بيجنگ )ويب ڊيسڪ(چيني محققن چيو آهي ته چين وڌندڙ خطري کڻڻ جي رجحان ۽ جدت (انوويشن) جي زور تي آمريڪا سان ٽيڪنالاجي وارو فرق گهٽائي سگهي ٿو، پر جديد چِپ ٺاهڻ وارن اوزارن جي کوٽ هن شعبي کي سخت متاثر ڪري رهي آهي. (AI) جي محققن
چين جون نام نهاد “AI ٽائيگر” اسٽارٽ اپس، ميني ميڪس (MiniMax) ۽ ژيپو اي آءِ (Zhipu AI)، هن هفتي هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج تي مضبوط شروعات ڪئي، جيڪا هن شعبي ۾ وڌندڙ اعتماد کي ظاهر ڪري ٿي، ڇاڪاڻته بيجنگ AI ۽ چِپ لسٽنگز کي تيزي سان اڳتي وڌائي رهيو آهي ته جيئن جديد آمريڪي ٽيڪنالاجي جا ملڪي متبادل مضبوط ڪيا وڃن۔
اوپن اي آءِ (OpenAI) ۾ اڳوڻو سينيئر محقق يائو شونيُو، جنهن کي ڊسمبر ۾ ٽيڪنالاجي ديو ٽينسينٽ جو چيف AI سائنسدان مقرر ڪيو ويو، چيو ته ايندڙ ٽن کان پنجن سالن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني جو دنيا جي اڳواڻ AI ڪمپني بڻجڻ جو امڪان تمام گهڻو آهي، پر جديد چِپ ٺاهڻ واري مشينن جي کوٽ سڀ کان وڏي فني رڪاوٽ آهي۔
يائو بيجنگ ۾ ٿيل AI ڪانفرنس دوران چيو، “هن وقت اسان وٽ بجلي ۽ انفرااسٽرڪچر ۾ نمايان برتري آهي۔ مکيه رڪاوٽون پيداواري صلاحيت آهن، جن ۾ لِٿوگرافي مشينون ۽ سافٽ ويئر ايڪو سسٽم شامل آهن۔”
رائٽرز گذريل مهيني رپورٽ ڪيو هو ته چين انتهائي الٽرا وائلٽ (EUV) لِٿوگرافي مشين جو هڪ ڪم ڪندڙ پروٽوٽائپ مڪمل ڪيو آهي، جيڪا ممڪن طور تي اهڙا جديد سيمي ڪنڊڪٽر چِپس تيار ڪري سگهي ٿي، جيڪي اولهه سان مقابلو ڪري سگهن۔ بهرحال، ڄاڻ رکندڙ ماڻهن موجب، اها مشين اڃا تائين ڪم ڪندڙ چِپس پيدا نه ڪري سگهي آهي ۽ شايد 2030 کان اڳ ائين نه ٿي سگهي۔
سيڙپڪاري جي فرق تي نظر
ڇنڇر تي بيجنگ ڪانفرنس ۾ يائو ۽ ٻين چيني صنعت اڳواڻن اهو به تسليم ڪيو ته آمريڪا انفرااسٽرڪچر ۾ وڏي سيڙپڪاري سبب ڪمپيوٽنگ پاور ۾ برتري رکي ٿو۔
علي بابا جي فليگ شپ “Qwen” لارج لينگويج ماڊل جي ٽيڪنيڪل ليڊ لِن جونيانگ چيو، “آمريڪا جو ڪمپيوٽر انفرااسٽرڪچر اسان جي ڀيٽ ۾ ممڪن آهي ته هڪ کان ٻه درجا (آرڊرز آف ميگنيٽيُوڊ) وڏو هجي۔ پر مان ڏسان ٿو ته اوپن اي آءِ هجي يا ٻيا پليٽفارمز، اهي ايندڙ نسل جي تحقيق ۾ وڏي پيماني تي سيڙپ ڪري رهيا آهن۔”
هن چيو، “اسان، ان جي ابتڙ، نسبتاً پئسن جي کوٽ ۾ آهيون؛ صرف ڊيليوري ئي شايد اسان جي ڪمپيوٽر انفرااسٽرڪچر جو وڏو حصو استعمال ڪري ٿي۔” لِن اهو ڳالهه تسنگهوا يونيورسٽي ۾ بيجنگ ڪي ليبارٽري آف فائونڊيشنل ماڊلز پاران منعقد ڪيل AGI-نڪسٽ فرنٽيئر سمٽ ۾ پينل بحث دوران چئي۔
لِن موجب، چين جي محدود وسيلن محققن کي وڌيڪ جدت تي مجبور ڪيو آهي، خاص طور تي الگورٿم-هارڊويئر گڏيل ڊيزائن ذريعي، جنهن سان AI ڪمپنيون ننڍي ۽ سستي هارڊويئر تي به وڏا ماڊلز هلائي سگهن ٿيون۔
ژيپو اي آءِ جي باني تانگ جيه، جنهن پنهنجي IPO ۾ 4.35 ارب هانگ ڪانگ ڊالر گڏ ڪيا، اهو به اجاگر ڪيو ته نوجوان چيني AI ڪاروباري اعليٰ خطري وارن منصوبن کي قبول ڪرڻ لاءِ تيار آهن—اهو وصف جيڪو روايتي طور سليڪون ويلي سان ڳنڍيو ويندو آهي—۽ هن ان کي هڪ مثبت ترقي قرار ڏنو۔
تانگ چيو، “منهنجو خيال آهي ته جيڪڏهن اسان هن ماحول کي بهتر بڻائي سگهون، جتي اهڙن خطري کڻندڙ، ذهين ماڻهن کي جدتي ڪوششن ۾ شامل ٿيڻ لاءِ وڌيڪ وقت ۽ موقعو ملي… ته اها اهڙي شيءِ آهي، جنهن کي اسان جي حڪومت ۽ ملڪ بهتر بڻائڻ ۾ مدد ڪري سگهن ٿا۔”
