تهران (ويب ڊيسڪ)پاڪستان جي گهرو وزير محسن نقوي ايراني قيادت سان گهڻي ڀاڱي معاملا طئي ڪري ڇڏيا آهن معاهدي جي ڊرافٽ کي حتمي شڪل ڏيڻ لاءِ فيلڊ مارشل اڄ رات ايران پهچي رهيو آهي. سفارتي ذريعن سنڌيار کي ٻڌايو ته فيلڊ مارشل اهو شرط رکيو ته سندس ملاقات سپريم ليڊر مجتبيٰ خامنائي سان ڪرايو جيئن روبرو معاملا طئي ڪري سگهجن. ذريعن جو چوڻ آهي ته ان ڏس ۾ ايراني قيادت مثبت جواب ڏنو آهي. ياد رهي ته آمريڪا پرڏيهي وزير مارڪو روبيو چوندو رهيو آهي ته مجتبيٰ خامنائي حملي ۾ ’ڊسفگر‘ ٿي ويو آهي. جيڪڏهن فيلڊ مارشل جي ساڻس ملاقات ٿي وئي ته عاصم مير پهريون غير ايراني هوندو جيڪو خامنائي سان ملاقات ڪندڙ شخص هوندو.
آمريڪا جي نين تجويزن تي غور ڪريون پيا، اسماعيل بقائي
ايراني پرڏيهي وزارت جي ترجمان اسماعيل بقائي چيو آهي ته آمريڪا کان نيون تجويزون مليون آهن، ايران نئين آمريڪي تجويزن جو جائزو وٺي رهيو آهي. هن چيو ته ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ ڳالهيون پاڪستاني ثالثن ذريعي جاري آهن. اسماعيل بقائي چيو ته اسان بنيادي طور تي پنهنجا حق تسليم ڪرائڻ چاهيون ٿا. ايران تي آمريڪي پابنديون ختم ڪرڻ پڻ اسان جي مطالبن ۾ شامل آهي.هن وڌيڪ چيو ته آمريڪا کي پنهنجي نيڪ نيتي جو ثبوت ڏيڻ گهرجي، ۽ آمريڪا کي ايراني جهازن خلاف ‘قزاقي’ ختم ڪرڻ گهرجي. بقائي چيو ته ايران هن وقت آمريڪا جي نقطه نظر جو جائزو وٺي رهيو آهي، ۽ ايران جي 14 نقطن جي بنياد تي ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ پيغامن جي مٽا سٽا هلي پئي. ترجمان چيو ته پاڪستان جو گهرو وزير پيغامن جي مٽا سٽا کي آسان بڻائڻ لاءِ ايران ۾ آهي. هن چيو ته اهي عمان ۽ بين الاقوامي تنظيمن سان گڏجي هرمز لنگهه جي پائيدار سيڪيورٽي کي يقيني بڻائڻ لاءِ هڪ طريقه ڪار قائم ڪرڻ چاهيون ٿا. اسماعيل بقائي چيو ته ايران ٻين ملڪن سان تعاون ۾ محفوظ سامونڊي آمدورفت لاءِ پروٽوڪول قائم ڪرڻ لاءِ تيار آهي.
ايران سان ڳالهيون جاري آهن، هي تڪرار جلد نبري ويندو، ٽرمپ، پاڪستاني وفد ايران پهچندو
آبنائي هرمز ۾ ٽول لاڳو ڪرڻ بابت ايران جي تجويز تي سوال جي جواب ۾ ٽرمپ چيو: “اسان ان تي غور ڪري رهيا آهيون.” آمريڪي صدر صحافين سان ڳالهائيندي چيو: “جيئن توهان ڄاڻو ٿا، اسان پنهنجي ناڪابندي ذريعي آبنائي هرمز تي مڪمل ڪنٽرول رکون ٿا۔ هي ناڪابندي سئو سيڪڙو اثرائتي رهي آهي۔ ڪو به ان مان گذري ناهي سگهيو؛ اها ڄڻ ته اسٽيل جي ديوار وانگر آهي.” جيئن اسان اڳ ۾ رپورٽ ڪيو هو، ايران جي، ’آءِ آر جي سي‘ نيوي چيو هو ته گذريل 24 ڪلاڪن دوران 31 جهاز هن اهم خليجي سامونڊي رستي مان گذريا آهن۔ ٽرمپ وڌيڪ چيو: “اسان چاهيون ٿا ته هرمز آزاد رهي، اسان ٽول نٿا چاهيون۔ اهو بين الاقوامي لنگهه آهي، اهو هڪ عالمي سامونڊي گذرگاهه آهي.” هن اها ڳالهه وائيٽ هائوس ۾ پنهنجي نيوز ڪانفرنس دوران آبنائي هرمز بابت ڪندي ڪئي۔ هن چيو ته تمام اييران سان ڳالهيون جاري آهن ۽ تمام جلد هي تڪرار نبري ويندو.
اهم پيش رفت، پاڪستاني عملدار اڄ ايران پهچندا، روبيو، معاهدي جو امڪان
آمريڪي پرڏيهي وزير مارڪو روبيو چيو آهي ته پاڪستاني عملدار اڄ تهران جو دورو ڪندا۔ “اميد آهي ته ان سان اڳڀرائي ٿيندي،” هن صحافين سان ڳالهائيندي چيو “صدر جي ترجيح هڪ سٺو معاهدو ڪرڻ آهي، اها ئي سندس ترجيح رهي آهي۔ جيڪڏهن اسان هڪ سٺو معاهدو ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي وڃون ته اها تمام بهتر ڳالهه هوندي.” “پر جيڪڏهن اسان سٺو معاهدو نه ڪري سگهياسين ته صدر واضح ڪري چڪو آهي ته وٽس ٻيا به آپشن موجود آهن۔ مان انهن بابت تفصيل نٿو ڏيان، پر هر ڪو ڄاڻي ٿو ته اهي ڇا آهن.” هن وڌيڪ چيو: “ڪجهه سٺيون نشانيون موجود آهن، پر مان گهڻو پراميد به نٿو ٿيڻ چاهيان، تنهن ڪري اچو ته ايندڙ ڪجهه ڏينهن ۾ ڏسون ڇا ٿو ٿئي.” آمريڪي پرڏيهي وزير مارڪو روبيو چيو آهي ته جيڪڏهن ايران هرمز لنگهه ۾ ٽول ٽيڪس وارو نظام لاڳو ڪري ٿو ته اهو ناقابل عمل آهي ۽ پوءِ واشنگٽن ۽ تهران وچ ۾ ڪنهن معاهدي تائين پهچڻ ممڪن نه رهندو۔
عاصم منير جي ايران جي دوري جو امڪان، معاهدي لاءِ اها آخري ڪوشش هوندي، الجزيره
ايران جي اِسنا نيوز ايجنسي رپورٽ ڪيو آهي ته امڪان آهي ته فيلڊ مارشل عاصم منير ٻيهر ايران جو دورو ڪري سگهي ٿو. الجزيره رپورٽ ڪيو آهي ته عاصم منير جو تهران جو مبينا دورو هڪ تمام وڏو قدم هوندو، ڇاڪاڻ تہ جيڪڏهن اهم پيغام پهچائڻو نه هجي ها ۽ معاملا اڳتي نه وڌن ها ته اهڙو دورو نه ٿئي ها۔ گهڻا ماڻهو هن کي جنگ ٻيهر شروع ٿيڻ کان روڪڻ جي آخري ڪوشش طور ڏسي رهيا آهن، پر اڃا به ڪجهه انتهائي اهم اختلاف موجود آهن۔ ايران ضمانتون گهري رهيو آهي ته ٻيهر جنگ نه ٿيندي، پر آمريڪا اها ضمانت نٿو ڏئي سگهي ته اسرائيل ملڪ اندر اعليٰ سطح جون ٽارگيٽ ڪِلنگز جاري نه رکندو۔ ايران اهو به مطالبو ڪري رهيو آهي ته هرمز جي لنگهه تي ان جو ڪنٽرول تسليم ڪيو وڃي، ان جا منجمد اثاثا واپس ڪيا وڃن ۽ گهٽ ۾ گهٽ ان جي افزودہ يورينيم جو ڪجهه حصو ملڪ اندر رهڻ ڏنو وڃي۔ جڏهن ته آمريڪا ايران کان مطالبو ڪري رهيو آهي ته هو پنهنجون سڀئي ايٽمي سهولتون بند ڪري، ۽ رڳو تهران واري سهولت برقرار رهي سگهي ٿي، پر ان ۾ به افزودگي جي اجازت نه هوندي۔ معاهدي تي عملدرآمد بابت به سخت اختلاف موجود آهن۔ آمريڪا اصرار ڪري رهيو آهي ته ان تي هڪ ئي وقت مڪمل طور عمل ڪيو وڃي، جڏهن ته ايران چوي ٿو ته جيڪڏهن پهرين 30 ڏينهن اندر جنگ ختم ٿي وڃي ته پوءِ باقي مرحلا بعد ۾ مڪمل ڪري سگهجن ٿا.
اسرائيلي وزير تي يورپي يونين پابندي لڳائي، اٽلي
اٽلي يورپي يونين کي درخواست ڪئي آهي ته اسرائيل جي انتهائي ساڄي ڌر واري وزير ايتامار بن گوير تي پابنديون لاڳو ڪيون وڃن، ڇاڪاڻ تہ هن هڪ وڊيو جاري ڪئي هئي جنهن ۾ غزه ويندڙ “گلوبل صمود فلوٽيلا” جي گرفتار ڪيل ڪارڪنن کي گوڏن ڀر ويٺل، هٿ ٻڌل ۽ پيشانيون زمين تي رکيل ڏيکاريو ويو هو۔ پرڏيهي وزير انتونيو تاجاني سوشل ميڊيا تي چيو ته هن بن گوير خلاف پابندين جي درخواست ڪئي آهي “ڇاڪاڻ تہ فلوٽيلا خلاف ڪيل ناقابلِ قبول عملن، بين الاقوامي پاڻيءَ ۾ ڪارڪنن کي گرفتار ڪرڻ ۽ انهن کي هراسان ۽ ذليل ڪرڻ، جيڪي بنيادي انساني حقن جي واضح ڀڃڪڙي آهن.” ان کان اڳ پولينڊ جي پرڏيهي وزير پنهنجي گهرو وزير کان اسرائيلي وزير جي پولينڊ ۾ داخلا تي پابندي جي تجويز ڏني هئي.
اسرائيلي وزير جي پولينڊ ۾ داخلا تي پابندي جي تجويز
پولينڊ جي پرڏيهي وزير گهرو وزارت کي درخواست ڪئي آهي ته غزه فلوٽيلا جي ڪارڪنن جي حراست تي وارسا ۾ پيدا ٿيل سخت ردعمل کان پوءِ اسرائيل جي انتها پسند ساڄي ڌر واري وزير ايتمار بن گوير جي ملڪ ۾ داخلا تي پابندي لڳائي وڃي۔ پرڏيهي وزارت جي ترجمان ماسيج ويويور چيو: “وزير سڪورسڪي فيصلو ڪيو آهي ته گهرو وزارت کي درخواست ڪئي وڃي ته وزير بن گوير جي عملن سبب سندس جمهوريه پولينڊ ۾ داخلا تي پابندي لڳائي وڃي.” ان کان اڳ پولينڊ ۾ اسرائيلي چارج ڊي افيئرز کي طلب ڪري احتجاج نوٽ ڪرايو ويو هو. ياد رهي ته اسرائيلي فوج غزه لاءِ آمدادي سامان کڻي ايندڙ صمود فلوٽيلا قافلي ۾ شامل ڪارڪنن جي تذليل ڪئي هئي ۽ ان جي ويڊيو ايتمار فخر سان شيئر ڪئي هئي. جنهن بعد ڪئناڊا سميت اڪثر يورپي ملڪن ۽ مسلمان ملڪن ان جي مذمت ڪئي هئي.
۔
ايران کي طاقت ذريعي هٿيار ڦٽا ڪرڻ تي مجبور ڪرڻ هڪ وهم کان سواءِ ڪجهه به ناهي: ايراني صدر
ايراني صدر مسعود پيشڪشيان چيو آهي ته ايران کي طاقت ذريعي هٿيار ڦٽا ڪرڻ تي مجبور ڪرڻ هڪ وهم کان سواءِ ڪجهه به ناهي.ايراني صدر، ايڪس تي هڪ بيان جاري ڪندي چيو ته ايران مسلسل پنهنجا واعدا پورا ڪيا آهن، ايران جنگ کي روڪڻ لاءِ هر ممڪن رستو ڳوليو آهي.ايراني صدر مسعود پيشڪشيان وڌيڪ چيو ته سفارتڪاري ۾ هڪ ٻئي جو احترام ڪرڻ جنگ کان وڌيڪ سمجھدار، محفوظ ۽ پائيدار طريقو آهي، ۽ ايران طرفان سڀئي رستا کليل آهن.
ايران سان ڊيل بابت ڪالهه ٽرمپ جي فون ڪال کان پوءِ نيتن ياهو سخت ڪاوڙ ۾ هو: آمريڪي نيوز ويب سائيٽ
آمريڪي نيوز ويب سائيٽ ايڪسيوس ذريعن جو حوالو ڏيندي ٻڌايو آهي ته نيتن ياهو آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ ۽ اسرائيلي وزيراعظم بنجمن نيتن ياهو جي وچ ۾ اڱاري ڏينهن ايران سان ممڪن ڊيل جي نئين ڪوشش جي حوالي سان ٽيليفون تي ڳالهه ٻولهه ۾ ناراض نظر آيو.ويب سائيٽ موجب، نيتن ياهو کي ڳالهين بابت سنجيده شڪ آهن ۽ هو ايران جي فوجي صلاحيت کي وڌيڪ ڪمزور ڪرڻ ۽ ان جي نازڪ انفراسٽرڪچر کي تباهه ڪرڻ لاءِ جنگ ٻيهر شروع ڪرڻ جي حق ۾ آهي.ويب سائيٽ ذريعن جو حوالو ڏيندي چيو ته نيتن ياهو فون ڪال کان پوءِ ناراض نظر آيو.آمريڪي ذريعن موجب، صدر ٽرمپ نيتن ياهو کي ٻڌايو ته ثالث هڪ ‘نيت جي خط’ تي ڪم ڪري رهيا آهن، جنهن تي آمريڪا ۽ ايران باضابطه طور تي جنگ کي ختم ڪرڻ ۽ 30 ڏينهن جي ڳالهين جي عمل کي شروع ڪرڻ لاءِ دستخط ڪندا.ڳالهيون ايران جي ايٽمي پروگرام ۽ آبنائے هرمز جي افتتاح جهڙن اهم مسئلن تي ڌيان ڏينديون.ويب سائيٽ موجب، ٻن اسرائيلي ذريعن چيو ته ٻئي اڳواڻ ايندڙ ڪارروائي تي اختلاف ۾ هئا، جڏهن ته آمريڪي ذريعن چيو ته “نيتن ياهو ڪال کان پوءِ انتهائي ناراض هو.”
ايران جي جواب لاءِ ڪجهه ڏينهن انتظار ڪنداسين، ڊيل ٿيڻ تائين ڪا به رليف نه ڏني ويندي: ٽرمپ
آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ چيو آهي ته اسان ڪجهه ڏينهن تائين ايران جي جواب جو انتظار ڪنداسين جيستائين ايران سان ڪو معاهدو نه ٿئي، ايران کي ڪا به رليف نه ڏني ويندي.ميڊيا سان ڳالهائيندي آمريڪي صدر ٽرمپ چيو ته اسان کي صحيح جواب حاصل ڪرڻو پوندو، ايراني اڳواڻ جن سان آمريڪا رابطي ۾ آهي اهي معقول ماڻهو آهن.آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ هڪ ڀيرو ٻيهر دعويٰ ڪئي ته ايران ڊيل ڪرڻ لاءِ تيار آهي، هن اهو به ڌمڪي ڏني ته جيڪڏهن ايران سان ڊيل نه ڪئي وئي ته آمريڪا ٻيهر حملو ڪري سگهي ٿو.صحافين سان ڳالهائيندي صدر ڊونلڊ ٽرمپ چيو ته ايران ۾ ماڻهن جي حالت تمام خراب آهي، اهي ڊيل چاهين ٿا، ايران ۾ بدترين معاشي صورتحال جي ڪري سخت عوامي غم ۽ غصي آهي، ايران جنگ کي صرف ٽي مهينا ٿيا آهن، جنگ بندي لاءِ اڃا وڌيڪ وقت آهي، اسان آبنائے هرمز کي به کولينداسين پر مون کي ڪا جلدي ناهي.ٽرمپ دعويٰ ڪئي ته ايران بدترين شڪست مان گذري رهيو آهي، ايران خراب طور تي تباهه ٿي چڪو آهي، اسان ايندڙ ڏينهن ۾ وڌيڪ شيون ڏسنداسين، ايران سان ڊيل ڪرڻ جي ڪا به جلدي ناهي.ان کان علاوه، ٽرمپ ترڪي جي صدر رجب طيب اردگان سان پنهنجي فون تي ڳالهه ٻولهه بابت پڻ آگاهه ڪيو ۽ چيو ته هن جي ترڪي جي صدر سان سٺي فون تي ڳالهه ٻولهه ٿي.ڪيوبا جو حوالو ڏيندي، ٽرمپ چيو ته ڪيوبا ۾ صورتحال تمام خراب آهي. اسان کي ڪيوبا جي ماڻهن جي مدد ڪرڻي آهي.
