بڪوئٽا(ويب ڊيسڪ)وزيراعظم شهباز شريف جمعي ڏينهن ان عزم جو اظهار ڪيو ته بلوچستان جي عوام کي صوبي جي ”دولت“ مان فائدو حاصل ڪرڻ جو پهريون حق حاصل هوندو. هن چيو ته علائقي مان ڌاتن ۽ معدنيات ڪڍڻ لاءِ سيڙپڪاري ۽ وسيلن جي ضرورت پوندي.
ڊان اخبار جي رپورٽ موجب وزيراعظم ڪوئيٽا ۾ بلوچستان نيشنل ورڪشاپ جي اختتامي تقريب کي خطاب ڪري رهيو هو، جنهن ۾ وفاقي ۽ صوبائي حڪومتن جا سينيئر عملدار، مقامي معزز شخصيتون ۽ صوبي جا مذهبي اڳواڻ شريڪ ٿيا.
وزيراعظم شهباز چيو، ”اڄ جيڪڏهن مان چوان ته بلوچستان پاڪستان جو سڀ کان امير صوبو آهي ته مان غلط نه چوندس. پر اسان جون قيمتي ڌاتون ۽ معدنيات اڃا تائين جبلن هيٺ وڏي مقدار ۾ دفن ٿيل آهن.“
هن وڌيڪ چيو، ”ان ڳالهه ۾ ڪو شڪ نه هجڻ گهرجي ته اها بلوچستان جي عوام جي دولت آهي، چاهي اهي مڪران، لسٻيلا، چمن يا ڪنهن ٻئي علائقي سان تعلق رکن ٿا.“
وزيراعظم تسليم ڪيو ته بلوچستان جي عوام کي ان دولت مان فائدو حاصل ڪرڻ جو پهريون حق آهي، پر سوال اهو به پيدا ٿئي ٿو ته صوبي جي ڌاتن ۽ معدنيات مان مڪمل فائدو ڪيئن حاصل ڪري سگهجي ٿو.
هن چيو، ”ان ڳالهه کي يقيني بڻائڻ لاءِ اسان کي جبلن ۽ پاڻيءَ مان اها دولت ڪڍڻ لاءِ سيڙپڪاري جي ضرورت پوندي. اسان کي مهارت گهرجي ۽ وسيلا گهرجن.“
هن وڌيڪ چيو ته بلوچستان ۽ وفاقي حڪومت کي گڏجي ڪم ڪرڻو پوندو ته جيئن ”اها دولت پهريان بلوچستان جي عوام تائين ۽ پوءِ پاڪستان جي عوام تائين پهچائي سگهجي.“
وزيراعظم ان کان پوءِ بلوچستان کي درپيش ڪجهه چئلينجن جو ذڪر ڪيو، جن ۾ تعليم، اسپتالن ۽ روڊن جي ضرورت سان گڏ امن امان جي صورتحال به شامل آهي.
هن چيو، ”سڀ کان وڏي ڳالهه اها آهي ته جاگرافيائي لحاظ کان توهان سڀ کان وڏو صوبو آهيو. جيڪڏهن ماڻهن کي مختلف علائقن ڏانهن وڃڻو هجي، جيڪڏهن کين تعليم جي ضرورت هجي، يا اسپتالون ۽ روڊ ٺاهڻا هجن ته انهن لاءِ وسيلا فراهم ڪرڻ هڪ حقيقي چئلينج آهي.“ هن چيو ته اهي مسئلا رڳو بلوچستان تائين محدود ناهن.
وزيراعظم چيو، ”ته پوءِ اسان انهن مسئلن کي ڪيئن حل ڪريون؟ باهمي اتفاقِ راءِ ۽ موجود وسيلن جي منصفاڻي ورڇ ذريعي، جيئن سڀئي صوبا ان مان فائدو حاصل ڪن. جيڪڏهن ڪي چئلينج آهن ته انهن کي باهمي ڳالهين ذريعي حل ڪرڻ گهرجي.“
تنهن هوندي به وزيراعظم شهباز چيو ته ”ڪو به پاڪستاني“ تشدد جو رستو اختيار ڪري مسئلا حل ڪرڻ جي ڪوشش نٿو ڪري سگهي. هن ملڪ جي ٻين علائقن مان بلوچستان ۾ روزگار لاءِ ايندڙ ماڻهن جا مثال ڏنا، جن کي دهشتگردن گرفتار ڪري سندن قوميت يا علائقي جي بنياد تي قتل ڪيو.
هن چيو، ”جيستائين بلوچستان ۾ دهشتگردي جو تعلق آهي، ان ۾ ڪو شڪ ناهي ته فتنه الخوارج دشمن ملڪن کان فائدو وٺي رهيا آهن ۽ بيگناهن کي شهيد ڪري رهيا آهن.“ هن اهو اصطلاح استعمال ڪيو جيڪو رياست دهشتگردن لاءِ استعمال ڪري ٿي.
هن وڌيڪ چيو، ”سيڪيورٽي فورسز ۽ قانون لاڳو ڪندڙ ادارا ڏينهن رات انهن سان وڙهي رهيا آهن. انهن پنهنجي جانين جي قرباني ڏئي لکين ٻارن کي محفوظ رکيو آهي. اسان کي انهن قربانين کي ڪڏهن به وسارڻ نه گهرجي.“
ان کان اڳ اڄ چيف آف ڊفينس فورسز ۽ چيف آف آرمي اسٽاف فيلڊ مارشل عاصم منير چيو هو ته دشمن عنصر بلوچستان کي غير مستحڪم ڪرڻ، ان جي ترقي ۾ رڪاوٽ وجهڻ ۽ ”رياست ۽ عوام وچ ۾ وڇوٽي پيدا ڪرڻ“ لاءِ پرڏيهي سرپرستي هيٺ ڪم ڪندڙ هٿياربند گروهن کي استعمال ڪري رهيا آهن.
انٽر سروسز پبلڪ رليشنز موجب، هن بلوچستان جي سياسي قيادت سان ملاقات دوران اهي ڳالهيون ڪيون. آءِ ايس پي آر چيو ته سي ڊي ايف منير ان ڳالهه تي زور ڏنو ته ”بلوچستان ۽ پاڪستان جو حال ۽ مستقبل هڪ آهي ۽ هميشه هڪ رهندو.“
بلوچستان ۾ دنيا جي ڪجهه سڀ کان وڌيڪ امڪاني پر اڃا تائين غير ترقي يافته ٽامي، سون، ڪرومائيٽ، اينٽي موني ۽ ممڪن طور ناياب زميني عنصرن جا ذخيرا موجود آهن.
صوبي ۾ ريڪوڊڪ وٽ دنيا جا سڀ کان وڏا غير ترقي يافته ٽامي جا ذخيرا موجود آهن. 7 ارب ڊالرن جو اهو مائننگ منصوبو حڪومت ۽ بارڪ مائننگ ڪارپوريشن جي برابر حصيداري سان گڏيل ملڪيت آهي. اميد آهي ته هن منصوبي مان 2028ع جي آخر تائين پيداوار شروع ٿي ويندي.
پاڪستان انسٽيٽيوٽ فار ڪانفليڪٽ اينڊ سيڪيورٽي اسٽڊيز (PICSS) پاران 31 جولاءِ تي جاري ڪيل ماهوار سيڪيورٽي جائزي موجب، گذريل مهيني ملڪ اندر بلوچستان جي سيڪيورٽي صورتحال سڀ کان وڌيڪ خراب ٿي.
رپورٽ موجب بلوچستان ۾ مجموعي فوتگين جو انگ 241 سيڪڙو وڌي ويو، جيڪو جون ۾ 109 هو ۽ جولاءِ ۾ وڌي 372 ٿي ويو.
بلوچستان ۾ سيڪيورٽي اهلڪارن جي فوتگين جو انگ جون ۾ 6 مان وڌي جولاءِ ۾ 62 ٿي ويو، جيڪو 933 سيڪڙو واڌ آهي. دهشتگردن جي فوتگين جو انگ 75 مان وڌي 238 ٿي ويو، جڏهن ته عام شهرين جي فوتگين ۾ 93 سيڪڙو واڌ ٿي ۽ انگ 28 مان وڌي 54 ٿي ويو. صوبي ۾ امن ڪميٽين جا 18 ميمبر پڻ مارجي ويا.
