اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر)وزيراعظم شهباز شريف خميس ڏينهن پاڪستان ۽ چين جي “مضبوط” دوستي کي ساراهيندي چيو ته بيجنگ اسلام آباد جي اهڙي “بي لوث انداز” ۾ حمايت ڪئي آهي، جنهن جو مثال تاريخ ۾ نٿو ملي۔
وزيراعظم اسلام آباد ۾ پاڪستان ۽ چين جي سفارتي لاڳاپن جي 75هين سالگرهه جي تقريب کي خطاب ڪري رهيو هو۔ هن پنهنجي تقرير جي شروعات پاڪستان جي حڪومت ۽ عوام طرفان چيني قيادت ۽ عوام کي واڌايون پيش ڪندي ڪئي۔
هن چيو: “پنجهتر سال اڳ اسان جي باني اڳواڻن ٻطرفن سفارتي لاڳاپن جو بنياد رکيو هو۔ پاڪستان اهو پهريون مسلم ملڪ هو جنهن چين کي تسليم ڪيو ۽ دنيا جي شروعاتي ملڪن مان هڪ هو جنهن اهو قدم کنيو.”
هن وڌيڪ چيو: “اسان جي گڏيل ڪوششن، جدوجهدن ۽ سڀ کان اهم خلوص نيت جي ذريعي، اسان اهڙو لاڳاپو قائم ڪيو آهي جنهن جو دنيا ۾ ڪو مثال ناهي ۽ جيڪو انتهائي منفرد آهي.”
هن چيو ته گذريل 75 سالن دوران چيني قيادت ۽ عوام پاڪستان سان “پهاڙ وانگر مضبوط” بيٺا رهيا آهن۔ “زلزلا، ٻوڏون، امن جا دور هجن يا ڏکيا وقت ــ چين هميشه پاڪستان جي اٽل نموني سان مدد ڪئي آهي.” وزيراعظم ٻيهر واضح ڪيو ته پاڪستان هميشه “ون چائنا” پاليسي جي حمايت ڪئي آهي۔ هن چيو: “اڄ تائين ۽ هميشه لاءِ، اسان بنا ڪنهن خوف يا دٻاءَ جي ون چائنا پاليسي جي حمايت ڪنداسين.”
شهباز شريف چيو ته صدر شي جن پنگ جي “بيلٽ اينڊ روڊ” منصوبي تحت چين-پاڪستان اقتصادي راهداري (سي پيڪ) چين جي پاڪستان جي مدد، معيشت جي واڌاري، روزگار جي فراهمي ۽ خوشحالي ۽ ترقي لاءِ وابستگي جو “عظيم اظهار” آهي۔
آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ امن ڳالهين جي تازي ڪوششن جو ذڪر ڪندي وزيراعظم چيو ته چين پاڪستان جي امن ڪوششن جي “مڪمل حمايت” ڪئي آهي۔
هن چيو: “هڪ ٻئي جي بغير سياسي شرط يا دٻاءَ جي مدد ڪرڻ جي تاريخ رهي آهي۔ چين پاڪستان جو هڪ مضبوط ۽ قابلِ اعتماد دوست رهيو آهي.” هن وڌيڪ چيو ته اهو سفر جاري رهندو۔
هن چيو ته صنعتي ۽ ٽيڪنالاجي شعبن ۾ چين جو ڪو مقابلو ناهي، ۽ زور ڀريائين ته “دنيا چين کانسواءِ اڳتي نٿي وڌي سگهي.” وزيراعظم اهو به ورجايو ته پاڪستان ۾ رهندڙ چيني شهرين جي سلامتي حڪومت لاءِ “انتہائي اهم” معاملو آهي۔
هن چيو: “اسان چيني شهرين کي اعليٰ ترين سطح جي سيڪيورٽي فراهم ڪرڻ لاءِ ڪا به ڪسر نه ڇڏينداسين.”
‘پاڪستان جي پرڏيهي پاليسي جو بنيادي ٿنڀ’
صدر آصف علي زرداري پنهنجي خطاب ۾ چيو: “پنجهتر سال اڳ اسان جي ٻنهي ملڪن گڏيل احترام ۽ گڏيل امنگن تي ٻڌل سفر جي شروعات ڪئي هئي۔ اڄ اهو سفر هر موسم جي منفرد اسٽريٽجڪ تعاون ۾ تبديل ٿي چڪو آهي.”
صدر زرداري چيو: “پاڪستان ۽ چين مختلف چئلينجن دوران هڪ ٻئي سان گڏ بيٺا رهيا آهن ۽ هڪ ٻئي جي بنيادي مفادن جي حفاظت ڪئي آهي.”
هن زور ڏنو ته چين سان دوستي پاڪستان جي پرڏيهي پاليسي جو بنيادي ستون آهي، جنهن کي “مڪمل عوامي، سياسي ۽ ادارتي سطح جي حمايت” حاصل آهي، تنهن ڪري اهو لاڳاپو نسلن تائين جاري رهندو۔
زرداري چيو ته صدر شي جن پنگ جي قدمن ۽ گهري ٻطرفي تعاون لاءِ حمايت گڏيل خوشحالي ۽ علائقائي استحڪام جا نوان رستا کوليا آهن۔
صدر زرداري ترقياتي منصوبن، خاص طور گوادر پورٽ لاءِ چين جي سهڪار تي چيني حڪومت جو شڪريو ادا ڪيو ۽ سي پيڪ کي هڪ تاريخي منصوبو قرار ڏنو، جيڪو پاڪستان جي سماجي ۽ اقتصادي ترقي ۾ تبديلي آڻيندڙ ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔
تقريب ۾ سينيٽ چيئرمين يوسف رضا گيلاني، قومي اسيمبلي جي اسپيڪر اياز صادق، نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير اسحاق ڊار ۽ ٻيا اڳواڻ پڻ موجود هئا۔
‘قومي نئين سر اُڀار جو تاريخي مشن’
ٻئي طرف چين جي 14هين نيشنل پيپلز ڪانگريس جي اسٽينڊنگ ڪميٽي جي وائيس چيئرمين سائي دافينگ تقريب ۾ چيني قيادت جي نمائندگي ڪئي۔
هن خطاب ڪندي چيو: “تاريخ ڏانهن نظر وجهون ته 21 مئي 1951 تي پاڪستان ۽ چين باضابطه سفارتي لاڳاپا قائم ڪيا، جنهن سان پاڪستان چين سان سفارتي لاڳاپا قائم ڪندڙ پهريون اسلامي ملڪ بڻيو.”
هن چيو ته اسلام آباد ۽ بيجنگ گڏجي “سمجهه، قربت ۽ انضمام” جو نئون باب کوليو آهي۔ “75 سالن کان اسان پنهنجي اصل مقصد سان وفادار رهيا آهيون، جنهن بدلجندڙ عالمي صورتحال ۾ هڪ منفرد ۽ فولادي دوستي پيدا ڪئي آهي.”
هن وڌيڪ چيو: “اسان جو تعاون اسان جي عوام جي محبت کي ظاهر ڪري ٿو ۽ سٺن پاڙيسرين، سٺن دوستن، سٺن ڀائيوارن ۽ سٺن ڀائرن هجڻ جي اصل روح کي ظاهر ڪري ٿو.”
هن 2015 ۾ چيني صدر جي پاڪستان دوري کي ياد ڪندي چيو ته ان دوري پاڪستان ۽ چين جي لاڳاپن کي هر موسم جي اسٽريٽجڪ تعاون واري ڀائيواري تائين پهچايو ۽ ٻنهي ملڪن جي تعاون لاءِ واضح خاڪو تيار ڪيو۔
هن وڌيڪ چيو ته 2018 ۾ ٻنهي ملڪن هڪ نئين دور لاءِ گڏيل مستقبل واري ويجهي برادري قائم ڪرڻ تي اتفاق ڪيو هو۔ “هن وقت چين ۽ پاڪستان ٻئي قومي نئين سر اُڀار جي تاريخي ذميواري کڻي رهيا آهن۔ اسان ٻئي خوشحال ملڪن جي تعمير جي خواب سان وابسته آهيون.”
دافينگ چيو ته جڏهن دنيا ۾ غير معمولي تبديليون اچي رهيون آهن ته گڏجي ويجهي تعاون جي ضرورت اڳ کان وڌيڪ وڌي وئي آهي۔ “چين-پاڪستان لاڳاپا اعليٰ درجي جي سياسي باهمي اعتماد سان نمايان آهن.” هن چيو: “چين پاڪستان جي قومي آزادي، خودمختياري، علائقائي سالميت ۽ قومي وقار جي تحفظ لاءِ مڪمل حمايت جاري رکندو.”
هن ٻيهر واضح ڪيو ته چين پاڪستان سان اسٽريٽجڪ رابطن کي مضبوط ڪرڻ ۽ اعليٰ سطحي مٽاسٽا جاري رکڻ لاءِ تيار آهي، جيئن ٻطرفن لاڳاپن جي ترقي لاءِ بروقت رهنمائي فراهم ڪري سگهجي۔
دافينگ چيو ته چين سي پيڪ 2.0 جي تعمير لاءِ پاڪستان سان گڏ ڪم ڪرڻ لاءِ تيار آهي۔ “چين زراعت، معدنيات ۽ صنعت ۾ تعاون کي مضبوط ڪرڻ ۽ آءِ ٽي، ڊجيٽل ٽيڪنالاجي، سائنس ۽ ٽيڪنالاجي، سمنڊ، ماحول دوست ترقي ۽ موسمياتي تبديلي جهڙن شعبن ۾ وڌيڪ سهڪار وڌائڻ لاءِ تيار آهي.”
هن دهشتگردي خلاف پاڪستان جي ڪوششن جي پڻ حمايت ڪئي ۽ اميد ظاهر ڪئي ته پاڪستان مضبوط ۽ اثرائتا قدم جاري رکندو۔ آخر ۾ صدر وزيراعظم، چيني سفير ۽ اڳواڻن 75 سالن جي سفارتي لاڳاپن جي سالگره تي ڪيڪ پڻ ڪاٽيو.
