واشنگٽن (ويب ڊيسڪ)گرم موسم هن سال اتر اڌ گول ۾ نوان رڪارڊ قائم ڪيا آهن.يورپ هن وقت اونهاري جي گرمي جي لهر جي ٽئين لهر کي منهن ڏئي رهيو آهي جنهن لکين ماڻهن کي متاثر ڪيو آهي صرف اسپين ۽ پرتگال تازو ئي رپورٽ ڪئي آهي 1,000،XNUMX کان وڌيڪ موت جي وڌندڙ گرمي سبب آهي فرانس جي جنگلات ۾ باهه لڳڻ سبب هزارين بي گهر ٿي ويا آهن، 19 جولاءِ تي برطانيا جو گرم ترين ڏينهن آهي. پر سخت گرم موسم کان صرف يورپ ئي متاثر نه ٿيو آهي پر چين کان وٺي اتر آفريڪا ۽ آمريڪا به ان کي منهن ڏئي چڪا آهن. واشنگٽن اسٽيٽ يونيورسٽي ۾ موسمياتي سائنسدان ديپتي سنگهه موجب، منهنجي خواهش آهي ته اسان اهو چئي سگهون ته اها هڪ غير معمولي صورتحال آهي، پر اهو هاڻي سڄي دنيا ۾ ٿي رهيو آهي. هن چيو ته گرمي جي لهر جو سبب اهو آهي ته موسم گرم ٿي وئي آهي ۽ لڳ ڀڳ سڄي دنيا ۾ ائين ٿي رهيو آهي. عالمي گرمي پد ۾ واڌ جي ڪري گرمي جي لهر عام ٿي رهي آهي، پر 2022 ان حوالي سان وڌيڪ نمايان طور سامهون آيو آهي. پر سائنسدانن خبردار ڪيو آهي ته ايندڙ سالن ۾ اهو معمول جو حصو بڻجي ويندو، مطلب ته ماڻهو اونهاري دوران گهڻي گرمي جي لهرن جو تجربو ڪندا. هن ان ڳالهه تي زور ڏنو ته دنيا کي زهريلي گئسن جي اخراج جي شرح کي گهٽائڻو پوندو جنهن سان گرمي پد ۾ اضافو ٿئي ٿو. پر ساڳئي وقت، شهرن کي انهن گرمي پد کي منهن ڏيڻ لاءِ تيار رهڻو پوندو، جيئن ته اسفالٽ جي استعمال کي محدود ڪرڻ (عام طور تي روڊن جي اڏاوت ۾ استعمال ٿيندو آهي)، جيڪو سج جي روشنيءَ سان گرم ٿئي ٿو پر تيز گرمي پد ۾ پگھلجي وڃي ٿو.حڪومتن کي پڻ يقيني بڻائڻ گهرجي ته انفراسٽرڪچر انتهائي گرمي کي برداشت ڪرڻ لاءِ تعمير ڪيو ويو آهي موسمياتي بحران گرمي جي لهرن کي وڌيڪ خراب ڪري ڇڏيو آهي مارچ 2022 ۾، ٻنهي اتر ۽ ڏکڻ قطبن هڪ ئي وقت رڪارڊ گرمي پد رڪارڊ ڪيو، جيتوڻيڪ اهو ڏکڻ قطب جي ڀر وارن علائقن ۾ سياري جي شروعات ۽ اتر قطب تي بهار آهي.ساڳئي وقت پاڪستان ۽ ڀارت ۾ 2 مهينن کان جاري گرمي جي لهر شروع ٿي وئي آهي.جون ۾ سج آمريڪا ۽ يورپ کي ٻرڻ شروع ڪيو ۽ مختلف هنڌن تي گرمي پد ۾ رڪارڊ اضافو ڏٺو ويو.ٽيڪساس اي اينڊ ايم يونيورسٽي جي سائنسدان اينڊريو ڊاسلر جو چوڻ آهي ته هي عالمي گرمي پد ۾ صرف 2 ڊگري فارنهائيٽ جي واڌ جو نتيجو آهي ۽ اسان هن صديءَ دوران وڌيڪ 4 ڊگري فارن هائٽ واڌ جي توقع ڪري رهيا آهيون. هن چيو ته اسان اڳڪٿي نٿا ڪري سگهون ته ان وقت صورتحال ڪيتري خراب هوندي.سائنسدانن هميشه گرمي جي لهرن کي موسمياتي تبديلي سان نه ڳنڍيو آهي، پر تازي تحقيقي رپورٽن ان ڳالهه جو اشارو ڏنو آهي.مئي ۾ پاڪستان ۽ ڀارت ۾ گرمي جي لهر جي حوالي سان ڪيل هڪ مطالعي ۾ چيو ويو هو ته موسمياتي تبديلين جي نتيجي ۾ پاڪستان ۽ ڀارت ۾ گرمي جي لهر جو امڪان عام حالتن جي ڀيٽ ۾ 30 ڀيرا وڌيڪ ٿي ويندو.جيئن جيئن عالمي گرمي پد مجموعي طور تي وڌي ٿو، تيئن گرميءَ جي لهرن وڌيڪ عام ٿينديون وينديون ۽ انهن جي شدت ۽ مدو وڌندو. 2018 جي هڪ مطالعي مان معلوم ٿيو آهي ته آمريڪا ۾ گرمي جي لهر 1960 جي ڏهاڪي کان وٺي 45 ڏينهن جي مدي ۾ ٽي ڀيرا وڌي وئي آهي. موسمياتي تبديلي تي گڏيل قومن جي بين الاقوامي حڪومتي پينل اڳڪٿي ڪئي آهي ته هڪ اهڙو ئي موسمي رجحان سڄي دنيا ۾ ڏٺو ويندو.
سڄي دنيا ۾ گرمي جي لهر عام ٿي ويندي
جيئن ته گرمي جي لهرن جي تعدد ۽ مدت ۾ اضافو ٿيندو، دنيا جا مختلف حصا انهن مان وڌيڪ تجربو ڪندا. واشنگٽن اسٽيٽ يونيورسٽي جي ماهر ديپتي سنگهه جو چوڻ آهي ته ايندڙ سالن ۾ دنيا جي ڪنهن نه ڪنهن حصي ۾ گرمي جي لهر لڳ ڀڳ هر روز ٿيندي.هن چيو ته ان جي مقابلي ۾ 1980ع جي ڏهاڪي ۾ گرمي جي لهرن جو مدو 20 کان 30 ڏينهن في اونهاري هو، پر عالمي گرمي پد ۾ واڌ سبب گذريل 40 سالن ۾ گرمي جي لهرن ۾ 6 ڀيرا اضافو ٿيو آهي. جون ۾ ديپتي سنگهه ۽ ان جي ساٿين پاران جرنل آف دي آمريڪن ميٽيورولوجيڪل سوسائٽي ۾ شايع ٿيل هڪ مطالعي مان معلوم ٿيو ته گرمي جي لهر هاڻي 40 سال اڳ جي ڀيٽ ۾ 17 سيڪڙو وڌيڪ شديد آهي. تحقيق ۾ شامل ماهرن جو چوڻ هو ته اسان هن وقت هڪ اهڙي موسم کي منهن ڏئي رهيا آهيون جنهن جي شدت ۾ مسلسل اضافو ٿيندو، سائنسدان گذريل ڏهاڪن کان اهڙين حالتن جي اڳڪٿي ڪري رهيا هئا. هن زهريلي گئسن جي اخراج ۾ فوري طور تي گهٽتائي جو مطالبو ڪندي چيو ته جيڪڏهن ائين ٿي به ويو ته پوءِ اهو واضح آهي ته اسان کي ايندڙ سالن ۾ هن سال به رڪارڊ گرمي کي منهن ڏيڻو پوندو پر هن وقت گرمي پد ان کان به وڌيڪ ٿي سگهي ٿو.
