ڪراچي(ويب ڊيسڪ)اسپين جي اتر آفريڪا ۾ واقع خودمختيار علائقي سيوتا ۾ هڪ ئي ڏينهن دوران اندازاً 50 هزار لڏپلاڻ ڪندڙن جي اچڻ کانپوءِ پيدا ٿيل بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ اسپين جو وزيراعظم پيڊرو سانچيز هنگامي طور سيوتا پهچي ويو.
سيوتا جي مقامي اختيارين موجب خميس ڏينهن زميني ۽ سامونڊي رستن ذريعي مراڪش مان هزارين ماڻهو سرحد پار ڪري سيوتا ۾ داخل ٿيا، جنهن سبب سرحدي اهلڪار بي وس ٿي ويا. اختيارين چيو ته گهٽ ۾ گهٽ 34 ڄڻا فوت ٿي ويا، جن مان گهڻا سمنڊ ۾ ٻڏي جان وڃائي ويٺا.
اسپين جي اختيارين جو چوڻ آهي ته جيڪي ماڻهو غيرقانوني طور داخل ٿيا آهن، انهن کي جلد کان جلد ملڪ مان نيڪالي ڏني ويندي، جيتوڻيڪ اسپين جي سپريم ڪورٽ تازو ئي فيصلو ڏنو آهي ته سمنڊ رستي پهتل لڏپلاڻ ڪندڙن کي مراڪش واپس نٿو موڪلي سگهجي. ان باوجود، اٽڪل اڌ ماڻهن کي اڳ ئي واپس موڪليو ويو آهي.
جمعي ڏينهن سيوتا پهچڻ کانپوءِ وزيراعظم پيڊرو سانچيز چيو ته وڏي انگ ۾ ماڻهن جو سرحد پار ڪرڻ “اسپين جي علائقائي خودمختياري جي ڀڃڪڙي” آهي.
هن چيو: “اسپين جي حڪومت سيوتا جي ماڻهن جي سلامتي کي يقيني بڻائڻ لاءِ رياست جا سڀ وسيلا ۽ سڀ اختيار استعمال ڪندي.”
سانچيز الزام لڳايو ته سپريم ڪورٽ جي فيصلي کانپوءِ انساني اسمگلرن غلط معلومات ڦهلائي ماڻهن کي سرحد پار ڪرڻ لاءِ آماده ڪيو.
هن چيو: “جيڪو ڪجهه ڪالهه ٿيو، اهو مڪمل مذمت جوڳو آهي.” اسپين جي گهرو وزارت موجب خميس جي صبح کان وٺي لڳ ڀڳ 50 هزار ماڻهو سرحد پار ڪري سيوتا ۾ داخل ٿيا.
سيوتا جي مقامي حڪومت جي سربراهه خوان جيسس ويواس چيو ته داخل ٿيندڙ ماڻهن جو انگ 60 هزار تائين پهچي سگهي ٿو، جڏهن ته فوتين جو انگ 34 آهي. ان کان اڳ اسپيني اختيارين ٻڌايو هو ته پاڻي مان 19 لاش مليا هئا.
صرف 84 هزار آبادي واري ننڍڙي علائقي سيوتا ۾ ڏهن هزارين ماڻهن جي اوچتي آمد سبب سمورو انتظامي نظام دٻاءَ هيٺ اچي ويو. سيوتا مراڪش جي سامونڊي ڪناري سان لڳ، بحيره روم ۾ واقع اسپين جو هڪ ننڍڙو خودمختيار علائقو آهي.
اختيارين جو چوڻ آهي ته هاڻي نون ماڻهن جي آمد کي روڪيو ويو آهي، جڏهن ته حڪومت جي اندازي موجب جمعي جي صبح تائين لڳ ڀڳ 25 هزار ماڻهو واپس مراڪش هليا ويا.
تنهن هوندي به، هن وڏي پيماني تي لڏپلاڻ سبب اسپين اندر توڙي ٻاهر سخت تنقيد شروع ٿي وئي آهي.
اٽلي جي وزيراعظم جارجيا ميلوني سميت يورپي اڳواڻن مطالبو ڪيو آهي ته اسپين جي شينگن معاهدي جي رڪنيت عارضي طور معطل ڪئي وڃي. شينگن معاهدو يورپي يونين اندر آزاد آمدرفت جي اجازت ڏئي ٿو.
ميلوني انسٽاگرام تي لکيو: “اسان شهرين جي سلامتي ۽ سرحدن جي حفاظت لاءِ غيرمعمولي قدم کڻڻ لاءِ به تيار آهيون، جن ۾ اسپين سان شينگن معاهدي کي معطل ڪرڻ به شامل آهي.”
هن وڌيڪ چيو: “غيرقانوني لڏپلاڻ بابت اسان هڪ انچ به پوئتي نه هٽنداسين. سرحدن جي حفاظت، انساني اسمگلرن کي روڪڻ ۽ غيرقانوني لڏپلاڻ ڪندڙن جي مؤثر واپسي هن حڪومت جي پاليسي رهندي.”
فرانس جي گهرو وزير لورين نونيز چيو ته هن اسپين سان سرحد تي اضافي جاچ جا حڪم جاري ڪري ڇڏيا آهن.
يورپي ڪميشن جي صدر اورسولا فان ڊر لاين ايڪس (ٽوئيٽر) تي لکيو: “اسان ڪنهن کي به پنهنجي يونين ۾ بنا اسان جي قانونن تي عمل ڪرڻ جي اجازت نٿا ڏئي سگهون.”
جيتوڻيڪ سيوتا ۽ اتر آفريڪا ۾ واقع ٻيو اسپيني علائقو ميليلا شينگن معاهدي جو حصو آهن، پر انهن علائقن ۽ اسپين جي مرڪزي سرزمين وچ ۾ مال ۽ مسافرن لاءِ سرحدي ڪنٽرول اڃا به لاڳو آهن.
لڏپلاڻ يورپ ۾ سڀ کان وڌيڪ تڪراري سياسي مسئلن مان هڪ بڻجي چڪي آهي، جتي لڏپلاڻ جي مخالفت ڪندڙ انتهاپسند ساڄي ڌر جون پارٽيون تيزي سان مقبول ٿي رهيون آهن، جنهن سبب ڪيترن ئي يورپي ملڪن سخت پاليسيون اختيار ڪيون آهن.
ٻئي طرف، وزيراعظم پيڊرو سانچيز جي سوشلسٽ حڪومت نسبتاً لڏپلاڻ جي حمايتي پاليسي رکي ٿي، جنهن سبب اها يورپ ۾ ٻين حڪومتن کان مختلف سمجهي وڃي ٿي.
اسپين جي ساڄي ڌر جي پارٽي VOX جي اڳواڻ سانتياگو اباسڪال خميس ڏينهن ايڪس تي پيڊرو سانچيز کي “غدار” قرار ڏنو. هن لکيو: “هو اسپين جي عوام جي دشمن وانگر رويو اختيار ڪري رهيو آهي. قومي هنگامي صورتحال جو واحد حل اهو آهي ته کيس اقتدار مان هٽايو وڃي.”
هي پهريون ڀيرو ناهي جو سيوتا ۾ اهڙي صورتحال پيدا ٿي هجي، پر هن ڀيري لڏپلاڻ ڪندڙن جو انگ بي مثال قرار ڏنو پيو وڃي.
مئي 2021ع ۾ به صرف ٻن ڏينهن دوران 8 هزار کان وڌيڪ ماڻهو سيوتا ۾ داخل ٿي ويا هئا.
خبرون ڏيندڙ اداري رائٽرز موجب، سوين ماڻهو سرحدي چوڪين ۽ باڙ ۾ ٺهيل سوراخن ذريعي واپس مراڪش ويندي ڏٺا ويا. ڪيترن ئي ماڻهن چيو ته سيوتا ۾ کين نه کاڌو مليو ۽ نه ئي رهائش.
طنجه (Tangier) سان تعلق رکندڙ هڪ نوجوان مراڪشي رائٽرز کي ٻڌايو: “سچ پڇو ته مون کي پاڻ به خبر ناهي ته مان هتي ڇو آيس، هاڻي واپس وڃي رهيو آهيان. مون ڪالهه منجهند کان وٺي ڪجهه به ناهي کاڌو، جيتوڻيڪ مون وٽ ڪجهه پئسا هئا… جيڪو اسان ڪري رهيا آهيون، اهو نه سٺو آهي ۽ نه ئي خوشگوار.”
