رياض (ويب ڊيسڪ)شيخ ڊاڪٽر يوسف بن محمد بن سعيد عرفات اسڪوائر جي مسجد نمرہ مان حج جو خطبو ڏنو، جنهن کي دنيا جي لکين حاجين ۽ مسلمانن ٽي وي تي لائيو ٻڌو.خطبي حج جو ترجمو اردو سميت دنيا جي ڪيترن ئي ٻولين ۾ لائيو نشر ڪيو ويو.حج جو خطبو ڏيندي شيخ ڊاڪٽر يوسف بن محمد چيو ته اي ايمان وارؤ دنيا ۽ آخرت جي معاملن ۾ الله جي حڪمن تي عمل ڪريو، الله تعاليٰ ورهاڱي کي حرام ڪيو آهي، ان کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي. الله کان سواءِ سڀ ڪجهه ختم ٿيڻو آهي.شيخ يوسف بن محمد فرمايو ته نماز پڙهڻ، زڪوات ڏيڻ، غريبن جي مدد ڪرڻ جو حڪم ڏنو ويو آهي، حج به اسلام جي ٿنن مان هڪ آهي، الله جي اهڙي عبادت ڪريو ڄڻ هو توهان کي ڏسي رهيو آهي، ڪنهن عربي کي عجمي تي ڪا فضيلت نه آهي. مسلمان ۽ غير مسلم کي عربيءَ تي ڪا فضيلت نه آهي، جيئن هي مهينو حرمت وارو آهي، اهڙي طرح جان ۽ مال جي حرمت آهي، حفاظت جو مطلب اهو آهي ته اسان کي صرف الله جي عبادت ڪرڻ گهرجي، هر نبي هڪ ئي الله جي عبادت ڪرڻ جي اها ئي دعوت ڏني آهي، نماز، روزا. زڪوات ۽ حج جو حڪم الله تعالى ڏنو آهي. حج جو خطبو ڏيندي شيخ يوسف بن محمد چيو ته الله تعاليٰ وڏو ۽ حڪمت وارو آهي، الله تعاليٰ فرقيواريت کان منع ڪئي آهي، قرآن ۾ اتحاد جي اهميت بيان ڪئي وئي آهي، اتحاد ۾ ئي دين ۽ دنيا جي معاملن ۾ فلاح آهي. مسلمانن لاءِ گڏ رهڻ ضروري آهي، الله تعاليٰ فرمايو آهي ته جيڪي ڪتاب ۾ اختلاف ڪن ٿا اهي هدايت کان پري آهن، مسلمانن لاءِ متحد رهڻ ضروري آهي، اسان کي حڪم آهي ته جڏهن اختلاف ڪريون ته قرآن ۽ سنت تي هلون. ” مسلمانن کي ڳنڍيل رهڻ جو حڪم آهي.امام ڪعبه جو چوڻ هو ته سٺا اخلاق ٻين جي دلين ۾ جاءِ ٺاهيندا آهن، مسلمانن لاءِ سٺا اخلاق هجڻ ضروري آهي، پاڪ شريعت جو مقصد مسلمانن کي هڪ ٻئي سان ڳنڍڻ آهي، شرڪ نه ڪرڻ لاءِ چيو ويو آهي، شرڪ نه ڪريو. والدين چڱيءَ طرح، گناهن ۾ تعاون نه ڪريو، پرهيزگاريءَ ۾ تعاون ڪريو، شيطان چاهي ٿو ته مسلمانن ۾ فرقا پيدا ڪن، دين ۾ اهي سڀئي درس آهن جيڪي مسلمانن کي پاڻ ۾ گڏ رکن، شريعت حڪم ڏئي ٿي ته جهڳڙو ڪرڻ وارن کي بيان ڪيو وڃي، چيو وڃي ٿو ته امت واحد آهي، جيڪا الله جي حڪم تي عمل ڪري.حج جي مناسڪ دوران منيٰ جي عارضي خيمي بستي ۾ 8 ذوالحج جو سڄو ڏينهن ترسڻ دوران سڄي دنيا مان آيل لکين حاجين عزاداري ڪئي. پنج دفعا الله جي حمد ۽ ثنا جو آواز بلند ڪري فجر جي ادائگي کان پوءِ ميدان عرفات ۾ گڏ ٿيا. عرفات جي ميدان ۾ حج جو وقوف عرفه ادا ڪرڻ بعد حاجين ظهر ۽ عصر جي نماز گڏجي ادا ڪئي، جنهن بعد مسجد نمرہ مان خطبي حج ٻڌو ويو. مغرب جي اذان کان پوءِ زائرين عرفات جي ميدان کان مزدلفه لاءِ روانا ٿيندا، جتي مغرب ۽ عشاءَ جي نماز گڏ ادا ڪندا.
