بيجنگ(ويب ڊيسڪ)چين ڏکين سامونڊي حالتن ۾ اونهي سمنڊ بابت ڊگهي مدي واري سائنسي تحقيق لاءِ پاڻ هلندڙ ترندڙ تحقيقي پليٽ فارم ٺاهڻ لاءِ 413 ملين ڊالرن جو ٺيڪو ڏنو آهي. هن منصوبي کي دنيا جو پهريون اهڙو ترندڙ مصنوعي ٻيٽ قرار ڏنو پيو وڃي، جيڪو خاص طور تي هن قسم جي تحقيق لاءِ تيار ڪيو ويندو. ان ۾ سامونڊي ليبارٽريون ۽ اهڙو متحرڪ ڍانچو شامل هوندو، جيڪو ڊگهي عرصي تائين سمنڊ ۾ رهي سگهندو.
شنگهائي جياو تونگ يونيورسٽي هن پليٽ فارم کي هلائيندي، جڏهن ته چائنا اسٽيٽ شپ بلڊنگ ڪارپوريشن (CSSC) جي ماتحت ڪمپني شنگهائي وائي گاوچياو شپ بلڊنگ ان جي ڊيزائن ۽ تعمير جي ذميوار هوندي. منصوبي تي تعميراتي ڪم 2028ع ۾ شروع ٿيڻ ۽ جون 2030ع ۾ مڪمل ڪري حوالي ڪرڻ جو منصوبو آهي.
روايتي تحقيقي جهازن جي ابتڙ، هن پليٽ فارم ۾ ٻٽي تري واري سامونڊي جهاز جي بناوت (ڪيٽاماران) استعمال ڪئي ويندي، جنهن جو مکيه ڍانچو جزوي طور پاڻيءَ اندر رهندڙ هوندو.
ان کي اهڙي نموني تيار ڪيو ويندو، جو اهو مختلف تحقيقي علائقن ڏانهن وڃي سگهي ۽ ساڳئي وقت سائنسدانن لاءِ رهائش ۽ ليبارٽري جون سهولتون فراهم ڪري. سائنسدان ان ذريعي سامونڊي ماحولياتي نظام، سامونڊي انجنيئرنگ ۽ سخت موسمي حالتن جو مطالعو ڪندا.
سخت سامونڊي حالتن لاءِ متحرڪ پليٽ فارم
رٿيل تحقيقي جهاز جي ڊيگهه لڳ ڀڳ 453 فوٽ، ويڪر 279 فوٽ ۽ مکيه ڊيڪ جي اوچائي 148 فوٽ هوندي. چيني ميڊيا موجب، ان جو پاڻيءَ ۾ بيهاريل وزن 74 هزار ٽن تائين هوندو، جڏهن ته وڌ ۾ وڌ رفتار 11 ناٽ هوندي.
ٻٽي تري واري ڊيزائن جو مقصد کليل سمنڊ ۾ ڊگهي عرصي تائين ڪم دوران جهاز کي استحڪام فراهم ڪرڻ ۽ وڏين لهرن کي منهن ڏيڻ جي صلاحيت وڌائڻ آهي.
منصوبي جي فني تفصيلن موجب، هي پليٽ فارم سامونڊي حالتن جي ستين درجي (Sea State 7) ۾ ڪم ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويندو، جنهن ۾ لهرن جي اوچائي لڳ ڀڳ 20 کان 30 فوٽ هوندي آهي. ان کان علاوه، ان کي ڪيٽيگري 17 جي ٽائيفون جهڙي طوفاني حالت کي برداشت ڪرڻ جي صلاحيت سان جوڙڻ جو منصوبو آهي، جنهن ۾ هوائن جي مسلسل رفتار 165 ميل في ڪلاڪ کان وڌيڪ ٿي سگهي ٿي.
هن منصوبي جي اهم خصوصيت اها آهي ته پليٽ فارم پنهنجي طاقت سان هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ وڃي سگهندو. اهو ڪنهن هڪ هنڌ مستقل طور لنگر انداز رهڻ بدران، تحقيق جي ضرورتن مطابق پنهنجي جاءِ تبديل ڪري سگهندو. اهڙيءَ طرح اهو هڪ طرف جهاز جي حرڪت جي صلاحيت رکندو، ته ٻئي طرف ترندڙ تحقيقي مرڪز وانگر ڪم ڪرڻ لاءِ وسيع جاءِ ۽ ڊگهي رهائش جون سهولتون پڻ فراهم ڪندو.
شنگهائي وائي گاوچياو شپ بلڊنگ جو چوڻ آهي ته هن منصوبي ۾ ڪمپنيءَ جي وڏين ۽ فني طور پيچيده سامونڊي ڍانچن جي تعمير واري تجربي مان فائدو ورتو ويندو. ان تجربي ۾ ڇهين نسل جو اهڙو نيم آبدوز ڊرلنگ پليٽ فارم پڻ شامل آهي، جيڪو 9 هزار 843 فوٽ تائين پاڻيءَ جي اونهائي ۾ ڪم ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو هو.
سامونڊي سائنس ۽ انجنيئرنگ لاءِ ڇهه ليبارٽريون
هن ترندڙ پليٽ فارم تي ڇهه ليبارٽريون هونديون، جيڪي سامونڊي ڳري مشينري، جديد نظامن ۽ ٽيڪنالاجي تي تحقيق لاءِ مخصوص هونديون. ان کان علاوه سامونڊي آفتن، موسميات ۽ سمنڊ جي ماحولياتي نظام ۾ ڊگهي مدي دوران ٿيندڙ تبديلين جي مطالعي لاءِ پڻ سهولتون موجود هونديون.
تحقيق جو دائرو اونهي پاڻيءَ ۾ ڪم ڪرڻ جي انجنيئرنگ وارن مسئلن کان وٺي سامونڊي ماحول تي اثرانداز ٿيندڙ قدرتي عملن تائين پکڙيل هوندو.
ڊگهي عرصي تائين مسلسل مشاهدي سان سائنسدان اهڙين تبديلين جو مطالعو ڪري سگهندا، جن کي ٿوري عرصي جي تحقيقي سفرن دوران رڪارڊ ڪرڻ ڏکيو هوندو آهي. جڏهن ته جهاز تي موجود انجنيئرنگ جون سهولتون سامونڊي مشينري ۽ مختلف نظامن جي آزمائش ۾ پڻ مددگار ثابت ٿي سگهن ٿيون.
هن جهاز ۾ عملي ۽ محققن سميت 238 ماڻهن جي رهائش جو بندوبست هوندو. ان گنجائش جو مقصد ڊگهي مدي وارن تحقيقي مشنن کي ممڪن بڻائڻ آهي، جيئن عملي جي تبديلي يا سامان ۽ ٻين ضرورتن لاءِ پليٽ فارم کي بار بار بندرگاهه ڏانهن واپس نه وڃڻو پوي.
ليبارٽرين، رهائشي سهولتن ۽ وسيع ڪم واري جاءِ جي گڏيل موجودگيءَ سان محقق هڪ ئي هنڌ تان مختلف قسمن جي تحقيق ڪري سگهندا.
منصوبي موجب، جون 2030ع ۾ پليٽ فارم حوالي ڪيو ويندو. ان کان اڳ ان جي تفصيلي ڊيزائن ۽ تعمير لاءِ ڪيترائي سال گهربل هوندا، جنهن کان پوءِ اهو باقاعده تحقيقي سرگرميون شروع ڪري سگهندو.
