اسلام آباد(ويب ڊيسڪ) پاڪستان ۾ بيروزگاري جي شرح 7 سيڪڙو تائين وڌڻ جو امڪان آهي، تازو ليبر فورس سروي (LFS) 2024-25 جي مطابق، جيڪو 2022-21 ۾ گهٽجي 6.3 سيڪڙو ٿي ويو هو، جڏهن ته حڪومت ايندڙ هفتي سرڪاري طور تي نئين رپورٽ جاري ڪندي.باخبر سينئر سرڪاري ذريعن ٻڌايو ته تازي ليبر فورس سروي موجب، مجموعي طور تي بيروزگاري جي شرح 7 سيڪڙو جي لڳ ڀڳ پهچي وئي آهي.ذريعن موجب، پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس (PBS) تازو منعقد ٿيل “ڊيٽا فيسٽ” ڪانفرنس ۾ LFS 2024-25 جي شروعاتي معلومات پيش ڪئي، جڏهن ته، ماهرن ICT (اسلام آباد ڪيپيٽل ٽيريٽري) ۽ ڪجهه ٻين شعبن سان لاڳاپيل ڊيٽا تي سوال اٿاريا.هن رپورٽر هن حوالي سان چيف اسٽيٽسٽيشن پي بي ايس کي هڪ سوال موڪليو پر رپورٽ داخل ٿيڻ تائين ڪو به جواب نه مليو.2022-21 جي ليبر فورس سروي رپورٽ ڪئي ته ملڪ جي ليبر فورس وڌي 71.76 ملين ٿي وئي آهي ۽ بيروزگاري جي شرح معمولي طور تي گهٽجي 6.3 سيڪڙو ٿي وئي آهي.اهم انگ اکر هن ريت هئا. آبادي جي لحاظ کان روزگار جو مجموعي تناسب 42.1 سيڪڙو هو. مردن ۽ عورتن جي وچ ۾ هڪ اهم فرق هو (مرد 64.1 سيڪڙو، عورتون 19.4 سيڪڙو). خدمتن جو شعبو سڀ کان وڏو ملازمت ڏيندڙ هو. نوجوانن (15-24 سالن جي عمر) ۾ بيروزگاري سڀ کان وڌيڪ 11.1 سيڪڙو هئي، خاص طور تي نوجوان عورتن ۾ ذريعن ٻڌايو ته پاڪستان جي ليبر فورس سروي 2024-25 جي سروي ۾ 19 هين ICLS تعريف اختيار ڪئي آهي، جيڪا انٽرنيشنل ليبر آرگنائيزيشن (ILO) جي نئين گهرجن سان مطابقت رکي ٿي.ليبر اسٽيٽسٽڪس تي 13 هين انٽرنيشنل ڪانفرنس (ICLS) جو فريم ورڪ 1982 کان استعمال ۾ آهي، جنهن تحت جيڪو به ڪنهن به هفتي ۾ هڪ ڪلاڪ به اجرت، منافعو يا خانداني ڪاروبار لاءِ ڪم ڪندو هو ان کي “ملازمت” سمجهيو ويندو هو.2013 ۾ اختيار ڪيل 19 هون ICLS معيار، ڪم جي هڪ نئين درجه بندي متعارف ڪرائي ٿو جيڪا اجرت يا منافعي لاءِ ڪم (مارڪيٽ جو ڪم) ۽ پنهنجي استعمال لاءِ ڪم (پنهنجي استعمال جي پيداوار جو ڪم) جي وچ ۾ فرق ڪري ٿي. پنهنجي استعمال جو ڪم گهر جي استعمال لاءِ ڀاڄيون يا اناج پوکڻ، گهريلو استعمال لاءِ چوپايو مال پالڻ، رضاڪارانه ڪم، بغير معاوضي جي تربيت جو ڪم، ۽ ٻيون غير منڊي سرگرميون جهڙيون سرگرميون آهن.اهو عام طور تي قبول ڪيو ويندو آهي ته بغير معاوضي جي مزدورن کي خارج ڪرڻ معاشي سرگرمي کي گهٽائي ٿو. هتي، “حقيقي معاشي سرگرمي” انهن سڀني سرگرمين کي ظاهر ڪري ٿي جن لاءِ ادائيگي ڪئي ويندي آهي. هي فرق اهم آهي ڇاڪاڻ ته اهو پاڪستان جي LFS کي اهو طئي ڪرڻ جي اجازت ڏيندو ته اصل ۾ مزدور مارڪيٽ ۾ ڪير آهي؟ ۽ ڪير بغير معاوضي جي گهريلو ڪم ۾ مصروف آهي؟ درجه بندي ڪيئن بدلجي ويندي؟ هن تبديلي جي نتيجي ۾، ڪيترائي ماڻهو، خاص طور تي ٻهراڙي جون عورتون، بغير معاوضي جي خانداني مزدور، ۽ هاري جيڪي پنهنجي استعمال لاءِ ڪم ڪن ٿا، هاڻي نئين درجابندي ۾ اچي ويندا. ڪجهه ماڻهن کي پنهنجي استعمال جي پيداوار جي مزدورن طور شمار ڪيو ويندو ۽ انهن کي “ملازمت” نه سمجهيو ويندو جيستائين اهي دستياب نه هجن يا باقاعده ملازمت ۾ ڪم ڪرڻ لاءِ تيار نه هجن. ڪجهه ماڻهن کي مڪمل طور تي مزدور قوت کان ٻاهر ڳڻيو ويندو جيڪڏهن اهي مارڪيٽ جي ڪم ۾ دستياب نه هوندا يا ڪم ڪرڻ لاءِ تيار نه هوندا.13 هين ICLS جي مقابلي ۾ 19 هين ICLS تي ٻڌل ڊيٽا انهن اثرات کي ظاهر ڪندو. مزدور قوت ۾ شرڪت جي شرح گهٽجي ويندي. روزگار جي شرح پڻ گهٽ نظر ايندي ۽ بيروزگاري جي شرح وڌندي.
