهي: چيف جسٽس
چيف جسٽس چيو ته پشاور هاءِ ڪورٽ به نوٽيس جاري ڪري رهي آهي، جسٽس محمد علي مظهر چيو ته سمورا ادارا چونڊن ۾ اليڪشن ڪميشن جي مدد ڪرڻ جا پابند آهن. اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته گورنر ڪي پي ڪي مشاورت جي تاريخ ناهي ڏني، گورنر ڪي پي ڪي چيو ته صوبي ۾ امن امان جي صورتحال خراب آهي. چيف جسٽس چيو ته گورنر ڪي پي ڪي جي حوالي سان تاريخ جو تعين ٻين ادارن جي حوالي ڪرڻ گهرجي، چونڊن لاءِ متحرڪ ڪرڻ اليڪشن ڪميشن جي ذميواري آهي، اليڪشن ڪميشن جو ڪم هو ته گورنرن سان ٻيهر رابطو ڪري پوري سنجيدگي سان. تياريون، اليڪشن ڪميشن رڳو خط نه لکي، چونڊن جي تاريخ جو اعلان گورنر پنجاب سميت ٻين اسٽيڪ هولڊرز سان مشاورت بعد ڪيو وڃي.ٻڌڻي دوران سپريم ڪورٽ گورنر ڪي پي جي طرفان ايڊووڪيٽ جنرل ڪي پي کي روسٽرم تي طلب ڪري ورتو.چيف جسٽس ايڊووڪيٽ جنرل ڪي پي کان پڇيو ته گورنر ڪي پي جي خط جو مطلب ڇا آهي؟ ايڊووڪيٽ جنرل ڪي پي ڪي جو چوڻ هو ته گورنر جيڪڏهن اسيمبلي ٽوڙي ٿو ته هو تاريخ ڏيڻ جو مجاز آهي.جسٽس محمد علي مظهر چيو ته گورنر خط ۾ ڪٿي به نه لکيو آهي ته هو تاريخ نه ڏيندو.ايڊووڪيٽ جنرل ڪي پي جو چوڻ هو ته گورنر ڪي پي ڪي وڏي وزير جي مشوري تي اسيمبلي ٽوڙي ڇڏي، اليڪشن ڪميشن گورنر کي 3 فيبروري تي صوبائي حڪومت حوالي ڪرڻ جو چيو، اليڪشن ڪميشن خط ۾ پنهنجي مشڪلاتن جو به ذڪر ڪيو آهي.
سياسي پارٽين فل ڪورٽ درخواست واپس وٺي ڇڏي
ٻڌڻي دوران پ پ، ن ليگ ۽ جي يو آءِ فل ڪورٽ جي درخواست واپس وٺي ڇڏي.پيپلز پارٽي جي وڪيل فاروق ايڇ نائيڪ چيو ته سياسي پارٽين گڏيل هدايت ڪئي آهي ته فل ڪورٽ درخواست تي ڪارروائي نه ٿيندي، چيف جسٽس 5 رڪني لارجر بينچ ئي ڪيس جي ٻڌڻي ڪندي.سپريم ڪورٽ سياسي پارٽين کي چونڊن جي تاريخ لاءِ مشاورت ڪرڻ جو حڪم ڏئي ڇڏيو.عدالت حڪم ڏنو ته سياسي پارٽيون مشاورت کانپوءِ عدالت کي آگاهه ڪن، عدالت سمورن وڪيلن کي 4 وڳي پيش ٿيڻ جي هدايت ڪري ڇڏي، سپريم ڪورٽ شيرين مزاري ۽ فواد چوڌري کي عمران خان سان مشاورت ڪرڻ جو حڪم ڏئي ڇڏيو، جڏهن ته فاروق ايڇ نائيڪ، منصور عثمان. ۽ ڪامران مرتضيٰ کي به پنهنجي اڳواڻن کان هدايتون وٺڻ جو حڪم ڏنو ويو.چيف جسٽس چيو ته سڀ پنهنجي پنهنجي اڳواڻن کي فون ڪري هدايتون وٺي، حل ڪڍيو ويندو.جسٽس محمد علي مظهر چيو ته چونڊن ۾ دير ٿي ته آئين جو آرٽيڪل 254 موجود آهي.پي ٽي آءِ جي وڪيل علي ظفر چيو ته جيڪڏهن چونڊون 90 ڏينهن تائين وڌائڻيون آهن ته آئين ۾ ترميم ڪرڻي پوندي.فاروق ايڇ نائيڪ درخواست ڪئي ته ڪيس جي ٻڌڻي سڀاڻي 1 وڳي ڪئي وڃي، سڀاڻي پنهنجي موکل کان هدايتون وٺي، جنهن تي چيف جسٽس چيو ته هو اڄ ڪيس جو فيصلو ٻڌائيندو، سياستدانن کي عوامي مفاد لاءِ ملاقات ڪرڻ گهرجي. توهان جا بزرگ جيڪڏهن اهي هڪ ٻئي سان ڳالهائڻ لاءِ تيار آهن.جسٽس منصور علي شاهه چيو ته اوهان گڏجي ٻڌايو ته چونڊن جي تاريخ ڪنهن کي ڏني وڃي.ان دوران عدالت فواد چوڌري ۽ شيرين مزاري کي روسٽرم تي طلب ڪري ورتو، جنهن تي چيف جسٽس چيو ته توهان پنهنجي قيادت کان معلوم ڪريو ته اهي ڳالهائڻ لاءِ تيار آهن يا نه.
اليڪشن کي 90 ڏينهن کان وڌيڪ وقت ڏنو ويو ته مستقبل ۾ مسئلا ٿي سگهن ٿا: فواد چوڌري
فواد چوڌري چيو ته جيڪڏهن 90 ڏينهن کان وڌيڪ چونڊون ٿيڻ ڏنيون وڃن ته مستقبل ۾ مسئلا ٿي سگهن ٿا، اهو مستقبل لاءِ سٺو نه هوندو، جنهن تي جسٽس منصور چيو ته پريشان نه ٿيو، ائين ٿيڻ نه ڏينداسين. هڪ روايت بڻجي.جسٽس منصور جو چوڻ هو ته جمهوريت جي بهتري اها آهي ته ڪجهه ڪميشنون اڳتي وڃن ۽ ڪجهه واپس اچن، قانوني مسئلن کي هڪ طرف رکو ۽ سوچيو، پهرين ملڪ کي ٺهرايو پوءِ ڪو حل نڪرندو، اهو ئي ٻڌائي سگهي ٿو ته تاريخ ڪنهن کي ڏئي. وڪيل فاروق ايڇ نائيڪ چيو ته خبر ناهي آصف زرداري ڪٿي آهي، جنهن تي چيف جسٽس چيو ته توهان کي فون تي ڳالهائڻو آهي، هاڻي ئي ڪريو، ڪو به آئيني ادارو اليڪشن جي مدي ۾ واڌ نه ٿو ڪري سگهي، عدالت کانسواءِ ڪو به ناهي. اليڪشن جي مدي ۾ واڌ جو اختيار آهي، نه، عدالت ٺوس سببن جو جائزو وٺڻ کانپوءِ ئي حڪم ڏئي سگهي ٿي، 1988ع جي صدارتي ريفرنس ۾ به معاشي مشڪلاتن جو ذڪر ڪيو ويو هو، آرٽيڪل 254 وقت جي دير جو احاطو ڪري ٿو، آرٽيڪل 254 ۾ دير ڪرڻ جو جواز ناهي. 90 ڏينهن کان وڌيڪ چونڊون، آئين جي آرٽيڪل 254 تحت قدرتي آفتن يا جنگ جي صورت ۾ اختيار ٿي سگهن ٿا، چونڊون وقت تي نه ٿيون ته استحڪام نه ايندو.
پهريون ڀيرو اهڙي صورتحال آهي جو ڪنٽينر بيٺا آهن پر پرڏيهي مٽا سٽا ناهن: چيف جسٽس
چيف جسٽس چيو ته هو حڪومت جي نيڪ نيت تي ڪو به سوال نه اٿاري رهيا آهن، پهريون ڀيرو اهڙي صورتحال آهي جو ڪنٽينر بيٺا آهن پر ڪو پرڏيهي مٽاسٽا ناهي، ڏسنداسين ته معاملو عدالت ۾ اچي ٿو.
