ڪراچي(ويب ڊيسڪ)اولهه ڪولمبيا ۾ امدادي ڪارروايون اڱاري ڏينهن ٻئي ڏينهن ۾ داخل ٿي ويون، جتي هنگامي امدادي ڪارڪن ڊهي پيل عمارتن ۽ زمين دوز ٿيل گهرن جي ملبي کي هٽائي رهيا هئا. خدشو ظاهر ڪيو پيو وڃي ته گذريل ڪيترن ئي ڏهاڪن دوران ملڪ ۾ آيل سڀ کان طاقتور زلزلي سبب فوتين جو انگ وڌي سگهي ٿو.
7.4 شدت واري زلزلي سومر ڏينهن صبح سوير ڪولمبيا جي ڪافي پيدا ڪندڙ مرڪزي علائقي کي لوڏي ڇڏيو، جنهن جي نتيجي ۾ گهٽ ۾ گهٽ 164 ماڻهو فوت ٿي ويا.
زلزلي سبب پريرا ۽ ڪالي جهڙن شهرن ۾ ڪيترين ئي گهڻ ماڙ عمارتون ملبي جو ڍير بڻجي ويون، جڏهن ته مانيزالس شهر جي هڪ تاريخي گرجا گهر جي هڪ ٽاور ۾ وڏا ڏار پئجي ويا.
امدادي ٽيمن، جن سان پوليس، فوجي اهلڪار ۽ رضاڪار پڻ شامل هئا، سڄي رات کوٽائي ڪندڙ مشينن ۽ ڪڏهن ڪڏهن پنهنجن هٿن سان ملبي هيٺان ڦاٿل ماڻهن کي ڳولڻ جو ڪم جاري رکيو.
ڪالي ۾ وڏي تباهي
تقريباً 22 لک آبادي واري شهر ڪالي ۾ گهٽ ۾ گهٽ 85 ماڻهو فوت ٿيا. ڪيترين ئي عمارتن کي سخت نقصان پهتو يا اهي مڪمل طور ڊهي پيون، جڏهن ته ڪجهه عمارتون خطرناڪ نموني هڪ پاسي جهڪي ويون، جنهن سبب رهواسين کي گهرن مان نڪري گهٽين ۾ اچڻو پيو.
شهر جي هڪ اسپتال جون مٿيون ڪيتريون ئي منزلون، جن مان ڪجهه ٻارن جي علاج لاءِ مخصوص هيون، پاڻ ۾ ئي ڪري پيون. اسپتال جي ڊائريڪٽر، اِرني ٽورس ڪاسترو ڪاراڪول ٽيليويزن کي ٻڌايو ته ڪجهه مريض اندر ڦاسي پيا، جڏهن ته لڳ ڀڳ 600 ٻين مريضن کي ملبي سان ڀريل روڊ تي منتقل ڪري علاج فراهم ڪرڻو پيو.
ڪالي جي رهواسڻ 43 ورهين جي ڪارمين ياسمين گارسيا، جيڪا امدادي ٽيمن سان گڏ رضاڪار طور ڪم ڪري رهي هئي، سومر ڏينهن منجهند ٻڌايو ته سندس ٽيم هڪ ڊهي پيل عمارت مان 7 ماڻهن کي ٻاهر ڪڍي ورتو هو، پر وڌيڪ چار ماڻهو ۽ هڪ ڪتو اڃا تائين اندر ڦاٿل هئا.
گارسيا چيو: ” وڌيڪ ماڻهن جي مدد جي ضرورت آهي: ”اسان کي لٺين ۽ ڪوڏرين سان ماڻهن جي ضرورت آهي، جيترا وڌيڪ ماڻهو مدد لاءِ هٿ ونڊائيندا، اوترو بهتر ٿيندو.“
پريرا ۾ به وڏي تباهي
سخت متاثر ريسارالڊا صوبي جي گاديءَ واري شهر پريرا ۾ اختيارين موجب 66 ماڻهو فوت ٿيا. شهر ۾ تباهي جا ڪجهه سڀ کان نمايان منظر ڏسڻ ۾ آيا، جتي رهائشي علائقا ڪنڪريٽ ۽ مڙيل فولادي ڍانچن جي ڍيرن ۾ تبديل ٿي ويا.
سوشل ميڊيا تي پوسٽ ڪيل ۽ رائٽرز پاران تصديق ڪيل وڊيو ۾ ڏسي سگهجي ٿو ته زلزلي دوران شهر جو ايئرپورٽ زوردار نموني لڏي رهيو هو، جڏهن ته ماڻهو پناهه وٺي رهيا هئا ۽ ڇت جا وڏا حصا ڪري پيا.
زلزلي جي مرڪز جي ويجهو واقع ڳوٺاڻن علائقن واري صوبي چوڪو ۾ وڌيڪ 13 ماڻهو فوت ٿيا.
سيڪيورٽي فورسز ڪالي روانيون
صدر ابيلارڊو ڊي لا ايسپريلا، جنهن ڪجهه ڏينهن اڳ ئي اقتدار سنڀاليو آهي، چيو ته رڳو ڪالي ۾ 35 ماڻهو فوت ٿيا، جڏهن ته 188 ماڻهو گم آهن.
هن چيو ته ڦرلٽ جي واقعن بابت رپورٽن کان پوءِ صبح ٿيڻ تائين شهر ۾ هڪ هزار سيڪيورٽي اهلڪار مقرر ڪيا ويندا. ڪالي ۽ پريرا ٻنهي شهرن ۾ سومر جي رات ڪرفيو لاڳو ڪيو ويو.
ڊي لا ايسپريلا سومر جي شام صحافين سان ڳالهائيندي چيو: ”اسان جو مقصد هر ممڪن طريقي سان سهڪار ڪرڻ آهي. هتي پنهنجي ماڻهن جي حفاظت يا يڪجهتي جي اظهار جي معاملي ۾ ڪنهن به قسم جو فرق يا نظرياتي ورهاست ناهي.“
هن آفت جو مقابلو 1999ع جي تباهي مچائيندڙ زلزلي سان ڪيو پيو وڃي، جنهن ساڳئي ڪافي پيدا ڪندڙ علائقي کي سخت متاثر ڪيو هو ۽ هڪ هزار کان وڌيڪ ماڻهو فوت ٿيا هئا. ان سان گڏ پاڙيسري ملڪ وينزويلا ۾ جون مهيني ۾ آيل تباهي ڪندڙ زلزلن سان به ڀيٽ ڪئي پئي وڃي، جن ۾ 6,300 کان وڌيڪ ماڻهو فوت ٿيا هئا.
يورپي يونين پاران مدد
يورپي يونين جي پرڏيهي پاليسي واري سربراهه ڪايا ڪالاس اڱاري ڏينهن چيو ته يورپي يونين امدادي ڪاررواين لاءِ مالي مدد فراهم ڪري رهي آهي. ڪالاس ايڪس تي لکيو ته يورپي يونين امدادي ۽ بچاءَ واري ڪاررواين ۾ مدد لاءِ پنهنجي ڪوپرنيڪس سيٽلائيٽ سروس کي فعال ڪيو آهي. هن چيو ته يورپي يونين امدادي ڪاررواين لاءِ فنڊ فراهم ڪري رهي آهي، جنهن ۾ ريڊ ڪراس ذريعي مدد پڻ شامل آهي.
هن وڌيڪ چيو ته آفت ۾ ڦاٿل يورپي يونين جي شهرين جي مدد لاءِ يورپي يونين جو بحران دوران قونصلر امداد وارو نظام پڻ فعال ڪيو ويو آهي.
وزيراعظم شهباز شريف جو ڏک جو اظهار
هوڏانهن پاڪستان جي وزيراعظم شهباز شريف پڻ ڪولمبيا ۾ انساني جاني نقصان ۽ وڏي پيماني تي ٿيل تباهي تي گهري ڏک ۽ افسوس جو اظهار ڪيو.
هن ايڪس تي لکيو: ”ڪولمبيا ۾ طاقتور زلزلي سبب قيمتي انساني جانين جي افسوسناڪ نقصان ۽ وڏي پيماني تي ٿيل تباهي تي تمام گهڻو ڏک ٿيو آهي. پاڪستان جي عوام ۽ حڪومت طرفان مان صدر ابيلارڊو ڊي لا ايسپريلا، ڪولمبيا جي عوام ۽ انهن سمورن خاندانن سان دلي تعزيت جو اظهار ڪريان ٿو، جن پنهنجا پيارا وڃايا آهن.“
