تهران/ واشنگٽن/ يروشلم(ويب ڊيسڪ) ايران ۽ اسرائيل جا هڪٻئي تي اڄ 28 هين ڏينهن به حملا جاري آهن. هڪ پاسي صدر ٽرمپ چوي ٿو ايران سان بهترين انداز ۾ ڳالهيون هلن پيو ۽ ٻئي پاسي آمريڪا ۽ اسرائيل جي ايران تي بمباري به جاري آهي. جڏهن ته ايران پڻ اسرائيل ۽ آمريڪي اڏن تي ڪويت، سعودي عرب، يو اي اي ۽ اردن تي حملا ڪري رهيو آهي. هيستائين ايران ۾ مرندڙن جو انگ 1900 کان مٿي ٿي ويو آهي. صدر ٽرمپ ايران جي توانائي سهولتن حملن جي ڊيڊ لائين ۾ 10 ڏينهن جي واڌ ڪري ڇڏي آهي ۽ چيو آهي ته ايران سان ڳالهيون جاري آهن. هن توانائي جي سهولتن تي 6 اپريل تائين حملا نه ڪرڻ جي ڊيڊ لائين ۾ واڌ ڪئي آهي. ٻئي پاسي ايٽمي توانائي جي عالمي ايجنسي خبرادر ڪيو آهي ته ايران جي ايٽمي سائيٽس تي حملن سبب خوفناڪ تابڪاري ڦهلجڻ جو خدشو آهي.
ايران جي ٻن ايٽمي سائيٽس تي اسرائيل ۽ آمريڪا جا حملا
ايران جي ايٽمي اداري چيو آهي ته آمريڪا-اسرائيل جي حملن مرڪزي ايران ۾ هڪ يورينيم پروسيسنگ سهولت کي نشانو بڻايو آهي، اي ايف جي رپورٽ موجب اداري پنهنجي ٽيليگرام چينل تي چيو: “يزد صوبي ۾ واقع اردڪان وارو پلانٽ ڪجهه منٽن اڳ آمريڪي-صهيوني دشمن جي حملي جو نشانو بڻيو آهي”، ۽ وڌيڪ چيو ته هن حملي سبب “ڪو به تابڪاري مواد خارج نه ٿيو آهي.” AFP موجب، آمريڪا-اسرائيل جا حملا مرڪزي ايران ۾ هڪ هيوي واٽر ريئڪٽر تي به ٿيا آهن، جنهن بابت ايراني ميڊيا رپورٽ ڪيو آهي۔ فارس نيوز ايجنسي مرڪزي صوبي جي هڪ عملدار حسن قمرِي جي حوالي سان چيو ته: “خنداب هيوي واٽر ڪمپليڪس تي آمريڪي ۽ صهيوني (اسرائيلي) دشمن ٻن مرحلن ۾ حملا ڪيا.” فارس ۽ ٻين ميڊيا رپورٽن موجب، هن هنڌ تي نه ڪو جاني نقصان ٿيو آهي ۽ نه ئي تابڪاري ليڪيج ٿيو آهي۔
روس جي 150 ٽن امدادي خوراڪ ايران پهچي وئي
الجزيره جي رپورٽ موجب، روس جي داغستان جمهوريه مان موڪليل لڳ ڀڳ 150 ٽن خوراڪ ۽ ضروري سامان ايران پهچي ويو آهي، جنهن جي تصديق ان جي گورنر سرگئي ميليڪوف ڪئي آهي۔ ميليڪوف چيو: “هي سامان ايران جي اسلامي جمهوريه جي هلال احمر سوسائٽي حوالي ڪيو ويندو، جيڪا ان کي غريب ۽ ضرورت مند ماڻهن تائين پهچائيندي.” هي ڪوشش داغستان جي ٽرانسپورٽ وزارت، روسي پرڏيهي وزارت جي آفيس ۽ “پيور هارٽ” خيراتي اداري جي سهڪار سان مڪمل ڪئي وئي آهي۔ روسي هنگامي حالتن واري وزارت موجب، 300 ٽن کان وڌيڪ دوائون اڳ ۾ آذربائيجان جي بارڊر تي پهچايون ويون ۽ پوءِ ايراني عملدارن حوالي ڪيون ويون۔
آمريڪا جا 300 کان مٿي فوجي زخمي ٿيا آهن، اي ايف پي
اي ايف پي سينٽڪام جي هوالي سان رپورٽ ڪيو آهي ته 28 فيبروري کان ايران خلاف جنگ شروع ٿيڻ کان وٺي 300 کان وڌيڪ آمريڪي فوجي زخمي ٿي چڪا آهن. آمريڪي نيوي جي ڪئپٽن ٽم هاڪنس چيو: “آپريشن ايپڪ فيوري جي شروعات کان وٺي لڳ ڀڳ 303 آمريڪي فوجي زخمي ٿيا آهن، جن مان گهڻا زخمي معمولي نوعيت جا آهن، ۽ 273 فوجي ٻيهر ڊيوٽي تي واپس اچي چڪا آهن.” هڪ آمريڪي عملدار، جنهن پنهنجو نالو ظاهر نه ڪرڻ جي شرط تي AFP سان ڳالهايو، چيو ته 10 آمريڪي فوجي اڃا تائين شديد زخمي حالت ۾ آهن۔
اسرائيل جو ايران ۾ بارود ٺاهڻ واري مرڪز تي حملو
اسرائيلي فوج جو چوڻ آهي ته هن ايران جي “ميزائلن ۽ سامونڊي بارودي سرنگن (سي مائينز) جي پيداوار جي بنيادي مرڪز” تي حملو ڪيو آهي۔ اسرائيلي دفاعي فوج (IDF) موجب، فضائيه مرڪزي ايران جي شهر يزد ۾ هڪ هنڌ کي نشانو بڻايو، جتي سندن چوڻ مطابق ايراني نيوي پنهنجي “گهڻائي” ميزائلن ۽ سامونڊي بارود تيار ڪري ٿي۔ ايران وٽ هزارين سامونڊي بارود هجڻ جو امڪان آهي، ۽ جيتوڻيڪ اهو واضح ناهي ته اهي استعمال ڪيا ويا آهن يا نه، پر انهن جي واپاري جهازن کي نقصان پهچائڻ جي صلاحيت سبب سلامتي بابت خدشا وڌي ويا آهن، جنهن ڪري هرمز لنگهه عملي طور بند ٿيڻ جهڙي صورتحال پيدا ٿي وئي آهي۔
جتي آمريڪي ۽ اسرائيلي رهن ٿا، شهري اهي علائقا خالي ڪن، ايران
ايران جي اسلامي انقلابي گارڊ ڪور (IRGC) علائقي ۾ رهندڙ ماڻهن کي خبردار ڪيو آهي ته جتي آمريڪي فوجون موجود آهن، اهي علائقا خالي ڪن۔ IRGC سان لاڳاپيل فارس نيوز ايجنسي پاران جاري ڪيل بيان موجب،IRGC آمريڪا ۽ اسرائيل تي الزام لڳايو آهي ته اهي “شهري جڳهن ۽ بيگناهه ماڻهن کي انساني ڍال طور استعمال ڪري رهيا آهن.” بيان ۾ اهو به چيو ويو آهي ته آمريڪا شهرين ۽ ايراني عملدارن کي قتل ڪيو آهي۔ جنگ شروع ٿيڻ کان پوءِ IRGC ڪيترائي ڀيرا خبردار ڪري چڪو آهي، جهڙوڪ 14 مارچ تي جڏهن هن وچ اوڀر ۾ آمريڪي صنعتي ماڳن جي ويجهو رهندڙ ماڻهن کي علائقا ڇڏڻ لاءِ چيو هو۔ تنهن هوندي به، هن نئين خبرداري ۾ ڪنهن خاص هنڌ جو ذڪر نه ڪيو ويو آهي ۽ لڳي ٿو ته هڪ وڌيڪ وسيع خبرداري جاري ڪئي وئي آهي۔ موجوده جنگ دوران IRGC پنهنجي ڪيترن ئي اعليٰ درجي جي ڪمانڊرن کي وڃائي چڪو آهي۔ جيتوڻيڪ ايران تازن ڏينهن ۾ سرڪاري طور تي پنهنجي جاني نقصان جا انگ اکر جاري نه ڪيا آهن، پر آمريڪا ۾ قائم انساني حقن جي ڪارڪنن جي نيوز ايجنسي (HRANA) موجب، آمريڪا-اسرائيل جنگ ۾ هينئر تائين 1,492 ايراني شهري، جن ۾ 221 ٻار به شامل آهن، مارجي چڪا آهن، جڏهن ته 1,167 ايراني فوجي اهلڪار به مارجي ويا آهن۔
ايٽمي سهولتن تي حملن سان خوفناڪ تابڪاري ڦهلجي سگهي ٿي، عالمي ايجنسي جو الرٽ
عالمي توانائي ايجنسي (آءِ اي اي اي) خبردار ڪيو آهي ته ايران ۾ ڪنهن به جوهري حادثي کان بچڻ لاءِ “وڌ کان وڌ تحمل” جو مظاهرو ڪيو وڃي۔ هي خبرداري ڏکڻ اولهه ايران ۾ بوشهر نيوڪليئر پاور پلانٽ جي ويجهو مبينا حملي کان پوءِ سامهون آئي آهي۔ آءِ اي اي اي جي ڊائريڪٽر جنرل رافيل گراس جي مطابق، هي هڪ فعال جوهري پلانٽ آهي جنهن ۾ وڏي مقدار ۾ جوهري مواد موجود آهي. تنهن ڪري، هن تنصيب کي پهتل نقصان جي نتيجي ۾ ايران ۽ ان کان ٻاهر هڪ وڏي علائقي کي تابڪاري جي اثرن کي منهن ڏيڻو پئجي سگهي ٿو۔
روس جي صدر ۽ عوام جا شڪر گذار آهيون، ايراني صدر
ايراني صدر مسعود پزشڪيان چيو آهي ته روسي صدر ولاديمير پيوٽن جا “پيغام ۽ روسي عوام جي حمايت اسان کي آمريڪا خلاف هن جنگ ۾ همٿ ڏين ٿا.” هن وڌيڪ چيو ته: “ايراني عوام جي مزاحمت ۽ بهادري نون لاڳاپن جو واعدو ڪري ٿي، جيڪي علائقي جي ملڪن وسيلي اوڀر ايشيا جي سلامتي کي يقيني بڻائيندا. ايران جي عوام جي طرفان، مان روس جي حڪومت ۽ عوام جو شڪريو ادا ڪريان ٿو.
ڏکڻ لبنان ۾ اسرائيل پاران وڌيڪ فوج موڪلڻ جو اعلان
اسرائيلي فوج عالمي سطح تي وڌندڙ ڳڻتي جي باوجود، ڏکڻ لبنان ۾ وڌيڪ فوجون موڪلي رهي آهي، جتي اسرائيل جي جان ليوا بمباري ۽ لبناني علائقي ۾ پنهنجي حملي کي وڌائڻ تي تنقيد وڌي رهي آهي۔ اسرائيلي فوج سوشل ميڊيا تي هڪ پوسٽ ۾ چيو آهي ته ڊويزن 162 جون فوجون ڏکڻ لبنان ۾ ڪم ڪنديون، “ته جيئن علائقي ۾ نام نهاد ‘بفر زون’ کي وڌايو وڃي.” سوشل ميڊيا پوسٽ موجب، ڊويزن 162 اڳ ۾ ئي ڏکڻ لبنان ۾ سرگرم ٻن ٻين فوجي ڊويزنن سان گڏ شامل ٿي رهي آهي۔ وڌيڪ فوجن جي تعيناتي هڪ ڏينهن پوءِ ٿي آهي، جڏهن اسرائيلي وزيراعظم بنيامين نيتن ياهو چيو هو ته فوج ڏکڻ لبنان ۾ “وڏي بفر زون” ٺاهڻ جو ارادو رکي ٿي ته جيئن لبناني هٿياربند گروپ حزب الله طرفان ميزائل خطري کي پٺتي ڌڪيو وڃي۔ اسرائيل مارچ جي شروعات ۾ پنهنجي اترين پاڙيسري خلاف حملا تيز ڪيا، جڏهن حزب الله 28 فيبروري تي ايران جي سپريم ليڊر آيت الله علي خامنه اي جي قتل کان پوءِ اسرائيلي علائقي ڏانهن راڪيٽ فائر ڪيا هئا. اسرائيلي فوج لبنان ۾ هوائي ۽ زميني حملا ڪيا آهن. گڏيل قومن موجب، مارچ جي شروعات کان وٺي 1.2 ملين کان وڌيڪ ماڻهو پنهنجن گهرن مان بي دخل ڪيا ويا آهن، جنهن سان وڌندڙ انساني بحران بابت ڳڻتي وڌي وئي آهي۔ لبنان جي صحت واري وزارت جي انگن اکرن موجب، اسرائيلي حملن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 1,116 ماڻهو مارجي ويا آهن ۽ 3,229 زخمي ٿيا آهن۔
”
