ڪراچي (اسٽاف رپورٽر) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه جمعي ڏينهن فلپائن ۽ آسيان جي ٻين ميمبر ملڪن کي دعوت ڏني آهي ته اهي سنڌ ۾ موجود سيڙپڪاري جي وسيع موقعن خاص طور تي زراعت، فوڊ پروسيسنگ، دواسازي، انفارميشن ٽيڪنالاجي، توانائي، معدنيات، پيداواري شعبي، لوجسٽڪس ۽ سياحت مان فائدو وٺن. هو وزيراعليٰ هائوس ۾ پاڪستان لاءِ فلپائن جي سفير ۽ اسلام آباد ۾ آسيان ڪميٽي جي چيئرمين ڊاڪٽر ايميوئيل آر فرنينڊز جي اڳواڻي ۾ آسيان سفيرن، هاءِ ڪمشنرن ۽ سفارتڪارن جي هڪ اعليٰ سطحي وفد سان ڳالهائي رهيو هو. وفد ۾ انڊونيشيا جو سفير ليفتيننٽ جنرل (ر) چندرا ورسينانٽو سوڪوٽجو، مليشيا جو هاءِ ڪمشنر ڏاتو محمد اظهر مصلان، ميانمار جو سفير مسٽر وونا هان، ٿائيلينڊ جو سفير مسٽر رونگوڌي ويرابوتر، انڊونيشيا جو قونصل جنرل مدزڪر ايم اي، مليشيا جو قونصل جنرل مسٽر محمد يونس ابراهيم، ٿائيلينڊ جو قونصل جنرل مسٽر سوراشيتي بونٽيننڊ، ويٽنام ٽريڊ مشن جي سربراهه محترمه نگيوئن ٿي ديپ هائي، ڪراچي ۾ فلپائن جو اعزازي قونصل جنرل ڊاڪٽر عمران يوسف، برونائي دارالسلام جي مشن جو ڊپٽي سربراهه مسٽر هائي خيرالرجال هازم ۽ فلپائن جي سفير جي گهروالي محترمه اليسيا ڪالاو فرنينڊز شامل هئا. وڏي وزير جي مدد صوبائي وزيرن ڄام خان شورو، محمد بخش خان مھر، وڏي وزير خاص مددگار سيد قاسم نويد، چيف سيڪريٽري آصف حيدر شاهه ۽ وڏي وزير جو سيڪريٽري آصف جميل ڪئي. ڳالهه ٻولهه دوران شريڪ سفيرن، هاءِ ڪمشنرن ۽ سفارتي نمائندن سنڌ ۽ پنهنجن لاڳاپيل ملڪن جي وچ ۾ لاڳاپن کي مضبوط ڪرڻ بابت پنهنجا خيال ونڊيا. هنن ٻطرفي واپار کي وڌائڻ، سيڙپڪاري کي هٿي ڏيڻ، ثقافتي ۽ تعليمي ڏي وٺ کي وڌائڻ، ۽ ويجها ادارتي توڙي عوامي لاڳاپا پيدا ڪرڻ جي اهميت تي زور ڏنو. سفارتڪارن ان ڳالهه کي نمايان ڪيو ته سندن ملڪ ۽ سنڌ هڪ ٻئي جي مهارت، ٽيڪنالاجي، تجربي ۽ ڪاروباري موقعن مان فائدو حاصل ڪري سگهن ٿا. هنن زراعت، صنعتي ترقي، تعليم، سياحت، انفارميشن ٽيڪنالاجي، توانائي ۽ انساني وسيلن جي ترقي ۾ گڏيل قدمن کي ڳولڻ ۾ دلچسپي جو اظهار ڪيو. شريڪ اڳواڻن ڪاروباري رابطن جي حوصلا افزائي ڪرڻ، واپاري وفدن جي آمد کي آسان بڻائڻ، تعليمي شراڪتداري کي هٿي ڏيڻ ۽ ثقافتي لڳاپن لاءِ موقعا پيدا ڪرڻ جي ضرورت تي پڻ زور ڏنو. هنن اتفاق ڪيو ته سنڌ ۽ آسيان ميمبر ملڪن جي وچ ۾ وڌيڪ مضبوط تعاون معاشي لاڳاپن ۾ تنوع آڻڻ، نجي شعبي جي شراڪتداري کي حوصلا افزائي ڪرڻ ۽ گڏيل ترقي لاءِ نوان رستا کولڻ ۾ مدد ڪري سگهي ٿو. وڏي وزير تجويزن کي ڀليڪار چيو ۽ وڌيڪ چيو ته سنڌ حڪومت گڏيل دلچسپي جي معاملن کي عملي تعاون ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ آسيان سفارتي مشنز سان گڏجي فعال طريقي سان ڪم ڪندي رهندي. هن چيو ته باقاعدي رابطا، علم جي ڏي وٺ ۽ ادارتي تعاون ٻنهي ڌرين کي پنهنجي پنهنجي طاقت ۽ مهارت مان فائدو وٺڻ ۾ مدد ڏيندو. وڏي وزير سيد مراد علي شاهه فلپائن ۽ آسيان جي ٻين ميمبر ملڪن کي دعوت ڏني ته اهي صوبي جي متنوع سيڙپڪاري جي صلاحيتن مان فائدو وٺن، خاص طور تي زراعت، فوڊ پروسيسنگ، دواسازي، انفارميشن ٽيڪنالاجي، توانائي، معدنيات، پيداواري شعبي، لوجسٽڪس ۽ سياحت ۾. هن ايندڙ سفارتڪارن کي امڪاني سيڙپڪارن لاءِ سنڌ حڪومت جي مڪمل سهڪار ۽ سهولتن جي خاطري ڪرائي، ۽ چيو ته مضبوط معاشي لاڳاپا، وڌندڙ واپار ۽ نجي شعبي جو وڌندڙ تعاون گڏيل فائدي واري شراڪتداري ۽ گڏيل خوشحالي جو رستو هموار ڪندو. وفد کي ڀليڪار چوندي وڏي وزير مراد علي شاهه چيو ته سنڌ خاص ڪري ڪراچي، پنهنجي اهم جاگرافيائي بيهڪ، قائم ٿيل صنعتي بنياد، بندرگاهه جي بنيادي ڍانچي، مهارت رکندڙ افرادي قوت ۽ هڪ وڏي گهرو مارڪيٽ تائين پهچ جي ڪري بين الاقوامي سيڙپڪارن کي وڏا موقعا فراهم ڪري ٿي. هن چيو ته صوبائي حڪومت ڪاروبار لاءِ سازگار ماحول پيدا ڪرڻ ۽ هم آهنگ ادارتي سهڪار، بهتر گورننس ۽ سيڙپڪاري لاءِ سازگار پاليسين ذريعي پرڏيهي سيڙپڪارن کي سهولتون فراهم ڪرڻ لاءِ پرعزم آهي.
پاڪستان-فلپائن لاڳاپن کي مضبوط ڪرڻ: پاڪستان ۽ فلپائن جي لاڳاپن تي ڳالهائيندي، وزيراعليٰ نوٽ ڪيو ته ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ 1949ع ۾ سفارتي لاڳاپن جي قيام کان وٺي وٺي ديرينه دوستانه لاڳاپا رهيا آهن. هن چيو ته واپار، سيڙپڪاري، زراعت، دواسازي، تعليم، دفاع ۽ ٽيڪنالاجي ۾ تعاون ان لاڳاپي کي وڌيڪ مضبوط ڪري سگهي ٿو. هن ٻطرفي واپار کي وڌائڻ ۾ فلپائن حڪومت جي دلچسپي کي ساراهيو ۽ چيو ته سنڌ موجوده نيڪ تمنائون کي عملي معاشي شراڪتداري ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ فعال ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ تيار آهي. 19 فيبروري 2026ع تي منيلا ۾ ٿيل پاڪستان-فلپائن گڏيل اقتصادي ڪميشن جي ٻئي اجلاس جو حوالو ڏيندي وڏي وزير چيو ته ادارتي طريقا جهڙوڪ ڪميشن ۽ تجويز ڪيل سيڙپڪاري تعاون جا انتظام نوان موقعا ڳولڻ، ڪاروباري وفدن جي حوصلا افزائي ڪرڻ ۽ گڏيل منصوبن کي هٿي ڏيڻ ۾ مدد ڪري سگهن ٿا. هن چيو ته فلپائن جي سفير پاران ٻطرفي واپار کي 500 ملين ڊالر تائين وڌائڻ جي خواهش ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ معاشي لاڳاپن کي وڌائڻ جي وڏي صلاحيت کي ظاهر ڪري ٿي.
سنڌ سيڙپڪاري جا متنوع موقعا فراهم ڪري ٿي: وڏي وزير زراعت ۽ خوراڪ جي سڪيورٽي کي تعاون لاءِ اهم شعبا قرار ڏنو، خاص طور تي چانورن جي واپار، ٻج جي تياري، زرعي ٽيڪنالاجي، فوڊ پروسيسنگ ۽ جديد فارمنگ جي طريقن ۾. هن چيو ته سنڌ دواسازي جي پيداوار، صحت جي سار سنڀال، هلال فوڊ پروسيسنگ، صنعتي ترقي، توانائي، معدنيات، انفارميشن ٽيڪنالاجي ۽ لوجسٽڪس ۾ پڻ پرڪشش موقعا فراهم ڪري سگهي ٿي. وڏي وزير مراد علي شاهه چيو ته ڪراچي، پاڪستان جي بنيادي تجارتي ۽ مالي مرڪز جي طور تي، پرڏيهي ڪاروبار کي وڏين مارڪيٽن، بندرگاهن جي سهولتن، صنعتي بنيادي ڍانچي ۽ قائم ٿيل تجارتي نيٽ ورڪن تائين پهچ فراهم ڪري ٿو. هن آسيان ڪمپنين کي دعوت ڏني ته اهي سنڌ جي صنعتي زونن ۾ سيڙپڪاري جا موقعا ڳولين ۽ گڏيل منصوبن، ٽيڪنالاجي جي منتقلي ۽ نجي شعبي جي تعاون ذريعي مقامي ڪاروبار سان شراڪتداري قائم ڪن. وڏي وزير سياحت، تعليم، ووڪيشنل ٽريننگ ۽ ثقافتي ڏي وٺ ۾ تعاون کي مضبوط ڪرڻ جي اهميت تي پڻ زور ڏنو ۽ چيو ته عوام جي پاڻ ۾ ويجها رابطا معاشي ۽ سفارتي لاڳاپن کي وڌيڪ هٿي ڏيندا. وڏي وزير لاڳاپيل صوبائي ادارن، خاص طور تي انويسٽمينٽ ڊپارٽمينٽ کي هدايت ڪئي ته اهي آسيان ملڪن سان رابطن کي آسان بڻائين ۽ دلچسپي رکندڙ ڪمپنين کي سيڙپڪاري جي موقعن، صنعتي زونن ۽ امڪاني ڪاروباري شراڪتدارين بابت مڪمل معلومات فراهم ڪن. هن چيو ته صوبائي حڪومت بزنس ٽو بزنس ملاقاتن کي هماهنگ ڪرڻ، سيڙپڪارن ۽ لاڳاپيل کاتن جي وچ ۾ رابطن کي آسان بڻائڻ، ۽ سنڌ ۾ ڪاروبار قائم ڪرڻ يا پنهنجو ڪم وڌائڻ ۾ دلچسپي رکندڙ ڪمپنين کي گهربل مدد فراهم ڪرڻ لاءِ تيار آهي. هن زور ڏنو ته صوبائي حڪومت، سفارتي مشنز ۽ ڪاروباري برادرين جي وچ ۾ مسلسل رابطو سيڙپڪاري جي دلچسپي کي عملي منصوبن ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ انتهائي ضروري آهي. وڏي وزير چيو ته سنڌ آسيان ميمبر ملڪن سان پنهنجن لاڳاپن کي وڏي اهميت ڏئي ٿي ۽ باقاعدي سفارتي رابطن، واپاري وفدن ۽ سيڙپڪاري تي مبني قدمن ذريعي تعاون کي مضبوط ڪرڻ جي اميد رکي ٿي.
آسيان وفد پاران سنڌ جي سيڙپڪاري جي صلاحيت جي ساراهه: ايندڙ سفارتڪارن ان گفتگو کي ساراهيو ۽ سنڌ ۽ پنهنجن لاڳاپيل ملڪن جي وچ ۾ معاشي، تجارتي ۽ ادارتي تعاون کي وڌائڻ جي رستن تي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي. هنن وڌيڪ واپار، سيڙپڪاري، بزنس ٽو بزنس رابطن ۽ گڏيل دلچسپي جي شعبن ۾ تعاون جا موقعا ڳولڻ ۾ دلچسپي جو اظهار ڪيو. هن اجلاس سنڌ ۽ آسيان ملڪن جي وچ ۾ لاڳاپن کي مضبوط ڪرڻ ۽ سيڙپڪاري کي هٿي ڏيڻ، واپار کي وڌائڻ ۽ گڏيل فائدي واري معاشي شراڪتداري کي هٿي ڏيڻ لاءِ عملي طريقا ڳولڻ جو هڪ بهترين موقعو فراهم ڪيو.
