لنڊن(ويب ڊيسڪ)تازي تاريخ ۾ ڌرتيءَ جي سڀ کان وڌيڪ طاقتور آتش فشاني ڦاٽن ايتري قدر پاڻي جي بخارات فضا ۾ ڇڏيا جو ڌرتيءَ جي مٿاڇري کي عارضي طور تي گرم ڪري ڇڏيو. 15 جنوري تي نيوزيلينڊ جي ويجهو پئسفڪ سمنڊ ۾ ٽونگا جي گادي واري هنڌ نوڪوالافا کان 65 ڪلوميٽر اتر ۾ پاڻي جي اندر هڪ آتش فشاں ڦاٽي پيو، جنهن کانپوءِ آسٽريليا، نيوزيلينڊ سميت ٻين ٻيٽن تي به ڌماڪن جا آواز هزارين ڪلوميٽر پري ٻڌا ويا. ۽ فجي هو ڌماڪي سبب ٽونگا ٻيٽن ۾ سونامي آئي ۽ ٻرندڙ آتش فشان فضا ۾ وڏي پئماني تي پاڻي جي بخارات موڪليو.ناسا جي هڪ سيٽلائيٽ موجب، 58,000 اولمپڪ جي سوئمنگ پولز کي ڀرڻ لاءِ بخار ۾ ڪافي پاڻي موجود هو.دريافت مائڪرو ويڪرو لمب سائونڊر اوزار (MLS) جي ذريعي ڪئي وئي هئي ناسا جي سيٽلائيٽ تي سوار،ناسا جو Aura سيٽلائيٽ فضا ۾ موجود پاڻي جي بخارات، اوزون ۽ ٻين گيسن جي نگراني ڪري ٿو ۽ سائنسدان آتش فشان جي ڦاٽڻ کانپوءِ پاڻيءَ جي بخارات جي مقدار تي حيران ٿي ويا.انهن جو اندازو آهي ته آتش فشان 146 ٽيراگرام پاڻي فضا ۾ ڇڏيا، هڪ ٽيراگرام هڪ هزار بلين گرام برابر آهي يا ان صورت ۾ اهو چئي سگهجي ٿو ته اها مقدار فضا ۾ موجود پاڻيءَ جي 10 سيڪڙو جي برابر هئي.اها تحقيق جرنل جيو فزيڪل ريسرچ ليٽرز ۾ شايع ٿي ۽ محققن جو چوڻ آهي ته اسان ڪڏهن به اهڙو ڪجهه نه ڏٺو آهي.هن چيو ته ايم ايل ايس واحد اوزار آهي جيڪو پاڻي جي بخار جي مقدار کي ڄاڻي سگهي ٿو.سيٽلائيٽ کي 2004 ۾ لانچ ڪيو ويو ۽ ان کان پوء 2 آتش فشاني ڦاٽن کي رڪارڊ ڪيو ويو آهي جيڪي فضا ۾ بخار جي وڏي مقدار کي ڇڏيا پر جلدي ختم ٿي ويا. پر ٽونگا ۾ آتش فشان جو ڦاٽڻ مختلف هو، ڇاڪاڻ ته آبي بخارات جيڪي فضا ۾ ويا هئا، ان گرميءَ کي ڦاسائي ڇڏيو، جنهن ڪري ڌرتيءَ جي مٿاڇري تي گرمي پد وڌيو ۽ بخارات سالن تائين فضا ۾ موجود رهي سگهيا.
