اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر)سال 2025 جي پهرين ڇهن مهينن دوران جبري طور تي گم ٿيل ماڻهن بابت ڪميشن آف انڪوائري کي 125 نوان ڪيس رپورٽ ٿيا آهن. اربع تي ڪميشن پاران جاري ڪيل رپورٽ ۾ بڌايو ويو آهي ته هي ڪميشن 2011 ۾ قائم ڪئي وئي هئي ته جيئن گم ٿيل ماڻهن جي ڳولا ڪئي وڃي ۽ انهن جي گمشدگيءَ جا ذميوار فرد يا ادارن جي نشاندهي ڪري سگهجي. ڪميشن موجب، جون 2025 تائين مجموعي طور 10,592 ڪيس وصول ٿيا، جن مان 1,914 ڪيس نپٽايا ويا ۽ 6,786 ماڻهن جو پتو لڳايو ويو. رپورٽ موجب، مجموعي طور 4,771 گم ٿيل ماڻهو پنهنجن گهرن ڏانهن واپس موٽيا، جڏهن ته 1,017 ماڻهن کي انٽرنمينٽ سينٽرز ۾ ۽ 705 کي جيلن ۾ رکيو ويو آهي. رپورٽ ۾ اهو به چيو ويو ته 2011 ۾ ڪميشن جي قيام کان وٺي 293 گم ٿيل ماڻهن جا لاش مليا آهن. گم ٿيل ماڻهن جا سڀ کان وڌيڪ ڪيس خيبر پختونخوا مان وصول ٿيا، جن جو انگ 3,622 آهي، ان کان پوءِ بلوچستان مان 2,885، سنڌ مان 1,847، پنجاب مان 1,752، اسلام آباد مان 405، آزاد ڄمون ۽ ڪشمير مان 71، ۽ گلگت بلتستان مان 10 ڪيس موڪليا ويا. گرفتاري مرڪزن ۾ به سڀ کان وڌيڪ گم ٿيل ماڻهو خيبر پختونخوا مان آهن، جن جو انگ 855 آهي. صرف جون مهيني دوران، سڄي ملڪ مان 27 گم ٿيل ماڻهن جا نوان ڪيس وصول ٿيا، جڏهن ته 33 ڪيس نپٽايا ويا. ڪميشن ڪيسن جي ماهوار تفصيل به ڏنو آهي. جنوري ۾ 26 ڪيس موڪليا ويا ۽ 209 نپٽايا ويا؛ فيبروري ۾ 12 موڪليا ويا ۽ 104 نپٽايا ويا؛ مارچ ۾ 30 موڪليا ويا ۽ 34 نپٽايا ويا؛ اپريل ۾ 11 موڪليا ويا ۽ 42 نپٽايا ويا؛ مئي ۾ 19 موڪليا ويا ۽ 62 نپٽايا ويا. ڊسمبر 2024 ۾ سپريم ڪورٽ جي آئيني بينچ زور ڏنو هو ته صرف پارليامينٽ کي اهو اختيار حاصل آهي ته اها جبري گمشدگين واري پراڻي، پر غيرقانوني، عمل کي حل ڪري ـ جيڪو ڏهاڪن کان ملڪ لاءِ وڏو مسئلو رهيو آهي.
