ڪراچي (اسٽاف رپورٽر): سنڌ ڪابينا جو اجلاس وڏي وزير سيد مراد علي شاهه جي صدارت ۾ ٿيو، جنهن ۾ پاليسي فيصلن جي هڪ سيريز جي منظوري ڏني وئي. انهن ۾ متوفي ڪوٽا جي بحالي، وسيلن جي اجتماعي استعمال ذريعي هارين کي بااختيار بڻائڻ جا اپاءُ، درآمدي مال لاءِ ليٽرز آف ڪريڊٽ (LCs) کولڻ ۽ پروسيس ڪرڻ لاءِ سنڌ بئنڪ کي بااختيار بڻائڻ، لياري ندي کي ٽي ايم سي (TMC) لياري جي انتظام هيٺ آڻڻ، ۽ روهڙي ريلوي اسٽيشن جي اپ گريڊيشن لاءِ 497.574 ملين رپيا جاري ڪرڻ سميت ٻيا معاملا شامل آهن. وڏي وزير هائوس ۾ ٿيل اجلاس ۾ صوبائي وزيرن، مشيرن، معاون خصوصي، چيف سيڪريٽري، وڏي وزير جو پرنسپل سيڪريٽري ۽ ٻين سينيئر آفيسرن شرڪت ڪئي. ڪابينا روزگار جي پاليسي، زراعت، تعليم، صحت، انفراسٽرڪچر ۽ مالي گورننس ۾ وڏين سڌارن جو جائزو ورتو.
فوتي ڪوٽا جا ڪيس
وڏي وزير ڪابينا جي مشاورت سان فيصلو ڪيو ته فوتي ڪوٽا تحت اهي ڪيس جن جون درخواستون سيپٽمبر 2024 کان اڳ داخل ڪيون ويون هيون ۽ اهي ٻين شرطن تي پورا لهن ٿا، انهن تي ميرٽ تي ڪارروائي ڪئي ويندي. ڪابينا نوٽ ڪيو ته فوتي ڪوٽا پاليسي 2002 ۾ متعارف ڪرائي وئي هئي. وڌيڪ مشاهدو ڪيو ويو ته سپريم ڪورٽ آف پاڪستان 26.09.2024 جي پنهنجي فيصلي ذريعي فوتي ڪوٽا سان لاڳاپيل تمام قانوني دستاويزن کي امتيازي ۽ قانون جي خلاف (ultra vires) قرار ڏنو هو. نتيجي طور، سنڌ حڪومت ان فيصلي جي پيش نظر فوتي ڪوٽا جي ڪيسن تي ڪارروائي روڪي ڇڏي هئي. تفصيلي ويچار کانپوءِ، ڪابينا منظوري ڏني ته سيپٽمبر 2024 کان اڳ داخل ڪيل فوتي ڪوٽا جي ڪيسن تي قانون مطابق غور ڪري سگهجي ٿو ۽ لاڳاپيل کاتن پاران ميرٽ تي ڪارروائي ڪري سگهجي ٿي.
پوليس اسٽيشن کنڀڙا ۽ ايمرجنسي ڪيمپ لاءِ زمين الاٽ
سنڌ ڪابينا گهوٽڪي ضلعي جي تعلقي اوباوڙو ۾ گهونڊي واري مقام تي مير ڪوش ريگيوليٽر وٽ گهوٽڪي فيڊر جي کاٻي ڪناري تي واقع آبپاشي کاتي جي 6 ايڪڙ زمين پوليس اسٽيشن (PS) کنڀڙا جي نئين عمارت ۽ ايمرجنسي ڪيمپ جي تعمير لاءِ الاٽ ڪرڻ جي منظوري ڏني. پوليس اسٽيشن کنڀڙا جي تزويراتي اهميت کي تسليم ڪندي، جنهن جو دائرو اهم صنعتي علائقن، موٽر وي جي حصن، ڪچي جي علائقي ۽ سنڌ واري پنجاب جي سرحدي پوائنٽن تائين پکڙيل آهي، ڪابينا کنڀڙا ڳوٺ جي اندر واقع موجوده پوليس اسٽيشن جي عمارت کي پوليس پوسٽ ۾ تبديل ڪرڻ جي به منظوري ڏني ته جيئن مقامي آبادي کي خدمتن جي فراهمي جاري رهي.
نئين عمارت ۽ ايمرجنسي ڪيمپ جي تعمير لاءِ، ڪابينا اسڪيم لاءِ 70 ملين رپيا ۽ مالي سال 27–2026 لاءِ 55.611 ملين رپين جي منظوري ڏني، جڏهن ته ڪل تخمينو لاڳت 125.611 ملين رپيا آهي.
روهڙي ريلوي اسٽيشن جي اپ گريڊيشن
سنڌ ڪابينا مدياني حڪومت (لوڪل گورنمينٽ) کاتي تحت روهڙي ريلوي اسٽيشن جي اپ گريڊيشن لاءِ صوبائي حصي جا فنڊ جاري ڪرڻ جي منظوري ڏني. وڏي وزير ۽ وفاقي وزير ريلوي جي وچ ۾ ٿيل ملاقات ۾ ڪيل فيصلي موجب، پاڪستان ريلوي 40:60 لاڳت جي شراڪت جي بنياد تي ٽينڊرنگ جو عمل شروع ڪيو. 1,277.16 ملين رپين جي ٽينڊر جي منظوري کانپوءِ، سنڌ حڪومت جو 40 سيڪڙو حصو نظرثاني کانپوءِ 497.574 ملين رپيا بڻجي ٿو. ڪابينا پاڪستان ريلوي جي حق ۾ بطور گرانٽ ان ايڊ (Grant-in-Aid) 497.574 ملين رپيا جاري ڪرڻ جي منظوري ڏني ۽ اهي فنڊ سيڪريٽري لوڪل گورنمينٽ جي حوالي ڪيا ته جيئن اهي ورهايا وڃن. ڪابينا روان مالي سال 26–2025 دوران روهڙي ريلوي اسٽيشن جي اپ گريڊيشن لاءِ 497.574 ملين رپين جي گرانٽ ان ايڊ جي منظوري ڏني.
لوڪل گورنمينٽ ۽ ميونسپل فيصلو
قانوني ۽ انتظامي طريقيڪار جي تڪميل، جنهن ۾ عوامي مشاورت به شامل هئي، کانپوءِ لياري ندي کي باضابطه طور تي ٽي ايم سي (TMC) لياري جي انتظام هيٺ ڏنو ويو.
مارڪيٽ ڪميٽيون ۽ پينشن جون رَھتون
ڪابينا واضح ڪيو ته زرعي مارڪيٽ ڪميٽين جي پينشن جون واجبات انهن جي پنهنجن وسيلن مان پوريون ڪيون وينديون، جڏهن ته مالي استحڪام کي يقيني بڻائڻ لاءِ رهيل رقم جي سخت ريڪوري جي هدايت ڪئي.
سنڌ بئنڪ لميٽيڊ ذريعي ايل سيز (LCs) جو اجراء ۽ پروسيسنگ
ڪابينا شفافيت ۽ مالي نگراني کي بهتر بڻائڻ جي مقصد سان سنڌ بئنڪ لميٽيڊ ذريعي شين جي درآمد لاءِ ليٽرز آف ڪريڊٽ (LCs) کولڻ ۽ پروسيس ڪرڻ جي نئين طريقيڪار جي منظوري ڏني. هي ان اڳوڻي روايت جي جڳهه وٺندو جنهن تحت درآمدي مٽاسٽا دوران عوامي فنڊ مختلف خانگي ڪمرشل بئنڪن ۾ وکريل رهندا هئا. اجلاس کي ٻڌايو ويو ته ايل سي سان لاڳاپيل مٽاسٽا کي سنڌ بئنڪ ذريعي منتقل ڪرڻ سان بهتر نگراني يقيني بڻائي سگهبي، عوامي فنڊن جي پکيڙ کي گهٽ ڪري سگهبو ۽ بئنڪ جي تجارتي مالي آپريشنز کي تقويت ملندي. ان سان غير ضروري چارجز ۽ ايڪسچينج سان لاڳاپيل اهي فائدا به گهٽ ٿيندا جيڪي اڳ ۾ خانگي بئنڪن کي حاصل ٿيندا هئا. وڏي وزير مراد علي شاهه سنڌ حڪومت جي تمام کاتن، خودمختار ادارن ۽ گرانٽ حاصل ڪندڙ ادارن کي هدايت ڪئي ته اهي درآمدات سان لاڳاپيل ايل سيز کي خاص طور تي سنڌ بئنڪ ذريعي پروسيس ڪن ته جيئن ڪارڪردگي، شفافيت ۽ بهتر مالي نظم و ضبط کي يقيني بڻائي سگهجي.
سنڌ بئنڪ جي ڪارڪردگي جو جائزو
ڪابينا 31 ڊسمبر 2024 ۽ 2025 تي ختم ٿيندڙ سالن لاءِ سنڌ بئنڪ لميٽيڊ جي بورڊ آف ڊائريڪٽرز، بورڊ ڪميٽين، انفرادي ڊائريڪٽرز ۽ صدر/سي اي او جي ڪارڪردگي جي جانچ جي منظوري ڏني، جيڪا هڪ آزاد فرم پاران ڪئي وئي هئي. ان جائزي ۾ بئنڪ جي مجموعي گورننس کي “تمام سٺي / نمايان طور تي اطمينان بخش” قرار ڏنو ويو، جنهن ۾ 3.94 کان 4.00 جي وچ ۾ اسڪور رهيا، جيڪي مضبوط قيادت، موثر نگراني، درست رسڪ مينجمينٽ ۽ مضبوط اداري جي ڪارڪردگي جي عڪاسي ڪن ٿا. مستقبل جي جائزن کي وڌيڪ آسان بڻائڻ لاءِ، ڪابينا سنڌ بئنڪ جي سالياني ڪارڪردگي جي جائزن جي منظوري جو اختيار وڏي وزير کي بطور وزير خزانه سونپڻ تي به غور ڪيو، ته جيئن ريگيوليٽري تقاضائن جي وقتائتي ۽ موثر تعميل کي يقيني بڻائي سگهجي.
اينٽي انڪروچمينٽ فورس (AEF) جي ڀرتي جا قانون
ڪابينا ڊائريڪٽوريٽ آف اينٽي اينڪروچمينٽ فورس (AEF)، بورڊ آف روينيو جي ڀرتي جي قاعدن جي مسودي جي منظوري ڏني، جنهن سان سنڌ پبلڪ پراپرٽي (اينٽي انکروچمينٽ) ايڪٽ 2010 تحت قائم ڪيل فورس کي هڪ باضابطه سروس اسٽرڪچر فراهم ڪيو ويو آهي. اهي قاعدا بي پي ايس-01 کان بي پي ايس-19 تائين جي عهدن لاءِ مقررين جو طريقو، قابليت، ترقين ۽ سروس جي شرطن جو تعين ڪن ٿا. اجلاس کي ٻڌايو ويو ته 2010 ۾ پنهنجي قيام کان وٺي اينٽي انکروچمينٽ فورس بغير ڪنهن مخصوص ڀرتي جي قاعدن جي ڪم ڪري رهي هئي ۽ جزوي طور تي پوليس جي قاعدن تي انحصار ڪندي هئي. نئين منظور ٿيل ڍانچي جو مقصد اداري جي صلاحيت کي مضبوط بڻائڻ، سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن ذريعي ميرٽ تي ٻڌل ڀرتي يقيني بڻائڻ ۽ ترقين ۽ انتظامي ڪنٽرول کي بهتر بڻائڻ آهي. وڏي وزير سيد مراد علي شاهه اختيارين کي هدايت ڪئي ته اهي انهن قاعدن تي اکر به اکر عمل ڪرائين، ۽ ان ڳالهه تي زور ڏنو ته عوامي ملڪيتن جي تحفظ، تجاوزات جي خاتمي ۽ صوبي ۾ قانون جي حڪمراني برقرار رکڻ ۾ ضلعي انتظاميا جي مدد لاءِ هڪ منظم ۽ پروفيشنل فورس ضروري آهي.
زرعي سڌارا
سنڌ فارمرز زرعي ڪليڪٽو ايڪٽ 2026 جي مسودي جي منظوري ڏيندي، ڪابينا وسيلن جي گڏيل استعمال، جديد زرعي طريقن ۽ مارڪيٽ تائين بهتر رسائي لاءِ هارين جي اشتراڪ کي هٿي ڏيڻ طرف قدم وڌايو. قانون سازي کان اڳ سفارشون آخري شڪل ڏيڻ لاءِ هڪ ذيلي ڪميٽي جوڙي وئي آهي.
ڊيجيٽل تعليم
ڊيجيٽل مهارتن کي مضبوط بڻائڻ لاءِ، ڪابينا ٽيڪ ويلي پاڪستان سان 30 يونيورسٽين ۾ گوگل ڪيريئر سرٽيفڪيٽ جي 19,200 اسڪالرشپس لاءِ مفاهمت جي ياداشت (MoU) جي منظوري ڏني. ان اقدام جو مقصد شاگردن کي اي آئي (AI)، سائبر سيڪيورٽي، ڊيٽا اينالٽيڪس ۽ ڪلائوڊ ٽيڪنالاجيز ۾ تربيت فراهم ڪرڻ آهي. ڪابينا ريئل ٽائيم ڊيجيٽل مانيٽرنگ ذريعي اسڪول ڇڏيندڙ ٻارن جي شرح کي گهٽائڻ لاءِ اسٽوڊنٽ اٽينڊنس مانيٽرنگ اينڊ ريڊريس سسٽم (SAMRS) جي توسيع جي به توثيق ڪئي.
ملٽي پل مائيڪرو نيوٽرينٽ سپليمنٽس (MMS)
ڪابينا سنڌ انٽيگريٽيڊ هيلٿ اينڊ پاپوليشن پروگرام (SIHPP) تحت حامله عورتن لاءِ ملٽي پل مائيڪرو نيوٽرينٽ سپليمنٽس (MMS) جي خريداري لاءِ صحت کاتي ۽ يونيسيف جي وچ ۾ معاهدي تي صحيحون ڪرڻ جي منظوري ڏني. اجلاس کي ٻڌايو ويو ته عالمي صحت جي اداري جي سفارش تي ٻڌل ان اقدام جو مقصد ڳورھاري عورتن جي غذائيت کي بهتر بڻائڻ آهي، جنهن لاءِ لڳ ڀڳ 1.37 ملين سپليمنٽس جون بوتلون فراهم ڪيون وينديون، جنهن جي ڪل تخمينو لاڳت 2.4 ملين ڊالر آهي، جيڪا حڪومت ۽ يونيسيف گڏجي فراهم ڪندا. وڏي وزير سيد مراد علي شاهه هدايت ڪئي ته تمام قانوني ۽ طريقيڪار جون گهرجون پوريون ڪيون وڃن ۽ ايڪنيڪ (ECNEC) پاران نظرثاني ٿيل پي سي ون (PC-I) جي منظوري کانپوءِ معاهدي تي باضابطه صحيحون ڪيون وڃن، ته جيئن زچگي جي صحت واري اقدام تي وقتائتو عمل يقيني بڻائي سگهجي.
ڪنٽريڪٽ سي ايم پي ڊبليو (CMWs) جي مستقل ٿيڻ جو ڪيس
سنڌ ڪابينا کي ٿرپارڪر، ڄامشورو، ٿٽو، سجاول ۽ قمبر شهدادڪوٽ سان تعلق رکندڙ 94 ڪنٽريڪٽ ڪميونٽي مڊ وائف ورڪرز (CMWs) جي مستقل ٿيڻ جي معاملي تي بريفنگ ڏني وئي، جيڪي هن وقت صحت کاتي تحت ڪم ڪري رهيون آهن. ٻڌايو ويو ته عدالت صحت کاتي کي هدايت ڪئي آهي ته هو مستقل ٿيڻ تي غور لاءِ مجاز فورم کي تجويز پيش ڪري ۽ اڳوڻن حڪمن تي عمل يقيني بڻائي، بشمول جتي ضرورت هجي اتي پگهارن جو اجراء ڪيو وڃي. صحت واري وزير ڊاڪٽر عذرا فضل ڪابينا کي ٻڌايو ته سي ايم ڊبليو جي ڪنٽريڪٽ جي مدت اڳ ئي 30.06.2025 مان وڌائي 30.06.2027 ڪئي وئي آهي. ڪابينا فيصلو ڪيو ته چيو ته ملازمن جي ڪنٽريڪٽ ۾ اڳ ئي توسيع ڪئي وئي آهي، ان ڪري انهن جون پگهارون جاري رهنديون، پر انهن جون مقرريون ڪنٽريڪٽ جي بنياد تي ئي رهنديون. ڪابينا جو اجلاس گورننس سڌارن، ڊيجيٽل تبديلي، قانوني تعميل ۽ تعليم، صحت، زراعت ۽ انفراسٽرڪچر ۾ ٽارگيٽيڊ سيڙپڪاري تي مرڪوز رهيو جنهن جو مقصد سڄي سنڌ ۾ خدمتن جي فراهمي کي بهتر بڻائڻ آهي.
