اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر)قومي اسيمبلي اڱاري ڏينهن هڪ قرارداد منظور ڪئي، جنهن ۾ دهشتگردي جي ٻاهرين سرپرستن ۽ اندروني سهولتڪارن خلاف “جارحاڻو” قومي جواب ڏيڻ جو مطالبو ڪيو ويو.
ڇنڇر ڏينهن صوبي ۾ ٿيل خوني حملن جي سلسلي کان پوءِ، پارليامينٽ جي هيٺين ايوان بلوچستان ۾ موجوده سيڪيورٽي صورتحال تي بحث جاري رکيو.
پارلياماني معاملن واري وفاقي وزير ڊاڪٽر طارق فضل چوڌري اها قرارداد ايوان ۾ پيش ڪئي، جيڪا اڪثريتي ووٽن سان منظور ٿي وئي. ساڳئي نوعيت جو ٺهراءُ ايوان بالا سينيٽ به گذريل ڏينهن منظور ڪيو هو.
قرارداد ۾ چيو ويو: “هي ايوان بلوچستان ۾ تازن دهشتگرد واقعن جي سخت ترين لفظن ۾ مذمت ڪري ٿو، جن ۾ نه رڳو بيگناهه شهرين کي نشانو بڻايو ويو پر عورتن کي هٿيار طور استعمال ڪرڻ جهڙيون وحشي ۽ غيرانساني طريقا پڻ اختيار ڪيا ويا.”
قومي اسيمبلي وڌيڪ مطالبو ڪيو ته انهن ٻاهرين سرپرستن ۽ اندروني سهولتڪارن، فنڊنگ، اسمگلنگ ۽ پروپيگنڊا مرڪزن خلاف “فوري، جارحاڻو، گڏيل ۽ اثرائتو قومي جواب” يقيني بڻايو وڃي، جنهن ۾ سياسي، سفارتي، فوجي، انٽيليجنس، قانوني ۽ بياني جي محاذ تي هڪ ٿي ڪم ڪن. قرارداد ۾ نشاندهي ڪئي وئي ته “ڪيترن ئي ڪيسن ۾ موجود ثبوت ٻاهرين سرپرستي ڏانهن اشارو ڪن ٿا، خاص طور تي ڀارت جي ڪردار بابت سنجيده خدشا موجود آهن.”
ان ۾ وڌيڪ چيو ويو ته دهشتگردي کي “ڪجهه پاڙيسري ملڪن ۾ لاجسٽڪ ۽ آپريشنل سهولتن، مالي مدد، تربيت، علاج، نقل وحرڪت ۽ پروپيگنڊا نيٽ ورڪن ذريعي سهارو ڏنو پيو وڃي.”
قرارداد ۾ “ان حقيقت تي گهري ڏک ۽ ڳڻتي” جو اظهار ڪيو ويو ته دهشتگرد نيٽ ورڪ استحصال، جبر ۽ بليڪ ميلنگ ذريعي عورتن کي رياست ۽ سماج خلاف استعمال ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن، جيڪو اسلامي، پاڪستاني ۽ بلوچ قدرن جي مڪمل ابتڙ آهي.
ان ۾ سيڪيورٽي فورسز، قانون لاڳو ڪندڙ ادارن، بلوچستان جي صوبائي حڪومت ۽ سول انتظاميا پاران کنيل “وقت سر ۽ اثرائتن قدمن” کي ساراهيو ويو.
شهيدن ۽ زخمين سان يڪجهتي جو اظهار ڪندي، قرارداد ۾ چيو ويو ته “شهرين، عورتن ۽ ٻارن تي حملا ناقابلِ معافي ڏوھ آهن، ۽ رياست کي زيرو رواداري جي اصول تحت اهڙن عنصرن خلاف فيصلائتو قدم کڻڻ گهرجي.”
فوج جي ميڊيا ونگ موجب، فتنہ الهندوستان جي دهشتگردن ڇنڇر ڏينهن بلوچستان ۾ هڪ ئي وقت وڏي پيماني تي 12 شهرن ۾ گڏيل حملا ڪيا.
سيڪيورٽي فورسز جواب ۾ 92 دهشتگرد ماريا، جڏهن ته بعد ۾ وڌيڪ ڪارروائين سان 48 ڪلاڪن اندر ماريل دهشتگردن جو انگ سومر تائين 177 ٿي ويو.
قانونسازن جو خدشو
ان دوران، مختلف سياسي ڌرين سان واسطو رکندڙ قانونسازن، جن ۾ پي ٽي آءِ ۽ جمعيت علماءِ اسلام (ف) جا ميمبر به شامل هئا، صوبي ۾ دهشتگردي جي واڌ بابت خدشن جو اظهار ڪيو.
ڪجهه اپوزيشن ميمبرن جي تقريرن دوران ڪارروائي قومي اسيمبلي جي يوٽيوب چينل تي لائيو اسٽريم نه ڪئي وئي. پي ٽي آءِ جي قومي اسيمبلي ميمبر اسد قيصر چيو ته بلوچستان ۽ خيبرپختونخوا ۾ دهشتگردي جا واقعا بار بار ٿي رهيا آهن.
هن چيو: “جيڪڏهن اسان انهن جا بنيادي سبب ۽ اصل مسئلا نه ڏسنداسين ۽ صحيح جائزو نه وٺنداسين ته صورتحال اڳتي نه وڌندي.”
جي يو آءِ (ف) جي ايم اين اي عاليه ڪامران حملن دوران سيڪيورٽي فورسز جي “دير سان” ردعمل تي سوال اٿاريو ۽ چيو ته نوشڪي سميت ڪجهه علائقن ۾ صورتحال اڃا تائين معمول تي نه آئي آهي.
هن چيو ته صوبي جي ڪجهه علائقن مان اڃا تائين معتبر معلومات حاصل نه ٿي آهي، ۽ بلوچستان بابت اٿاريل سوالن جا جواب ملڻ گهرجن. هن پڇيو: “جيڪي دهشتگرد فرار ٿي ويا، اهي ڪٿي ويا، ۽ انهن خلاف ڪارروائي ڇو نه ٿي رهي آهي؟” هن زور ڏنو ته صورتحال کي سنجيدگي سان ورتو وڃي.
هن ايوان کي اهو به سوچڻ لاءِ چيو ته آخر عورتون به خودڪش بمبار ڇو بڻجي رهيون آهن، ۽ ان رجحان جي پٺيان ڪهڙا سبب آهن. دفاع واري وزير موجب، نشانو بڻايل 12 شهرن ۾ گهٽ ۾ گهٽ “ٻن حملن ۾ عورتون شامل هيون.”
“خدا لاءِ، انهن ٻارن کي بچايو،” ڪامران چيو، ۽ بلوچستان جي ماڻهن سان ڳالهين جي شروعات جي صلاح ڏني. جي يو آءِ (ف) جي هڪ ٻئي قانونساز عثمان باديني چيو ته بلوچستان گذريل 48 ڪلاڪن کان باهه ۾ ٻري رهيو آهي. هن چيو: “اسين هتي ويٺا روئي ۽ منتون ڪري رهيا آهيون. خدا لاءِ، بلوچستان جو خيال ڪريو.”
هن سوال ڪيو: “حملي وقت رياست جي رِٽ ڪٿي هئي؟”
باديني چيو ته بلوچستان جو نوجوان پنهنجي حقن لاءِ روئندي ٿڪجي پوي ٿو ۽ آخرڪار ڪنهن جي هٿ اچي وڃي ٿو، ۽ زور ڏنو ته هي بلوچستان کي ورهائڻ بابت ڳالهائڻ جو وقت ناهي.
هن چيو: “بلوچستان کي رڳو هڪ ڪلاڪ بجلي ملي ٿي، بلوچستان پوئتي رهجي وڃڻ جو سبب حقن کان انڪار آهي.” باديني چيو ته بلوچستان جا ماڻهو فقير ناهن، ڇو ته سندن وٽ وسيلا موجود آهن، ۽ چيو: “بلوچستان جي نالي تي سياست ڪرڻ جي ڪنهن کي ضرورت ناهي.”
هن چيو ته جيڪي ماڻهو پنهنجن حقن جي ڳالهه ڪن ٿا، تن کي غدار قرار ڏنو وڃي ٿو. “انهن سڀني سان ڳالهين ٿيڻ گهرجي، جيڪي پاڪستان جو جهنڊو قبول ڪن ٿا؛ نه ته مسئلو حل نه ٿيندو.”
هڪ ڏينهن اڳ، دفاع واري وزير خواجه آصف قومي اسيمبلي جي هيٺين ايوان کي بلوچستان جي سيڪيورٽي صورتحال بابت بريفنگ ڏني هئي.
سومر ڏينهن قومي اسيمبلي ۾ تقرير ڪندي، آصف سياسي يا قومپرست تحريڪن جي نالي تي تشدد کي جائز قرار ڏيڻ جي ڪنهن به ڪوشش کي رد ڪيو هو، ۽ چيو هو ته رياست جي “آخري حد” اها آهي ته اهڙي جواز کي قبول نه ڪيو ويندو.
بلوچستان ۾ تازن گڏيل دهشتگرد حملن جو حوالو ڏيندي، هن چيو ته انهن ڪاررواين کي آزاديءَ جي جدوجهد طور غلط نموني پيش ڪيو پيو وڃي ته جيئن منظم ڏوهاري سرگرمين کي جائز قرار ڏنو وڃي.
بلوچستان حملا
پهرين فيبروري 2026 تي ڪوئيٽا ۽ بلوچستان جي ٻين ڪيترن ئي علائقن ۾ ٿيا، جتي دهشتگردن صوبي ڀر ۾ سيڪيورٽي فورسز ۽ شهري هدفن تي گڏيل حملا ڪيا.
فوج جي ميڊيا ونگ موجب، 31 جنوري جا حملا صوبائي گادي واري هنڌ سميت مستونگ، نوشڪي، دالبندين، خاران، پنجگور، تمپ، گوادر ۽ پسني مان رپورٽ ٿيا، جنهن تي فوري ۽ وسيع سيڪيورٽي ردعمل ڏنو ويو.
انٽر سروسز پبلڪ رليشنز موجب، سيڪيورٽي فورسز ۽ قانون لاڳو ڪندڙ ادارن متاثر علائقن ۾ ڪليئرنس آپريشن شروع ڪيا، جن دوران ٽي خودڪش بمبارن سميت 92 دهشتگرد مارجي ويا، جڏهن ته 15 سيڪيورٽي اهلڪار شهيد ٿيا.
انهن حملن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 18 شهري به مارجي ويا، جن ۾ عورتون، ٻار، بزرگ ۽ مزدور شامل هئا، خاص طور تي گوادر ۽ خاران ۾.
فوج چيو ته انٽيليجنس رپورٽن تصديق ڪئي آهي ته اهي حملا پاڪستان کان ٻاهر ويٺل دهشتگرد اڳواڻن ترتيب ڏنا، جيڪي سڄي واقعي دوران حملي آورن سان رابطي ۾ رهيا.
