اسلام آباد(ويب ڊيسڪ)ورلڊ بينڪ جي نئين رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته انساني وسيلن ۾ ناقص سيڙپڪاري پاڪستان جي 2047 تائين هڪ اعليٰ وچولي آمدني وارو ملڪ بڻجڻ جي مقصد جي حاصلات کي محدود ڪري ڇڏيندي.رپورٽ موجب پاڪستان جو هيومن ڪيپيٽل انڊيڪس 0.41 آهي جيڪو هر لحاظ کان گهٽ آهي، ڏکڻ ايشيا جو هيومن ڪيپيٽل انڊيڪس 0.48، بنگلاديش 0.46 ۽ نيپال 0.49 تي آهي.پاڪستان هيومن ڪيپيٽل ريويو موجب، ”جيڪڏهن پاڪستان انساني سرمائي جي ترقي جي موجوده رفتار تي جاري رهي ته 2047 تائين ان جي مجموعي جي ڊي پي في ماڻهوءَ ۾ رڳو 18 سيڪڙو اضافو ٿيندو.انساني وسيلن جو پاڪستان جي دولت جو 61 سيڪڙو حصو آهي، ان جي باوجود ان جي انساني وسيلن جي سطح دنيا ۾ سڀ کان گهٽ آهي، هڪ اندازي مطابق 75 سيڪڙو پاڪستاني ٻار ڪورونا وائرس جي وبائي مرض ۽ 2022 جي ٻوڏ کان اڳ لکڻ پڙهڻ کان قاصر آهن.رپورٽ ۾ تجويز ڏني وئي ته جيڪڏهن پاڪستان انساني وسيلن ۾ سيڙپڪاري کي وڌائڻ ۽ ٻين ملڪن جي برابر انساني سرمائيداري انڊيڪس کي وڌائڻ جي ڪوشش ڪري ته اهو 32 سيڪڙو في کس تائين وڌي سگهي ٿو، پر جيڪڏهن پاڪستان پنهنجي انساني وسيلن ۽ ان جي استعمال ۾ بهتري آڻي. جيڪڏهن بهتر ڪيو ويو ته في کس جي ڊي پي 144 سيڪڙو وڌي سگهي ٿي.رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته پاڪستان پنهنجي عوام ۽ انساني وسيلن تي سيڙپڪاري ڪري شاندار معاشي ترقي حاصل ڪري سگهي ٿو، پر حقيقت اها آهي ته پاڪستان جا انساني وسيلا گهٽ آهن ۽ گذريل ٽن ڏهاڪن ۾ ان ۾ ٿورو بهتري آئي آهي.انساني وسيلن ۾ عدم مساوات امير ۽ غريب، مردن ۽ عورتن جي وچ ۾، ۽ ڳوٺاڻن ۽ شهري علائقن ۽ صوبن جي وچ ۾ وقت سان گڏ جاري يا وسيع ٿي وئي آهي.پاڪستان ۾ ٻارن جي واڌ ويجهه وچولي آمدني وارن ملڪن جي ڀيٽ ۾ گهٽ آهي.صوبي تي دارومدار، صرف 40-59 سيڪڙو نوجوان ٻار بهتر ترقيءَ جي رستي تي آهن، ان جي مقابلي ۾ همراهه ملڪن ۾ اوسط 75 سيڪڙو آهي.اٽڪل 40 سيڪڙو ٻار 5 سالن کان گهٽ عمر جي ٻارن جي ترقي ۾ رڪاوٽ جو شڪار آهن، 18 سيڪڙو ٻار 5 سالن کان گهٽ عمر وارا آهن، ۽ پنجن مان هڪ کان گهٽ ٻار پرائمري تعليم ۾ داخل ٿين ٿا.مناسب غذائيت جا بنيادي عنصر کاڌ خوراڪ، ماحولياتي صحت ۽ ٻارن ۽ عورتن جي سنڀال آهن، اهي ٽيئي شيون پاڪستان ۾ 2 سالن کان گهٽ عمر وارن تمام ٿورن ٻارن لاءِ مناسب مقدار ۾ موجود آهن.ڪورونوايرس پانڊيمڪ ٻنهي ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين لاء انساني وسيلن تي ترقي جي تقريبن هڪ ڏهاڪي کي واپس ڪري ڇڏيو آهي.پاڪستان جي انساني سرمائيداري انڊيڪس 0.41 کان 0.37 تائين گھٽجڻ جو امڪان آھي، جيڪو ان جي 2012 جي شرح کان به گھٽ آھي.تجرباتي اڀياس ڏيکاريا آهن ته ان جو بنيادي سبب تعليم جي شرح ۽ معيار ۾ گهٽتائي سبب ٻارن جو اسڪول ڇڏڻ آهي.
