ڪراچي(خصوصي رپورٽ) پاڪستان پيپلز پارٽي جو سينئر اڳواڻ تاج حيدر ڪجهه عرصو بيمار رهڻ بعد اڱاري تي 83 ورهين جي ڄمار ۾ وفات ڪري ويو. هو ڪينسر جي موذي مرض ۾ مبتلا هيو ۽ گذريل ٻن ڏينهن کان ڪراچي جي ضياءُالدين اسپتال جي آءِ سي يو ۾ داخل هو. صدر آصف علي زرداري ۽ بلاول ڀٽو ڌار ڌار جاري ڪيل بيانن ۾ سندس وفات تي ڏک جو اظهار ڪندي سندس مغفرت جي دعا ڪئي آهي. 9 مارچ 1942 ۾ راجسٿان جي علائقي ڪوٽا ۾ جنم وٺندڙ تاج حيدر لبرل خيالن جو مالڪ هو. سندس ڳڻپ کاٻي ڌر جي سياستدان، قومي اڳواڻ، ڊراما نويس، رياضي دان، علمي شخصيت، ۽ مارڪسوادي فڪر رکندڙ فڪري اڳواڻ طور ٿيندي رهي آهي. هو پاڪستان پيپلز پارٽي (PPP) جي باني ميمبرن مان هڪ آهي ۽ 2010 کان وٺي پيپلز پارٽي جو جنرل سيڪريٽري به رهيو. تاج حيدر تعليمي ڊگري ته ميٿميٽڪس ۾ حاصل ڪئي پر عملي زندگي ۾ سندس سرگرميون مختلف شعبن ۾ رهيون.
خانداني پسمنظر
تاج حيدر جو خاندان پاڪستان ٺهڻ بعد هندوستان مان لڏي آيو. مقامي اسڪول مان ابتدائي تعليم بعد ۾ هن 1959ع ۾ ڪراچي يونيورسٽي ۾ داخلا ورتي. هن ڪراچي يونيورسٽي مان رياضي ۾ بي ايس سي (آنرز) جي ڊگري 1962ع ۾ حاصل ڪئي. 1965ع ۾، هن رياضي ۾ ايم ايس سي ڪئي ۽ مقامي ڪاليج ۾ تدريسي خدمتون انجام ڏيڻ شروع ڪيون، بعد ۾ هو ڪراچي يونيورسٽي منتقل ٿيو. ڪيريئر دوران هن عام فرق واري مساواتن ۽ ملٽي ويئريئيبل ڪيلڪولس جي موضوعن تي ڌيان ڏنو. هو 1979ع کان 1985ع تائين پاڪستان ٽيليويزن (PTV) لاءِ سياسي ڊراما لکڻ لاءِ به مشهور آهي.
پيپلز پارٽي ۽ سياسي سرگرميون
تاج حيدر 2012 کان 2018 تائين پهريون ڀيرو سنڌ مان سينٽر چونڊيو ويو ۽ ٻيو ڀيرو 2021 کان 2027 تائين سينيٽر چونڊيو ويو هو. 1967ع جي سوشلسٽ ڪنوينشن ۾ شرڪت دوران، تاج حيدر پاڪستان پيپلز پارٽي (PPP) جو باني رڪن بڻيو ۽ ذوالفقار علي ڀٽو جي کاٻي ڌر واري فلسفي تي مبني تبديلي جي خواهش ۾ پرجوش ساٿي بڻيو. 1970ع واري ڏهاڪي ۾، هن ايٽمي هٿيارن جي منصوبن بابت عوامي پاليسين جي ترتيب ڏيڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. هن ڪيترن ئي سفارتي موقعن تي ايٽمي هٿيارن جي معاملن تي اخلاقي موقف اختيار ڪرڻ لاءِ پنهنجون مهارتون مهيا ڪيون. ايٽمي پروگرام بابت هن چيو ته: “پاڪستان جي ايٽمي بم پروگرام جي پرامن ارادي کي جارحاڻي نموني اجاگر ڪرڻ جي ضرورت هئي.” هو ڪجهه عرصي لاءِ سياست کان ڌار رهيو، پر پاڪستان ميٿيميٽيڪل سوسائٽي جو رڪن رهيو ۽ 1979ع ۾ PTV لاءِ سياسي ڊراما لکڻ شروع ڪيا، جيڪي 1985ع تائين نشر ٿيندا رهيا. 1990ع کان 2000ع تائين هن پيپلز پارٽي پاران شروع ڪيل صنعتي منصوبن جهڙوڪ Heavy Mechanical Complex (HMC)، حب ڊيم ۽ ٻين سماجي منصوبن ۾ حصو ورتو. 1995ع ۾ هو پاڪستان جي سينيٽ لاءِ چونڊيو ويو. 2001ع ۾ هو وري PTV سان لاڳاپجي ويو ۽ ٻه سياسي ڊراما سيريز لکي، جيڪي 2003ع ۾ نشر ٿيا. 2004ع ۾ هن پرويز مشرف جي دور ۾ ايٽمي ڦهلاءَ جي معاملي تي سياست ۾ واپسي ڪئي. هن آمريڪا طرفان KRL تي پابندين تي سخت تنقيد ڪئي ۽ رضا رباني سان گڏجي آمريڪي پاليسين خلاف آواز اٿاريو. هن ڊاڪٽر عبدالقدير خان جي حمايت ڪئي. آخرڪار، هن مطالبو ڪيو ته هن معاملي تي پارلياماني جاچ ڪرائي وڃي ۽ صدر جنرل پرويز مشرف جي ملوث هجڻ بابت سوال اٿاريا. 2006ع ۾، هن کي PTV جي طرفان “بهترين ڊراما نويس سيريز” جو ايوارڊ ڏنو ويو. تاج حيدر ايٽمي پاليسين، کاٻي ڌر جي خيالن، ادبي ۽ سياسي فلسفي تي گهڻو لکندو رهيو آهي. سندس جديد تحريرن ۾ سماجي جمهوريت جي حمايت ۽ رياستي ادارن جي وچ ۾ توازن جي اهميت اجاگر ڪئي وئي آهي. ادبي ۽ سياسي حلقن ۾، هن خاص طور تي جنرل ضياءُالحق جي آمراڻي دور ۽ ان جي قدامت پسند پاليسين جي سخت مخالفت ڪئي. تاج حيدر ايم ڪيو ايم جي اڳواڻ الطاف حسين جي نسلي بنيادن تي سياست جي مخالفت ڪندي چيو: “اسين مهاجر نه هئاسين پر هن صوبي ۽ ملڪ جا اردو ڳالهائيندڙ شهري هئاسين. اسان جي مادري ٻولي پاڪستان جي قومي ۽ سرڪاري ٻولي هئي ۽ پاڻ کي گهٽ شهري يا مهاجر سمجهڻ غلط ۽ توهين آميز آهي.”
