واشنگٽن (ويب ڊيسڪ)فرسٽ ليڊي ميلانيا ٽرمپ جي اوچتي بيان ڏيڻ بابت سڀ کان وڌيڪ ممڪنه وضاحت اها آهي ته هوءَ جيفري ايپسٽين واري معاملي کي ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي هئي.
پر خميس ڏينهن وائيٽ هائوس جي ڪراس هال مان سندس ڪيمرا اڳيان ڏنل حيران ڪندڙ بيان جتي سندس مڙس گذريل هفتي ايران جنگ بابت قوم کي خطاب ڪيو هو، گهڻو امڪان آهي ته ان جو بلڪل ابتو اثر پوندو.
هن چيو: “مان ايپسٽن جي متاثرن مان ناهيان. ايپسٽن مون کي ڊونلڊ ٽرمپ سان نه ملايو هو.” سندس اهو بيان وڌيڪ حيران ڪندڙ هو، ڇاڪاڻتہ تازن ڏينهن ۾ اهڙو ڪو وڏو عوامي بحث نه هلي رهيو هو.
ٽرمپ چيو ته هن ڪڏهن به ايپسٽن سان دوستي نه رکي، پر هن ۽ سندس ان وقت جو بواءِ فرينڊ ڊونلڊ ٽرمپ ڪڏهن ڪڏهن نيو يارڪ ۽ فلوريڊا جي سماجي حلقن ۾ ساڻس ملندا هئا. “مون کي بدنام جيفري ايپسٽن سان ڳنڍيندڙ ڪوڙا الزام هاڻي ختم ٿيڻ گهرجن،” فرسٽ ليڊي چيو، جيتوڻيڪ هن ڪنهن خاص الزام جو ذڪر نه ڪيو.
سي اين اين جي رپورٽ موجب ظاهر اهو ٿي رهيو هو ته فرسٽ ليڊي انهن خبرن ۽ اندازن کان تنگ اچي وئي آهي جيڪي سندس خيال ۾ کيس غلط طور ايپسٽن سان ڳنڍين ٿا. پر هوءَ خالي ماحول ۾ ڳالهائي نه رهي هئي. سندس ذاتي حيثيت هن ڪري پيچيده آهي، ڇاڪاڻتہ هوءَ پنهنجي مڙس جي ويجهو آهي، جيڪو اهڙي حڪومت جي اڳواڻي ڪري رهيو آهي جنهن تي ايپسٽن جي متاثرن الزام لڳايو آهي ته انهن جي آواز کي دٻايو ويو آهي.
فرسٽ ليڊي جو اهو خطاب، جيڪو لڳ ڀڳ ڇهه منٽ هليو، صرف ايپسٽن تڪرار تائين محدود هو. پر ان جا اثر هن معاملي کان گهڻو اڳتي ويندا، ڇو ته هن پنهنجي مڙس جي سياسي ڪمزوري جي هڪ اهم موقعي تي ڳالهائڻ جو انتخاب ڪيو.
وائيٽ هائوس لاءِ نئون سياسي بحران
ميلانيا ٽرمپ اهڙي وائيٽ هائوس مان ڳالهائي رهي هئي جيڪو لڳي ٿو ته ڊونلڊ ٽرمپ جي ٻي دور جي پسنديده بيانيي تي ڪنٽرول وڃائي رهيو آهي. اها ڳالهه صدر جي ايران جنگ بابت اوچتن ۽ سخت بيانن ۽ ڌمڪين مان ظاهر ٿي، جن تي عام طور تي حمايتي قدامت پسند ميڊيا به سخت تنقيد ڪئي.
جڏهن واشنگٽن ۾ جنگ بابت بحث غالب هو، تڏهن اهڙي فرسٽ ليڊي، جيڪا رازداري کي ترجيح ڏئي ٿي ۽ پنهنجي مڙس کان الڳ سڃاڻپ رکي ٿي، ڇو اهڙو ڌماڪيدار بيان ڏيڻ لاءِ مجبور ٿي؟
ان جو هڪ حصو ذاتي لڳي ٿو. ميلانيا ٽرمپ “بي بنياد ۽ ڪوڙن الزامن” تي سخت ردعمل ظاهر ڪيو جيڪي کيس 2019ع ۾ جيل ۾ خودڪشي ڪندڙ مالي ماهر ايپسٽن سان ڳنڍين ٿا. هن 2002ع ۾ ايپسٽين جي ساٿي گھسلين ميڪسويل سان ٿيل اي ميل ڳالهه ٻولهه جو حوالو ڏنو، جنهن ۾ هن “لو ميلانيا” لکيو هو ۽ ميڪسويل کيس “سويٽ پي” چيو هو. خميس ڏينهن، فرسٽ ليڊي چيو ته اهو صرف “عام خط و ڪتابت” ۽ “معمولي نوٽ” هو.
صدر ٽرمپ به ايپسٽن سان لاڳاپيل ڪنهن به غلط ڪم کان انڪار ڪيو آهي ۽ چيو آهي ته هن 2000ع جي شروعات ۾ ئي ساڻس لاڳاپا ختم ڪري ڇڏيا هئا. ٻنهي ٽرمپس خلاف ڪنهن به غلط ڪم جو ڪو ثبوت موجود ناهي. تنهن هوندي به، صدر تي ٻين ڪيترن ئي بااثر ماڻهن سان گڏ اهو دٻاءُ رهيو آهي ته هو ٻڌائن ته کين ايپسٽن بابت ڇا خبر هئي، جيڪو اثر ۽ طاقت جو وڏو ڄار هلائيندو هو.
ميلانيا هن معاملي تي خميس کان اڳ ڪڏهن به عوامي طور نه ڳالهايو هو، پر هن اڳ ۾ ڪجهه ڌرين کان معافي وٺرائي هئي جيڪي کيس ايپسٽين سان ڳنڍڻ جي ڪوشش ڪندا هئا.
هڪ اهم سوال اهو آهي ته سندس بيان ۾ وائيٽ هائوس جي سياسي ڪردار جو ڪيترو عمل دخل هو. ڪجهه ذريعن موجب صدر کي خبر هئي ته سندس زال ڳالهائڻ واري آهي، پر پوءِ صدر پاڻ چيو ته کيس “ان بابت ڪا ڄاڻ نه هئي.” اهڙيون تضاد واريون حالتون وائيٽ هائوس ۾ بي ترتيب صورتحال کي ظاهر ڪن ٿيون، خاص طور ايران جنگ بابت به اهڙو ئي انتشار ڏٺو ويو آهي.
ٽرمپ ڪيترن مهينن کان ايپسٽن معاملي کي ڊيموڪريٽڪ “ٺڳي” قرار ڏيندو رهيو آهي ۽ چوندو رهيو آهي ته ملڪ کي اڳتي وڌڻ گهرجي. رپورٽن موجب اهو اسڪينڊل جاري رهڻ سندس مايوسي جو سبب بڻيو، جنهن ڪري هن گذريل هفتي اٽارني جنرل پام بونڊي کي هٽايو.
هر ڀيري جڏهن وائيٽ هائوس هن معاملي کي ٿڌو ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي، تڏهن اهو وڌيڪ وڌي ويو آهي. اهم موقعن تي متاثرن پنهنجي ڪهاڻيون بيان ڪري تحريڪ کي وڌيڪ طاقت ڏني آهي. ممڪن آهي ته فرسٽ ليڊي جو بيان به اهڙو ئي اثر وجهي.
پنهنجي مايوسي کي عوامي طور ظاهر ڪندي، هن وائيٽ هائوس جي ان موقف کي ڪمزور ڪرڻ جو خطرو ورتو ته ايپسٽين بابت وڌيڪ ڌيان ڏيڻ جي ضرورت ناهي. ساڳئي وقت، ايپسٽين جي بچيل متاثرن اڳ ئي چتاءُ ڏنو آهي ته انهن کي انصاف کان محروم رکيو ويو آهي. سندس بيان کي اهڙي دليل طور به ڏسي سگهجي ٿو ته متاثرن کي پنهنجون ڪهاڻيون ٻڌائڻ جو موقعو ملڻ گهرجي.
هن چيو: “هر عورت کي حق آهي ته جيڪڏهن هوءَ چاهي ته پنهنجي ڪهاڻي عوام آڏو ٻڌائي، ۽ پوءِ ان شاهدي کي هميشه لاءِ ڪانگريس جي رڪارڊ ۾ شامل ڪيو وڃي.” سندس اثرائتي آواز سبب هاڻي اهو دليل ڏيڻ وڌيڪ مشڪل ٿي ويندو ته هن معاملي ۾ عوامي دلچسپي ناهي.
پر ايپسٽين جي ڪجهه متاثرن فرسٽ ليڊي تي الزام لڳايو ته هوءَ ذميواري کي وفاقي ادارن تان هٽائڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. انهن موجب سندس بيان متاثرن تي وڌيڪ بار وجهي ٿو، جيڪي اڳ ئي وڏي همت ڏيکاري چڪا آهن.
فرسٽ ليڊي پنهنجي لاءِ سياسي ڄار به تيار ڪري ڇڏيو آهي. ڊيموڪريٽس هاڻي مطالبو ڪري رهيا آهن ته هوءَ ڪميٽي آڏو شاهدي ڏئي. جيڪڏهن ايندڙ چونڊن ۾ ڊيموڪريٽس ڪانگريس تي ٻيهر ڪنٽرول حاصل ڪن ٿا، ته اهو وائيٽ هائوس ۽ ڪانگريس وچ ۾ وڏو ٽڪراءُ بڻجي سگهي ٿو.
قانون سازن جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن هوءَ پنهنجو نالو صاف ڪرڻ چاهي ٿي، ته کيس حلف هيٺ اچي بيان ڏيڻ گهرجي.
ان کان علاوه، متاثرن جي حمايت ڪندڙ گروپن انصاف کاتي تي به الزام لڳايو آهي ته هو ڪيس بابت شفافيت کي دٻائي رهيو آهي ۽ ڪيترائي دستاويز جاري ڪرڻ ۾ دير ڪري رهيو آهي. هاڻي اهو سوال به اٿي ٿو ته ڇا فرسٽ ليڊي پنهنجي اثر کي استعمال ڪندي حڪومت کي وڌيڪ شفاف بڻائڻ لاءِ دٻاءُ وجهي سگهندي؟
سندس بيان اهڙي وقت آيو جڏهن ٽرمپ جي سياسي حمايت به آزمائش هيٺ آهي. ايپسٽين معاملي سندس ڪجهه سخت حامين کي به پري ڪيو آهي، جڏهنتہ ايران جنگ بابت پاليسين به اختلاف پيدا ڪيا آهن.
صدر لاءِ آخري شيءِ جيڪا هو چاهي ٿو، اها وڌيڪ تڪرار آهي. پر هو هاڻي ٻن وڏن بحرانن، هڪ ملڪ اندر ۽ هڪ ٻاهر، مان نڪرڻ لاءِ ڪا واضح حڪمت عملي نظر نٿي اچي، جيڪي سندس صدارت کي ڪمزور ڪري سگهن ٿا.
