مجيد نواز مغل
سنڌ جي تاريخ ۾ ڪيتريون ئي پنج وڏيون ٻوڏيون آيون آهن پر سال 73_76 _ 2010ع جي ٻوڏن بعد ھلندڙ سال 2022 ع جي موجودھ دور جي آيل ٻوڏ ڪافي خطرناڪ ۽ سڀ کان وڌيڪ جاني ۽ مالي طور تمان گھڻو نقصان ڪندڙ آھي ـ ان بابت گڏ ڪيل انگن اکرن موجب سنڌ جي ٽن ڪروڙن کان مٿي آبادي سخت متاثر ٿي آھي ـ جڏھن ته پنجاھ لکن کان وڌيڪ گھر لکين ايڪڙ فصل ڍور ڍڳا ۽ ماڻھن جو قيمتي سامان پاڻيء ۾ لڙھي ويو ـ سڀ کان وڌيڪ ڏک واري ڳالھ اھا جو چار ھزار کان وڌيڪ ماڻھو لاش بڻجي لڙھي ويا ـ ھن وقت به ٽي لک ماڻھو لا پتا آھن ـ ان سلسلي ۾ سرڪاري انگن اکرن ۾ ڪافي تضاد موجود آھن جن کي خانگي خابرو ادارا قبول نتا ڪن ـ انھن تباھ ڪارين سبب ساڍا 2 لک ڳوٺ تباھ برباد ٿي چڪا آھن ـ سکر بئراج جي درن ۾ انھيء دوران 40 نامعلوم لاشون سکر بئراج درن مان ڪڍيون ويون ـ ھڪ اندازي مطابق اڍائي ڪروڙ ماڻھو بي گھر آھن ۽ ماڻھن جو وڏو انگ بيروزگار ٿي ويو آھي . ڪتيريون فصلون جنھن ۾ سبزيون ميوھ ڪپھ وغيرھ تباھ برباد ٿي چڪا آھن ـ گذريل اٽڪل 25 ڏينھن کان ريلوي سرشتو معطل ڪيل آھي ـ مک روڊ پاڻيء جي ڪري بند پيا آھن ڪراچي کان پيشوار پنجاب ۽ سنڌ جي اترين علائقن سان رابطو ڪجھ ڏينھن مڪمل طور معطل رھيو پر بعد ۾ ڪوششون وٺي رستا کولرايا ويا ـ ھاڻي به ڪراچيء کان سکر تائين 6 ـ 7 ڪلاڪن بجاء ٻارنھن کان پنڌرانھن ڪلاڪ لڳي وڃن پيا ـ ماڻھن جا ڪاروبار بند آھن ـ بک بدحاليء ڪارڻ غربت ۾ ڪافي واڌارو ٿيو آھي ـ گڏيل صومن جي سيڪريٽريء کي پڻ متاثر جاين جو معائنو ۽ دورو ڪرايو ويو ـ ھن واپس وڃي چڳي امداد جو ڏيڻ جو اعلان ڪيو آھي پر اڳ جيان اھا روڪ امداد ۽ امداد سامان ھڙپ ٿي ويندو ـ سچائي ۽ ايمانداري سان ڪم ڪرڻ جو سبق واسطيدار ڪامورن کي مليو ئي ناھي ـ مٿان سرڪار جا صلاحڪار چونڊيل عيوضي ۽ وزير پڻ پنھنجا پنھنجا حصا پتي ڪندا ـ
سنڌ جيڪا پوري ملڪ کي پاليندي آھي ، جيڪا قدرتي وسيلن سان مالامال خطو پڻ آهي اڄ ان ڌرتيءَ جا ماڻھو ھڪ ويلي جي مانيء لاء سخت پريشان آهن ، پيئڻ جو پاڻي جيڪو تمام گندو صحت لاء ھاڃيڪار ۽ خراب آھي ، جنھن سان ڪيتريون ئي موذي بيماريون فھلجي ويون آهن انھن ۾ معصوم ٻار وڏي انگ ۾ مبتلا ٿي ويا آھن ـ صحت جي اڻ پوري سھولتن جي ڪري ٻوڏ سثيلن جو ھڪ وڏو انگ موت جو شڪار ٿئي پيو ـ وبائي بيمارين خلاف علاج ۽ صحت جون ضروري سھولتون سرڪاري اسپتالن ۾ ناھن ـ سنڌ جي شھرن جي سرڪاري اسپتالن ۾ وڏي انگ ۾ مريض علاج خاطر اچن پيا پر ان جي ابتڙ کين دلاسا ڏئي واپس موڪليو وڃي ٿو ـ دوائن جي اڻاٺ جو بھانو ڪري مريضن کي خانگي ميڊيڪل اسٽورن تان دوايون خريد ڪرڻ جا مشورا ڏنا وڃن پيا ـ مٿان ڪميونيڪيشن جي ٽٽل رابطن ۽ ٽرانسورٽ بند ھجڻ ڪري اسٽور وارن دوائون مھانگيون ڪري بليڪ تي وڪرو ڪرڻ شروع ڪري ڏنيون آھن ـ ڏينگي مدي جو بخار دست پيچيش مليريا ڪنڌ ٽوڙ بخار ۽ مڇرن سبب ٿيندڙ مختلف مرض وڏي تيزيء سان ڦھلجي چڪا آھن خاص ڪري گھرن کان پري ڪئمپن ۾ پناھ وٺندڙ ماڻھو سخت بيمار ٿي پيا آھن ـ
سرڪاري لکت موجب راشن جي مد ۾ ھر ضلعي جي ڊي سيء کي پنجاھ ڪروڙ تائين مليو آهي پر اھو راشن ڪنھن بہ متاثر کي ناھي ڏنو ويو ـ اھو راشن متاثرين وٽ نظر ئي نٿو اچي ـ سنڌ جا سڀ چونڊيل نمائندا ، سو سيڪڙو متاثرين وٽ نظر نه آيا آھن ۽ راشن جون ٽراليون ٽرڪون چڳن مڙسن وزيرن پيرن وڏيرن ۽ بيروڪريٽس جي گھرن ڏانھن موڪليون ويون آھن ڪافي گدامن تي اوچتا ڇاپا لڳأي ناجائز گڏ ڪيل ٽينٽ ۽ کاڌي جو سامان ھٿيڪو ڪيو ويو آھي جيڪو عام مارڪيٽ ۾ وڪرو ڪرڻ لاء لڪائي رکيو ويو ھو ـ ان ۾ سرڪاري ڪامورا ۽ عملدار برابر جا ملوث آھن ـ سنڌ حڪومت جا سرڪاري ٽينٽ اڪثر دڪاندار کپائي رھيا آھن ھڪ ٽينٽ جي رقم ڏھ کان ويھ ھزار روپيا ۽ عوام بلڪل کليل آسمان ھيٺ سخت تڪليفن ۾ گذاري رھيا آھن. ڏسجي ته اھو سمورو ڏوھ اسان عوام جو پنھنجو آھي جو ھر دفعي ساڳئي ئي بااثر شخصيت کي ووٽ ڏيندا آھيون ، جنھن ڪري اسان جي قسمت ۾ ڪا به تبديل نه ٿي اچي . جيڪڏهن اسين پنھنجي ووٽ جو صحيح استعمال ڪيون ته اسان کي اھڙا ڏينھن نه ڏسڻا پوندا ـ
سنڌ جي مختلف علائقن کي سياسي ماڻھن جي چوڻ تي مختلف واھن کي ڪٽ ڏئي ھٿرادو ٻوڏ ٺاھي ٻوڙيو ويو ۽ جنھن جي ڪري ھر شھر ۽ ھر ڳوٺ ۾ پنج کان ست فوٽ پاڻي بيٺل آھي ھن وقت تائين پاڻي کي نيڪال ڪرڻ لاء رياست خاموش تماشائيء وارو ڪردار ادا ڪري پئي ـ ڇو ته پوري سنڌ ۾ پاڻيء جي نيڪال جو نظام درست ناھي . سنڌ جي سڀني شھرن خاص ڪري وڏن وڏن شھرن ۾ ڊرينج سسٽم چوڪ ۽ـڪافي پراڻو ھجڻ ڪري ڊرينج جو پاڻي روڊن ۽ رستن تي بيٺل نظر اچي پيو ـ اھڙن المين سبب سموري قوم ۾ سوڳ ڇانيل آھي .سنڌ جي ڪنھن بہ علائقي ۾ ڪا به ايمبولينس توڙي رسيڪيو ٽيم نه پھچي سگھي ، ٻڏي فوت ٿيل ماڻھن جا لاش دفنائڻ لاء ماڻھون پريشان ھر طرف پاڻي ۽ پاڻي آھي ، ھر طرف کان صرف ۽ صرف لاش لڙھندا پيا ـ سنڌ جي متاثر ٻھراڙيءَ جي ڪنھن بہ ماڻھو کي راشن نه ڏنو ويو آهي نه ئي ڪا سروي ڪئي وئي آھي ته ڪيترن ماڻھن کي راشن گھرجي ، ڪيترا ماڻھو بي گھر ٿيل آھن .
