اسلام آباد (بيورو رپورٽ) ايراني ميڊيا چيو آهي ته آمريڪا جي ضرورت کان وڌيڪ مطالبن گڏيل فريم ورڪ ۽ معاهدي ۾ رڪاوٽ پيدا ڪئي آهي، آبنائي هرمز ۽ ايٽمي حقن سميت ڪيترن ئي مسئلن ڳالهين ۾ اختلاف پيدا ڪيا آهن، آمريڪا هر اهو ڪجهه گهريو آهي جيڪو جنگ دوران حاصل نه ٿي سگهيو، معاهدي تي نه پهچڻ جي باوجود هرمز جي صورتحال تبديل نه ٿيندي.ٻئي طرف، ذريعن ٻڌايو ته آمريڪي نائب صدر جي ڊي وينس هڪ وفد سان گڏ اسلام آباد ڇڏي آمريڪا واپس هليو ويو.
ڊار جي سعودي ۽ مصري هم منصبن سان ڳالهه ٻولهه، جنگبندي برقرار رهڻ تي زور
نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزيراسحاق ڊار پنهنجي سعودي ۽ مصري هم منصبن سان ڌار ڌار ٽيليفونڪ ڳالهه ٻولهه دوران سڀني ڌرين طرفان جنگبندي جي پابندين تي عمل ڪرڻ جي اهميت تي زور ڏنو. پرڏيهي کاتي مان جاري بيان موجب، اسحاق ڊار ساڻن ايران ۽ آمريڪا جي ڳالهين ۾ ٿيل پيش رفت کان آگاهه ڪيو۔ هن زور ڏنو ته ’سڀني ڌرين طرفان جنگبندي جي پابندين تي عمل ڪرڻ جي اهميت تي زور ڏنو.‘ بيان موجب، “ڳالهين کي آسان بڻائڻ ۾ پاڪستان جي ڪردار کي اجاگر ڪندي، هن سفارتي ڪوششن جي حمايت جاري رکڻ ۽ علائقي سميت دنيا ۾ امن ۽ استحڪام لاءِ ڳالهين کي برقرار رکڻ جي عزم کي ٻيهر ورجايو.”
آمريڪا کي تهران جو اعتماد حاصل ڪرڻو آهي، قاليباف
روبرو ڳالهين مان ڪو به معاهدو نه ٿيڻ کان پوءِ، ايران جي پارليامينٽ جي اسپيڪرمحمد باقر قاليباف آچر تي چيو ته هاڻي آمريڪا لاءِ فيصلو ڪرڻ جو وقت آهي ته ڇا اهو تهران جو اعتماد “حاصل” ڪري سگهي ٿو يا نه۔ X تي فارسي ٻولي ۾ ڪيل هڪ پوسٽ ۾، قاليباف چيو: “آمريڪا اسان جي منطق ۽ اصولن کي سمجهي چڪو آهي، ۽ هاڻي ان لاءِ فيصلو ڪرڻ جو وقت آهي ته ڇا اهو اسان جو اعتماد حاصل ڪري سگهي ٿو يا نه؟” قاليباف، جنهن ايراني وفد جي اڳواڻي ڪئي، ياد ڏياريو ته ڳالهين کان اڳ هن “زور ڏنو هو ته اسان وٽ ضروري نيڪ نيتي ۽ ارادو موجود آهي، پر گذريل ٻن جنگين جي تجربن سبب اسان کي مخالف ڌر تي ڪو به اعتماد ناهي”. هن وڌيڪ چيو ته: “ايراني وفد ۾ منهنجي ساٿين اڳتي ڏسڻ جون تجويزون پيش ڪيون، پر آخرڪار مخالف ڌر هن مرحلي جي ڳالهين ۾ ايراني وفد جو اعتماد حاصل ڪرڻ ۾ ناڪام رهي.”
صدر ٽرمپ پاران هرموز لنگهه بلاڪ ڪرڻ جو حڪم
آچر تي صدر ڊنلڊ ٽرمپ ايران جي “اٽل” انڪار جي جواب ۾، جيڪو اسلام آباد ۾ امن ڳالهين دوران پنهنجي جوهري خواهشن کي ڇڏي ڏيڻ کان انڪار ڪري رهيو هو، آمريڪي نيوي کي آبنائي هرمز جي رستي جي بحري ناڪابندي ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي۔ پاڪستان ۾ ٿيندڙ ڊگهن ڳالهين بابت هن اهو تسليم ڪيو ته اهي “سٺيون” رهيون ۽ “گهڻن نقطن تي اتفاق ٿيو”، پر ٽرمپ چيو ته تهران پنهنجي جوهري پروگرام جي معاملي تي رعايت ڏيڻ کان انڪار ڪيو۔ “فوري طور تي، دنيا جي بهترين نيوي، آمريڪي نيوي، هر اُنهن جهازن کي روڪڻ (ناڪابندي ڪرڻ) جو عمل شروع ڪندي جيڪي آبنائي هرمز ۾ داخل ٿيڻ يا اتان نڪرڻ جي ڪوشش ڪندا،” ٽرمپ پنهنجي ٽرٿ سوشل پليٽفارم تي چيو۔
اميد آهي ته ايران ۽ آمريڪا ڳالهيون جاري رکندا: اسحاق ڊار
اسلام آباد ۾، پرڏيهي وزير اسحاق ڊار پريس بريفنگ ڏيندي، ڳالهين ۾ حصو وٺندڙ آمريڪي ۽ ايراني وفدن جو شڪريو ادا ڪيو ۽ چيو ته ٻنهي ملڪن وزيراعظم جي درخواست تي مثبت جواب ڏنو. آمريڪي وفد نائب صدر جي ڊي وينس جي اڳواڻي ۾ پاڪستان آيو، جڏهن ته ايراني وفد اسپيڪر باقر قاليباف جي اڳواڻي ۾ ڳالهين ۾ حصو ورتو.پرڏيهي وزير اسحاق ڊار چيو ته کيس اميد آهي ته ٻئي ڌريون ڳالهيون جاري رکندا. پاڪستان ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ ڳالهين ۾ سهولتڪار ڪردار ادا ڪندو رهندو. کيس اميد آهي ته ٻئي ملڪ خطي ۽ دنيا ۾ پائيدار امن ۽ خوشحالي لاءِ مثبت سوچ سان اڳتي وڌندا.
اسان بغير ڪنهن ڊيل جي آمريڪا واپس وڃي رهيا آهيون: جي ڊي وينس
آمريڪي نائب صدر جي ڊي وينس ڳالهين کان پوءِ اسلام آباد ۾ پريس بريفنگ ۾ چيو ته اسان اڃا تائين ڪنهن حتمي معاهدي تي نه پهتا آهيون، 21 ڪلاڪن کان ڳالهيون جاري آهن، مختلف معاملن تي ڳالهيون ٿي رهيون آهن، اسان نيڪ نيتي سان ڳالهين ۾ حصو ورتو ۽ پنهنجون شرطون واضح طور تي پيش ڪيون.جي ڊي وينس چيو ته ايران آمريڪي شرطن کي قبول نه ڪرڻ جو انتخاب ڪيو، اسان بغير ڪنهن ڊيل جي آمريڪا واپس وڃي رهيا آهيون. اسان ايراني وفد کان ايٽمي هٿيارن بابت ڪا واضح وابستگي نه ٻڌي آهي، اسان کي واضح ۽ مثبت تصديق جي ضرورت آهي ته ايران ايٽمي هٿيار حاصل ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪندو.نائب صدر جي ڊي وينس وزيراعظم شهباز شريف ۽ فيلڊ مارشل عاصم منير جو به شڪريو ادا ڪيو. آمريڪي نائب صدر جي ڊي وينس واضح ڪيو ته ايران آمريڪي شرطن کي مڃڻ کان انڪار ڪيو، جنهن جي ڪري ايران سان ڪو به آخري معاهدو نه ٿي سگهيو.آمريڪي نائب صدر ايران سان ڳالهين کان پوءِ اسلام آباد ۾ پريس بريفنگ ڏيندي وزيراعظم شهباز شريف ۽ فيلڊ مارشل عاصم منير جو شڪريو ادا ڪيو ۽ چيو ته پاڪستان جي وزيراعظم ۽ فيلڊ مارشل شاندار ڪم ڪيو، ٻنهي آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ اختلافن کي حل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي.جي ڊي وينس چيو ته ڳالهين ۾ خاميون پاڪستانين جي ڪري نه هيون، پاڪستان اسان ۽ ايران جي وچ ۾ فرق کي ختم ڪرڻ ۾ بهترين ڪم ڪيو، پاڪستان هڪ معاهدي تائين پهچڻ ۾ مدد ڪرڻ جي پوري ڪوشش ڪئي. آمريڪي نائب صدر جي ڊي وينس چيو ته ايران سان ڳالهيون 21 ڪلاڪن کان جاري آهن، جنهن ۾ مختلف معاملن تي بحث ڪيو ويو، ۽ انهن نيڪ نيتي سان ڳالهين ۾ حصو ورتو ۽ پنهنجون شرطون پيش ڪيون.جي ڊي وينس چيو ته سٺي خبر اها آهي ته اسان ايران سان سنجيده ڳالهيون ڪيون، خراب خبر اها آهي ته اسان ڪنهن معاهدي تي نه پهچي سگهياسين، مون کي لڳي ٿو ته هي خبر آمريڪا کان وڌيڪ ايران لاءِ خراب آهي.آمريڪي نائب صدر چيو ته ايران آمريڪي شرطن کي قبول نه ڪرڻ جو انتخاب ڪيو، اسان بغير ڪنهن معاهدي جي آمريڪا واپس وڃي رهيا آهيون، اسان هتي هڪ سادي تجويز ۽ باهمي سمجھوتي جي طريقيڪار سان آيا آهيون، اسان هڪ آخري ۽ بهترين آڇ پيش ڪرڻ کان پوءِ وڃي رهيا آهيون، هي اسان جي آخري ۽ بهترين آڇ آهي، ڏسون ته ايراني ان کي قبول ڪن ٿا يا نه.هن چيو ته هن ايراني وفد کان ايٽمي هٿيارن بابت ڪا واضح وابستگي نه ٻڌي، اسان کي هڪ واضح يقين ڏيارڻ جي ضرورت آهي ته ايران ايٽمي هٿيار حاصل ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪندو، آمريڪي صدر جو مکيه مقصد اهو به آهي ته ايران ايٽمي هٿيار نه ٺاهي.نائب صدر چيو، “اسان توهان کي پنهنجون سرخ لڪيرون ۽ اهي شيون ٻڌايون آهن جيڪي اسان ترتيب ڏئي سگهون ٿا. ايرانين کي پڻ اهي شيون ٻڌايو جيڪي اسان ترتيب نه ٿا ڏئي سگهون.”
مون کي پرواه ناهي ته ڳالهيون ڪامياب ٿيون يا نه، ڊونلڊ ٽرمپ
آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ چيو آهي ته ايران سان اسلام آباد ۾ ڳالهيون جاري آهن، ڏسون ته اڳتي ڇا ٿيندو.ميڊيا سان ڳالهائيندي صدر ٽرمپ چيو ته ايران سان ڪا ڊيل ٿي سگهي ٿي، ٿي سگهي ٿي نه به ٿئي، ڳالهيون ڪامياب ٿين يا نه، انهن لاءِ ڪو فرق نٿو پوي.آمريڪي صدر دعويٰ ڪئي ته آمريڪا ايران کي شڪست ڏني آهي. آمريڪا هي جنگ کٽي چڪو آهي.صدر ٽرمپ وڌيڪ چيو ته ايران شايد پاڻيءَ ۾ ڪجهه بارودي سرنگون لڳائي ڇڏيون آهن، اسان وٽ بارودي سرنگون صاف ڪرڻ واري مشينري آهي، اسان آبنائے هرمز کي صاف ڪري رهيا آهيون.ڊونلڊ ٽرمپ چيو ته جيڪڏهن چين ايران کي هٿيار فراهم ڪندو ته ان کي وڏين مسئلن کي منهن ڏيڻو پوندو.
پاڪستان آبنائي هرمز ۾ نيويگيشن کي منظم ڪرڻ لاءِ تجويزون پيش ڪيون آهن: الجزيره
الجزيره ٽي وي، پاڪستان ۾ سفارتي ذريعن جو حوالو ڏيندي دعويٰ ڪئي آهي ته آمريڪا-ايران ڳالهيون سڌي طرح ٿيون، جنهن ۾ پاڪستان به موجود هو. پاڪستاني وفد آبنائي هرمز ۾ نيويگيشن کي منظم ڪرڻ لاءِ تجويز پيش ڪئي، جنهن ۾ آبنائي هرمز ۾ گڏيل گشت شامل آهي.
سفارتي عمل جي ڪاميابي ٻئي ڌر جي سنجيدگي تي منحصر آهي: ايران
ايراني پرڏيهي وزارت جي ترجمان چيو ته گذريل 24 ڪلاڪن دوران آمريڪا سان ڳالهين جي اهم موضوعن تي بحث ڪيو ويو، آبنائے هرمز، ايٽمي مسئلو، جنگ جي نقصان ۽ پابنديون هٽائڻ تي بحث ڪيو ويو، ايران خلاف جنگ جي مڪمل خاتمي ۽ خطي جي صورتحال تي پڻ بحث ڪيو ويو.ايراني پرڏيهي وزارت جي مطابق، سفارتي عمل جي ڪاميابي ٻئي ڌر جي سنجيدگي ۽ نيڪ نيتي تي منحصر آهي. اهو ضروري آهي ته ٻيو ڌر زياده ۽ غير قانوني مطالبن کان پاسو ڪري ۽ ايران جي حقن کي تسليم ڪري.
فوجي جهازن جي آبنائي هرمز مان گذرڻ جي ڪنهن به ڪوشش کي سخت جواب ڏنو ويندو: پاسداران
ايراني انقلابي محافظن واضح ڪيو ته صرف غير فوجي جهازن کي آبنائي هرمز مان گذرڻ جي اجازت آهي، جڏهن ته اهو به خبردار ڪيو ويو آهي ته فوجي جهازن جي آبنائي هرمز مان گذرڻ جي ڪنهن به ڪوشش کي سخت جواب ڏنو ويندو.
