ڪراچي(اسٽاف رپورٽر) 25ورهين جي واپاري ۽ انسٽيٽيوٽ آف بزنس ايڊمنسٽريشن (IBA) جي گريجوئيٽ مير رضا علي جي لاش کي قبر مان ڪڍي ٻيهر طبي معائنو ڪرڻ جو عمل جمعي ڏينهن ان وقت ملتوي ڪيو ويو، جڏهن سندس خاندان ميڊيڪو ليگل بورڊ جي اوچتي ٻيهر جوڙجڪ تي اعتراض ڪندي ان کي رد ڪري ڇڏيو. معاملو ميڊيا ۾ زور وٺڻ بعد حڪومت پراڻو بورڊ ٻهال ڪري ڇڏيو جنهن بعد سڀاڻي ڇنڇر تي قبرڪشائي ڪري جزا ورتا ويندا.
مير رضا علي جو لاش گذريل مهيني ڪراچي جي گلستانِ جوهر واري علائقي ۾ ٻوٽن مان مليو هو، جيڪو 28 جولاءِ تي گم ٿيڻ کان هڪ ڏينهن پوءِ هٿ آيو. سندس خاندان جو چوڻ آهي ته کيس اغوا ڪري تشدد کان پوءِ قتل ڪيو ويو، جڏهن ته جاچ ڪندڙ اڃا تائين ان امڪان کي به نظر ۾ رکي رهيا آهن ته شايد هن خودڪشي ڪئي هجي.
جمعي ڏينهن قبر ڪشائي لاءِ خاندان جا فرد طارق روڊ تي رحمانيه مسجد ڀرسان قبرستان ۾ موجود هئا، پر خاندان جي وڪيل جبران ناصر ميڊيا سان ڳالهائيندي چيو ته هنن جاچ آفيسر کي اڳواٽ آگاهه ڪري ڇڏيو هو ته خاندان نئين سر جوڙيل ميڊيڪو ليگل بورڊ کي رد ڪري ٿو ۽ ڪنهن به صورت ۾ ان کان لاش جي جاچ قبول نه ڪندو.
مير رضا علي جي والد مير حسين علي خان سان گڏ بيٺل جبران ناصر اختيارين تي الزام لڳايو ته هو حقيقتن کي لڪائڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن. هن پوليس، صحت کاتي ۽ سنڌ حڪومت کي دير جو ذميوار قرار ڏنو. سندس چوڻ هو ته خاندان اهڙن ماڻهن کان جاچ ڪرائڻ جي اجازت نٿو ڏئي سگهي، جن جي قابليت ۽ نيت بابت سنجيده سوال موجود هجن.
ناصر ٻڌايو ته گذريل رات حيدرآباد جي ڊائريڪٽر جنرل هيلٿ اصل بورڊ کي ختم ڪري ان جي جاءِ تي نئون بورڊ قائم ڪيو، جنهن ۾ حيدرآباد جا چار نوان ميمبر شامل ڪيا ويا. هن الزام هنيو ته عوامي ردعمل کان پوءِ ڊي جي هيلٿ جمعي تي صبح لڳ ڀڳ 10 وڳي پوئين تاريخ وارو نئون نوٽيفڪيشن جاري ڪيو، جنهن ۾ چيو ويو ته وڌيڪ ميمبر شامل ڪري سگهجن ٿا، پر سندس چونڊيل چارئي ميمبر به بورڊ ۾ رهندا.
هن چيو ته اڃا تائين کين اهو نه ٻڌايو ويو آهي ته اصل بورڊ کي ڇو تبديل ڪيو ويو. وڌيڪ اهو به چيو ته هاڻي هڪ ٻي نوٽيفڪيشن ذريعي حيدرآباد جي ڊي جي هيلٿ کي بورڊ ٺاهڻ جو اختيار ڏنو ويو آهي، جڏهن ته اڳ اهو اختيار سنڌ جي صحت واري سيڪريٽري وٽ هو.
جبران ناصر جو چوڻ هو ته سنڌ ميڊيڪوليگل ايڪٽ 2023 موجب قبر مان لاش ڪڍڻ جي معاملن ۾ مڪمل اختيار صرف پوليس سرجن وٽ آهي، تنهن ڪري اختيارين کي قانون جي پابندي ڪرڻ گهرجي.
هن وڌيڪ چيو ته خاندان هاڻي پوليس کي ڪا به درخواست نه ڪندو، پر سڌو سنئون وڏي وزير سيد مراد علي شاهه ۽ پيپلز پارٽي جي چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري کان سوال ڪندو. هن چيو ته خاندان کي صرف اصل 8 رڪني بورڊ تي اعتماد آهي، ۽ جيڪڏهن اهو نااهل هو ته پوءِ ان جي مقرري ڇو ڪئي وئي هئي؟
ناصر پوليس تي الزام لڳايو ته سي سي ٽي وي وڊيو چونڊي چونڊي پيش ڪئي پئي وڃي. هن چيو ته جاري ڪيل وڊيو ۾ هڪ موٽر سائيڪل ۽ ڪچرو گڏ ڪندڙ شخص ته نظر اچي ٿو، پر جيڪڏهن مير رضا علي خودڪشي ڪئي هئي ته پوءِ اها وڊيو ڇو نه ڏيکاري وئي، جنهن ۾ هو پاڻ ان جاءِ تي پهچي رهيو هجي جتي سندس لاش مليو؟ هن سوال ڪيو ته اها فوٽيج آخر ڪيڏانهن وئي؟
هن وڌيڪ چيو ته ويجهي گيسٽ هائوس جا ماڻهو مير رضا علي جي والد جي پڇا ڳاڇا ڪرڻ تي ڇو پريشان ٿي ٻئي هنڌ ڀڄي ويا ۽ انهن جو پتو ڇو نه لڳايو ويو؟ هن اهو به الزام هنيو ته پوليس مير رضا علي جي والد کي مڪمل سي سي ٽي وي فوٽيج ڏسڻ نه ڏني.
جبران ناصر چيو ته جيڪڏهن اڄ قبر ڪشائي نه ٿي سگهي ته شايد سڀاڻي ڪرائي ويندي. هن چيو ته سندن پوري ڪوشش هوندي ته اصل مقرر ڪيل ڊاڪٽر ئي جاچ ڪن، ۽ کيس يقين آهي ته جيڪي حقيقتون لڪائڻ جي ڪوشش ڪئي پئي وڃي، اهي آخرڪار سامهون اچي وينديون.
هن اڳ ۾ پڻ چيو هو ته سنڌ ميڊيڪوليگل ايڪٽ 2023 تحت جيڪڏهن مئجسٽريٽ قبر مان لاش ڪڍڻ جو حڪم ڏئي ته ميڊيڪو ليگل بورڊ جوڙڻ جو اختيار لاڳاپيل ڊويزن جي پوليس سرجن وٽ هوندو آهي. هن سوال ڪيو ته جڏهن ڪراچي ۾ ڊائو ميڊيڪل ڪاليج ۽ جناح پوسٽ گريجوئيٽ ميڊيڪل سينٽر (JPMC) موجود آهن ته پوءِ حيدرآباد جي لياقت يونيورسٽي آف ميڊيڪل اينڊ هيلٿ سائنسز مان ڊاڪٽر ڇو آندا ويا؟
ناصر نئين بورڊ کي ”غيرقانوني ۽ مشڪوڪ“ قرار ڏيندي چيو ته ان کي لاش جو معائنو ڪرڻ جو ڪو به قانوني اختيار حاصل ناهي، ۽ خاندان ڪنهن کي به مرحوم جي بيحرمتي يا ثبوت ضايع ڪرڻ جي اجازت نه ڏيندو. هن اهو به چيو ته جيڪڏهن اڳوڻي نوٽيفڪيشن کي واپس نه ورتو ويو هو ته پوءِ نئون نوٽيفڪيشن ڪيئن جاري ڪيو ويو؟
هن وڌيڪ چيو ته جيڪڏهن غيرقانوني طور تي ٺاهيل بورڊ ذريعي ڪا به ڪارروائي ڪئي وئي ته خاندان عدالت سان رجوع ڪري ذميوار آفيسرن خلاف قانوني ڪارروائي جي درخواست ڪندو.
بورڊ جي ٻيهر جوڙجڪ
گذريل خميس تي ڪراچي جي هڪ عدالت مير رضا علي جي والد جي درخواست تي سندس لاش قبر مان ڪڍي ٻيهر طبي جاچ ڪرائڻ جي اجازت ڏني هئي ۽ پوليس سرجن ۽ سنڌ جي صحت واري سيڪريٽري کي هدايت ڪئي هئي ته جلد کان جلد ميڊيڪو ليگل بورڊ قائم ڪيو وڃي.
ان کان اڳ پوسٽ مارٽم رپورٽ بابت تڪرار سامهون آيو هو، جنهن بعد سنڌ جي صحت کاتي پوليس سرجن ڊاڪٽر سميعه سيد جي سربراهي ۾8 رڪني بورڊ قائم ڪيو. بعد ۾ ڊائريڪٽوريٽ جنرل هيلٿ نئين نوٽيفڪيشن ذريعي بورڊ جي جوڙجڪ تبديل ڪري ڇڏي، جنهن ۾ ڊائو يونيورسٽي، لياقت يونيورسٽي ۽ حيدرآباد جي پوليس سرجن سميت نوان ميمبر شامل ڪيا ويا.
پوسٽ مارٽم بابت تڪرار
مير رضا علي، جيڪو IBA جو گريجوئيٽ ۽ ويفلڪس (Wafflix) نالي ريسٽورنٽ جو مالڪ هو، 28 جولاءِ تي گم ٿي ويو هو. ٻئي ڏينهن سندس لاش گلستانِ جوهر ۾ شاهي قلعو گرائونڊ ڀرسان ٻوٽن مان گولي لڳل حالت ۾ مليو. سندس والد جي شڪايت تي شروعات ۾ اغوا جو ڪيس داخل ڪيو ويو.
پوليس جو چوڻ آهي ته جاچ دوران معلوم ٿيو ته مير رضا علي مالي مشڪلاتن کي منهن ڏئي رهيو هو ۽ واقعي واري رات پنهنجي دوستن کان پئسا گهريا هئا. پوليس موجب هو پنهنجي گهر مان نڪري ايپ ذريعي ٽيڪسي گهرائي ۽ ڊرائيور کيس لاش ملڻ واري هنڌ کان ڪجهه فاصلي تي لاٿو.
معاملي نئون رخ ان وقت اختيار ڪيو جڏهن ڪراچي جي پوليس سرجن ڊاڪٽر سميعه سيد چيو ته پوسٽ مارٽم رپورٽ ۾ موجود ڪجهه مشاهدا موجود تصويرن سان مطابقت نٿا رکن. سندس چوڻ هو ته گولي جي داخل ٿيڻ واري هنڌ، رخ ۽ نڪرڻ واري هنڌ ۾ تضاد آهي. هن اهو پڻ چيو ته مشڪوڪ خودڪشي جي ڪيسن ۾ هٿن تي گن شاٽ ريزڊيو (Gunshot Residue) جي جاچ ضروري هوندي آهي، پر هن ڪيس ۾ اها ٽيسٽ ئي نه ڪئي وئي.
ڊاڪٽر سميعه سيد جي بيان کان پوءِ پوليس اختيارين چيو ته اهڙي راءِ جاري جاچ تي منفي اثر وجهي سگهي ٿي، جڏهن ته هنن واضح ڪيو ته عدالت جي اجازت سان ميڊيڪو ليگل ماهرن جي بورڊ ذريعي قبر مان لاش ڪڍي وڌيڪ جاچ ڪرائي سگهجي ٿي.
