اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر)وفاقي دفاع واري وزير خواجه آصف سومر ڏينهن چيو ته بلوچستان جي وسيع جاگرافيائي پکيڙ، سنگين سيڪيورٽي صورتحال ۽ تازن حملن جي لهر سبب پاڪستان کي صوبي ۾ وڏي تعداد ۾ فوجي دستا مقرر ڪرڻا پوندا.
هي بيان بلوچستان جي مختلف علائقن ۾ هڪ ڏينهن اڳ ٿيل گڏيل ۽ منظم دهشتگرد حملن کان پوءِ سامهون آيو آهي. انٽر سروسز پبلڪ رليشنز (آءِ ايس پي آر) موجب، ڇنڇر ڏينهن سيڪيورٽي فورسز صوبي ۾ ٿيندڙ حملن کي ناڪام بڻائيندي 92 دهشتگرد ماريا، جڏهنتہ مقابلي دوران 15 سيڪيورٽي اهلڪار به شهيد ٿيا.
آءِ ايس پي آر ڇنڇر ڏينهن پنهنجي بيان ۾ چيو ته: “ڀارت جي حمايت يافته فتنه الهندستان جي دهشتگردن ڪوئيٽا، مستونگ، نوشڪي، دالبندين، خاران، پنجگور، تمپ، گوادر ۽ پسني جي آس پاس ڪيترين ئي دهشتگرد ڪاررواين ذريعي بلوچستان جو امن خراب ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي.”
سيڪيورٽي ذريعن اڄ ٻڌايو ته رات دوران ٿيل فالو اپ ڪاررواين ۾ وڌيڪ 22 دهشتگرد مارجي ويا، جنهن سان گذريل ٽن ڏينهن دوران ماريل دهشتگردن جو ڪل انگ گهٽ ۾ گهٽ 177 ٿي ويو آهي.
قومي اسيمبلي ۾ ڳالهائيندي خواجه آصف چيو: “بلوچستان پاڪستان جي جاگرافيائي ايراضيءَ جو 40 سيڪڙو کان وڌيڪ حصو آهي… ان کي ڪنٽرول ڪرڻ ڪنهن گهڻي آبادي واري شهر يا علائقي کان وڌيڪ ڏکيو آهي، ۽ ان لاءِ وڏي پيماني تي فورسز جي ضرورت پوي ٿي. اسان جون فوجون اتي مقرر آهن ۽ دهشتگردن خلاف ڪارروائي ۾ مصروف آهن، پر ايتري وڏي ايراضيءَ جي نگراني ۽ گشت ڪرڻ سبب کين عملي ڏکيائين کي منهن ڏيڻو پوي ٿو.”
دفاع واري وزير چيو ته حڪومت اسمگلنگ روڪڻ لاءِ سخت قدم کنيا، جنهن کان پوءِ چمن بارڊر تي وڏو احتجاج ٿيو. هن چيو ته ڪجهه ماڻهو چون ٿا ته رياست کي قومپرست تحريڪن سان ڳالهيون ڪرڻ گهرجن، پر سندس دعويٰ هئي ته اهو احتجاج سياسي يا قومي نه پر تجارتي مفادن سبب هو.
خواجه آصف الزام لڳايو ته اڳ ۾ اسمگلر روزانو چار ارب رپيا تائين تيل جي اسمگلنگ مان ڪمائي رهيا هئا، ۽ موجوده تحريڪ جو مقصد ڪاروباري نقصان جي تلافي هو.
هن اهو به الزام هنيو ته ڪجهه ڏوهاري ٽولا پابندي مڙهيل دهشتگرد تنظيم بلوچ لبريشن آرمي (BLA) جي نالي هيٺ ڪم ڪري رهيا آهن ۽ اسمگلرن کي تحفظ فراهم ڪن ٿا. هن چيو: “بلوچستان ۾ قبائلي سردار، بيوروڪريسي ۽ علحدگي پسند تحريڪون هلائيندڙ عنصر گڏجي هڪ ڳٺ جوڙ ٺاهي ويٺا آهن.”
خواجه آصف چيو ته گذريل ٻن ڏينهن ۾ 177 دهشتگرد ماريا ويا، جڏهنتہ 16 سيڪيورٽي اهلڪار ۽ 33 شهري به قتل ٿيا. هن پاڪستان جي سياستدانن تي زور ڏنو ته دهشتگردي خلاف جنگ ۾ پاڪستان فوج جي پٺڀرائي لاءِ متحد ٿين، ۽ چيو: “اسان کي پنهنجا اختلاف هڪ پاسي رکي، هن معاملي تي هڪ ٿيڻو پوندو.”
هن شهيدن جي جنازن تي سياسي پوائنٽ اسڪورنگ تي به تنقيد ڪئي ۽ چيو: “اها ڳالهه قبول نٿي ڪري سگهجي ته اسان شهيدن جي جنازي نماز ۾ وڃون ۽ ڪو سياسي مفادن خاطر شرڪت نه ڪري. اسان اهڙي عمل جي هرگز اجازت نه ڏينداسين.”
دفاع واري وزير چيو ته رياست ڪنهن کي به تشدد کي آزاديءَ جي جدوجهد جو نالو ڏئي جائز قرار ڏيڻ جي اجازت نه ڏيندي، ۽ اهڙن دليلن کي ڏوهاري سرگرمين لاءِ پردو قرار ڏنو.
هن چيو: “پاڪستان جي رياستي بيانيي مطابق، پاڪستان ۾ ڪنهن کي به تشدد کي جائز قرار ڏيڻ جي اجازت نه هوندي. جڏهن تشدد کي آزاديءَ جي تحريڪ سڏيو وڃي ٿو ته اهو ناقابل قبول آهي، ڇوتہ اهو سچ ناهي، بلڪه ڏوهاري سرگرمين کي جائز بڻائڻ جو ذريعو آهي.”
خواجه آصف چيو ته حڪومت دهشتگرد سمجهيل ماڻهن سان ڪا به ڳالهه ٻولهه نه ڪندي، ۽ تشدد جو ڀرپور طاقت سان جواب ڏنو ويندو.
هن چيو: “مان يقين ڏيارڻ ٿو چاهيان ته انهن ماڻهن سان ڪا به ڳالهه ٻولهه نه ٿيندي. جيئن دهشتگرد بي رحمانه طاقت استعمال ڪري رهيا آهن، تيئن ئي اسان به ساڳي طاقت سان جواب ڏينداسين.”
ترقي ۽ حڪمراني بابت ڳالهائيندي، خواجه آصف چيو ته بلوچستان ۾ عوامي سهولتن ۾ واڌ ڪئي وئي آهي. هن ٻڌايو ته صوبي ۾ 15,096 اسڪول، 13 ڪيڊٽ ڪاليج ۽ 13 وڏيون اسپتالون آهن، ۽ چيو ته محروميءَ جو بيانيو ڄاڻي واڻي تيار ڪيو پيو وڃي.
هن چيو ته بلوچستان جو اين ايف سي ايوارڊ ۾ حصو 933 ارب رپيا آهي، ۽ الزام هنيو ته ايراني اسمگل ٿيل تيل کليل نموني وڪرو ٿي رهيو آهي، جيتوڻيڪ ڪوئيٽا جي مرڪزي علائقن ۾ پيٽرول پمپن تي به. هن قبائلي سرداري نظام تي الزام لڳايو ته اهو صوبي جي وسيلن کي لٽي رهيو آهي ۽ ترقيءَ ۾ رڪاوٽ بڻيل آهي. هن ڪرپشن کي “اڏوهي” قرار ڏنو، جيڪا بلوچستان سميت ٻين صوبن ۽ وفاقي حڪومت ۾ به موجود آهي، ۽ چيو ته ان خلاف جدوجهد لاءِ قومي اتحاد ضروري آهي.
خواجه آصف چيو ته بلوچستان ۾ ٻين سڀني صوبن کان وڌيڪ هوائي اڏا آهن، ۽ غير فعال سهولتن کي ٻيهر فعال ڪيو پيو وڃي. هن لاپتا ماڻهن جي مسئلي بابت به دعويٰ ڪئي ته ڪجهه ماڻهو، جيڪي لاپتا ڄاڻايا وڃن ٿا، ملڪ کان ٻاهر رهن ٿا ۽ سندن خاندانن کي پيسا ملي رهيا آهن.
هن دهشتگردن وٽ موجود هٿيارن بابت سوال اٿاريندي چيو: “بلوچستان ۾ وڙهندڙ دهشتگردن وٽ اهڙا هٿيار آهن، جيڪي سيڪيورٽي فورسز وٽ به ناهن. ڪو ٻڌائي ته اهڙا جديد هٿيار ڪٿان اچي رهيا آهن؟”
هن وڌيڪ چيو: “انهن دهشتگردن وٽ 20 هزار ڊالر قيمت جا هٿيار آهن. ڪو ٻڌائي ته کين هٿيار ڪير ڏئي رهيو آهي. اهي آمريڪي هٿيار آهن.” جعفر ايڪسپريس واري واقعي جو حوالو ڏيندي هن چيو ته مزدور ماريا ويا، ۽ سوال ڪيو ته عام شهرين تي حملي جو ڪهڙو جواز آهي. هن چيو: “بيگناهه ماڻهن کي قتل ڪرڻ — اهو ڪهڙو بيانيو آهي؟”
هڪ ڏينهن اڳ پنهنجي اباڻي شهر سيالڪوٽ ۾ صحافين سان ڳالهائيندي، خواجه آصف چيو هو ته پاڪستان جي جاچ موجب بلوچستان ۾ تازن حملن جا “سڀ لاڳاپا ڀارت ڏانهن وڃن ٿا”، جن جي ذميواري بي ايل اي قبول ڪئي آهي.
هن چيو ته بي ايل اي “عالمي سطح تي تسليم ٿيل دهشتگرد تنظيم آهي ۽ عالمي طور پابندي هيٺ آهي”، ۽ دعويٰ ڪئي ته اها “ڀارت کان پرڏيهي فنڊ حاصل ڪرڻ لاءِ پنهنجي موجودگي برقرار رکڻ چاهي ٿي”. هن چيو ته تنظيم عام شهرين ۽ سرڪاري ملازمن جي اغوا سميت ڪيترا ئي حملا ڪيا آهن.
اچڪزئي دهشتگردي کي ماضي جي پاليسين سان جوڙي ڇڏيو
ساڳئي وقت، قومي اسيمبلي ۾ مخالف ڌر جي اڳواڻ محمود خان اچڪزئي جي تقرير نشر ٿيڻ کان روڪي وئي، جڏهنتہ پريس لائونج ۾ آڊيو به بند ڪئي وئي. مخالف ڌر جي ميمبرن احتجاج ڪيو ۽ اسپيڪر کان مطالبو ڪيو ته تقرير سڌي نشريات ۾ ڏيکاري وڃي.
اچڪزئي ايوان کي خطاب ڪندي چيو ته جيڪڏهن سندس تقرير نشر نه به ڪئي وڃي ته کيس اعتراض ناهي، پر هو رڪارڊ لاءِ ڳالهائڻ چاهي ٿو. هن چيو ته هو “ڪنهن به صورت ۾ دهشتگردي جو حامي ناهي”، پر سوال اٿاريائين ته حملي آور ڪيئن سرگرم ٿيا ۽ ڪارروائي دير سان ڇو ٿي.
هن چيو: “مون کي ٻڌايو، سوين حملا ٿيا، اهي هنڌان هنڌان اچي حملا ڪندا رهيا. اسان جي سيڪيورٽي فورسز کي خبر ڇو نه پئي ته ايترو وڏو حملو رٿيو پيو وڃي؟”
هن انٽيليجنس ناڪامين تي به سوال کنيا ۽ احتساب جي ضرورت تي زور ڏنو. هن چيو: “اهي ماڻهو 15 ضلعن ۾ ڪيئن گهمندا رهيا؟ جيڪڏهن اهو ڄاڻي واڻي ٿيو ته اها وڏي ناانصافي آهي.”
اچڪزئي پاڪستان ۾ دهشتگردي جي چئلينج کي ماضي جي پاليسين سان به جوڙيو، خاص طور افغانستان جي جنگ ۾ پاڪستان جي ڪردار بابت سوال اٿاريا. هن چيو: “اڄ اسان دهشتگردي کان تنگ ٿي ويا آهيون — ڇا اسان آمريڪا سان گڏجي اها دهشتگردي پاڻ نه آندي؟ ڇا اسان طالبان کي تربيت نه ڏني؟”
هن چيو ته ضياءُ الحق افغانستان جي جنگ ۾ وڙهندڙن کي “آزاديءَ جا مجاهد” سڏيندو هو، ۽ افغان جهاد کان پوءِ “ڪلاشنڪوف ڪلچر” ڦهليو.
اچڪزئي پي ٽي آءِ باني عمران خان تائين سندس ذاتي ڊاڪٽرن کي رسائي ڏيڻ جو مطالبو پڻ ڪيو، ۽ چيو ته آزاد ڊاڪٽرن کي طبي معائنو ڪرڻ جي اجازت ڏني وڃي. هن چيو: “ٻه ڊاڪٽر موڪليو ته هو عمران خان جو معائنو ڪن. جيڪڏهن قيدي جا ڊاڪٽر کيس ڏسن ته ڪهڙي آفت اچي ويندي؟”
سينيٽ ۾ دهشتگرد حملن خلاف مذمتي ٺهراءُ منظور
ٻئي طرف، سينيٽ متفقه طور بلوچستان ۾ ٿيندڙ تازن دهشتگرد حملن جي مذمت ڪندي ٺهراءُ منظور ڪيو، شهيدن جي خاندانن سان تعزيت ۽ زخمين جي جلد صحتيابي جي دعا ڪئي.
قانون واري وزير اعظم نذير تارڙ پاران پيش ڪيل ٺهراءُ ۾ سيڪيورٽي فورسز ۽ قانون لاڳو ڪندڙ ادارن جي “همت ۽ قربانين” کي خراج تحسين پيش ڪيو ويو.
ٺهراءُ ۾ بلوچستان ۾ “امن، ترقي ۽ سياسي شموليت” جي عزم کي ٻيهر ورجايو ويو، ۽ چيو ويو ته پائيدار سلامتي سماجي ۽ معاشي ترقي، سٺي حڪمراني ۽ آئيني حقن جي احترام سان ڳنڍيل آهي.
ٺهراءُ ۾ چيو ويو ته “دهشتگردي کي ڪامياب ٿيڻ نه ڏنو ويندو”، ۽ زور ڏنو ويو ته رياست جي وحدت ۽ عوام جي ارادي اڳيان تشدد ۽ انتهاپسندي ناڪام ٿيندي.
رانا ثناءُ الله جو قومي اتحاد تي زور
وزيراعظم جي سياسي معاملن بابت خصوصي معاون رانا ثناءُ الله سينيٽ کي ٻڌايو ته بلوچستان ۾ تازن حملن جا ذميوار “پاڪستان جا دشمن” آهن، جيڪي “پاڪستان مخالف عنصرن” جي هدايتن تي ڪم ڪري رهيا آهن. هن ٻڌايو ته لڳ ڀڳ 177 دهشتگرد ماريا ويا، جڏهنتہ 17 قانون لاڳو ڪندڙ اهلڪار ۽ 33 شهري مارجي ويا.
هن چيو ته دهشتگرد بسون روڪيندا، مسافرن جا شناختي ڪارڊ چيڪ ڪندا ۽ عورتن ۽ ٻارن سميت ماڻهن کي سندن خاندانن آڏو قتل ڪندا رهيا آهن.
رانا ثناءُ الله چيو ته اهڙيون بي رحمانه ڪارروايون جعفر ايڪسپريس جهڙن واقعن ۾ به ڏٺيون ويون، ۽ چيو: “اهي انتهائي وحشياڻا عمل آهن، جن جو ڪو به انسان جواز نٿو ڏئي سگهي.”
ٽي ٽي اي پي پاران به دهشتگردي جي مذمت
ان کان اڳ، مخالف ڌر جي اتحاد تحريڪ تحفظ آئين پاڪستان (TTAP) به بلوچستان ۾ دهشتگردي جي مذمت ڪئي ۽ سيڪيورٽي اهلڪارن ۽ شهرين جي فوتگين تي ڏک جو اظهار ڪيو.
ايڪس تي جاري بيان ۾ چيو ويو ته تشدد جي اها سطح صوبي ۾ وڌندڙ عدم تحفظ جي نشاني آهي، ۽ اهو قانون جي رٽ جي ناڪامي ظاهر ڪري ٿو.
بيان ۾ چيو ويو: “آزاد ۽ شفاف چونڊون ۽ عوامي نمائندن واريون حڪومتون ئي حل آهن، نهڪي اهي حڪمران ۽ نظام جيڪي عوام جي مرضيءَ جي ابتڙ مڙهيا وڃن.”
