ڪراچي (اسٽاف رپورٽر): سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه بيچ ويو پارڪ ۾ ‘ڪراچي ميوزيم آف هسٽري’ جو سنگِ بنياد رکي ڇڏيو. هي هڪ نئون ڊجيٽل انٽرايڪٽو ميوزيم آهي جيڪو ثقافت، سياحت، نوادرات ۽ آرڪائيوز کاتي سنڌ حڪومت ۽ ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن (KMC) پاران ‘دي سٽيزنز آرڪائيو آف پاڪستان’ (CAP) جي سهڪار سان قائم ڪيو پيو وڃي. ان موقعي تي اعلان ڪندي وڏي وزير چيو ته ڪراچي رڳو هڪ ميٽروپوليٽن شهر ناهي – هي لڏپلاڻ، گڏيل بقا، حوصلي، واپار، ادب، فن ۽ ترقيءَ جي هڪ زنده داستان آهي. بيچ ويو پارڪ ۾ سنگِ بنياد جي تقريب ۾ ثقافت واري وزير سيد ذوالفقار علي شاهه، ڪراچي جو ميئر بئريسٽر مرتضيٰ وهاب صديقي، ڪيپ (CAP) جي پيٽرن ان چيف شرمين عبيد چنائي، دي سٽيزنز آرڪائيو آف پاڪستان جي ميمبرن، واپاري برادري جي نمائندن ۽ ٻين مهمانن شرڪت ڪئي. ان موقعي تي ڳالهائيندڙ وڏي وزير چيو ته ڪراچي صدين کان مختلف علائقن، ثقافتن ۽ برادرين جي ماڻهن کي ڀليڪار ڪيو آهي جنهن کيس دنيا جي سڀ کان وڌيڪ متنوع ۽ متحرڪ شهرن مان هڪ بڻائي ڇڏيو آهي. هن چيو ته ڪراچي جي هر گهٽي، هر عمارت ۽ هر برادري پنهنجي اندر اهڙيون يادون ۽ ڪهاڻيون رکي ٿي جيڪي محفوظ ڪرڻ جي لائق آهن. هن وڌيڪ چيو ته بدقسمتيءَ سان، اسان جي اجتماعي تاريخ جا ڪيترائي اهم باب اڻ دستاويزي آهن يا نوجوان نسلن جي انهن تائين پهچ ناهي. هي ميوزيم ان خال کي ڀرڻ ۾ هڪ اهم ڪردار ادا ڪندو. هڪ تاريخي ثقافتي ۽ تعليمي جڳهه طور رٿيل، ڪراچي ميوزيم آف هسٽري هڪ ڊجيٽل انٽرايڪٽو ميوزيم هوندو جيڪو سنڌ جي تاريخ، ورثي ۽ پاڪستان جي تحريڪ جي تحفظ، دستاويزي شڪل ڏيڻ ۽ جشن ملهائڻ لاءِ وقف هوندو. هي اقدام سنڌ حڪومت ۽ ان جي ڀائيوار ‘ڪيپ’ جي عوامي تاريخ ۽ ثقافتي تحفظ لاءِ پراڻي عزم جو تسلسل آهي جنهن کان اڳ 2017 ۾ پنجاب حڪومت سان ڀائيواري ۾ لاهور ۾ نيشنل هسٽري ميوزيم جو آغاز ڪيو ويو هو. ڪراچي ميوزيم آف هسٽري عالمي سطح تي مڃيل ميوزيم جي طريقن مان فائدو وٺندو ته جيئن هڪ اهڙو عظيم ثقافتي ادارو ٺاهي سگهجي جيڪو ڪهاڻي ٻڌائڻ (اسٽوري ٽيلنگ)، ٽيڪنالاجي، آرڪائيول مواد ۽ انٽرايڪٽو تجربن جي ذريعي پاڪستان جي آزادي ۽ سنڌ جي 5,000 سالا تاريخ کي زنده ڪري ڇڏي. هڪ متحرڪ شهري جڳهه طور تصور ڪيل، هي ميوزيم ڪراچي جي تهه دار تاريخن کي دستاويزي شڪل ڏيندو ۽ انهن آوازن، يادن ۽ برادرين کي اڳيان آڻيندو جن هن شهر کي شڪل ڏني آهي. تيزي سان بدلجندڙ شهري تبديليءَ جي دور ۾، هي منصوبو پاڪستان ۾ انهن عوامي ادارن جي ضرورت کي پورو ڪري ٿو جيڪي ثقافتي يادگيري کي محفوظ رکن ٿا جڏهن ته هڪ ئي وقت قابلِ رسائي، جديد ۽ ڪميونٽي تي ٻڌل رهن ٿا. نمائش جي جديد ڊيزائن، زباني تاريخ، تحقيق ۽ عوامي شموليت جي ذريعي، ميوزيم جو مقصد ڪراچي ۾ ثقافت، تعليم ۽ سياحت لاءِ هڪ تاريخي منزل بڻجڻ آهي. وڏي وزير چيو ته ڪراچي نه رڳو واپار ۽ موقعن جو شهر آهي؛ پر هي اسان جي اجتماعي يادداشت، حوصلي ۽ ثقافتي تنوع جو هڪ زنده آرڪائيو آهي. ڪراچي ميوزيم آف هسٽري ان ورثي کي ايندڙ نسلن لاءِ محفوظ ڪندو. مراد شاهه چيو سنڌ حڪومت پنهنجي ان يقين کي ورجايو ته جيڪي قومون پنهنجي تاريخ کي محفوظ ڪن ٿيون اهي پنهنجي مستقبل کي مضبوط بڻائين ٿيون ۽ ميوزيم جهڙيون ثقافتي جڳهيون عياشي ناهن پر تعليم، غور و فڪر ۽ سڃاڻپ لاءِ لازمي جڳهيون آهن. مراد علي شاھ شاهه ثقافت، سياحت، نوادرات ۽ آرڪائيوز کاتي، ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن ۽ سٽيزنز آرڪائيو آف پاڪستان جي ڪوششن کي ساراهيو ته انهن ان وژن کي حقيقت ۾ بدلائڻ لاءِ عزم ۽ سهڪار جو مظاهرو ڪيو. هن انهن تمام اسڪالرن، مؤرخن، ماهرِ تعميرات، فنڪارن ۽ پيشيور ماڻهن کي مبارڪباد ڏني جن هن پروجيڪٽ ۾ پنهنجو حصو ملايو. هن چيو ته توهان جو ڪم ايندڙ نسلن لاءِ هن عظيم شهر جي روح کي محفوظ رکڻ ۾ مدد ڪندو. ثقافت واري وزير سيد ذوالفقار علي شاهه چيو ته ڪراچي ميوزيم آف هسٽري سندس کاتي جي ان عزم جي عڪاسي ڪري ٿو ته سنڌ جي غير معمولي ورثي کي محفوظ ڪيو وڃي، ان جو جشن ملهايو وڃي ۽ سمورن شهرين لاءِ ان کي قابلِ رسائي بڻايو وڃي. هن وڌيڪ چيو ته ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن ۽ دي سٽيزنز آرڪائيو آف پاڪستان سان اسان جي شراڪتداري ذريعي، اسين هڪ اهڙو ادارو ٺاهي رهيا آهيون جيڪو ايندڙ ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين ڪراچي جي ثقافتي منظرنامي کي مضبوطي سان ٻڌي رکندو. ميئر مرتضيٰ وهاب صدیقي چيو ته ڪراچي دنيا جي عظيم شهرن مان هڪ آهي – هڪ اهڙو شهر جيڪو لڏپلاڻ، حوصلي ۽ ماڻهن ۽ ثقافتن جي هڪ غير معمولي تنوع سان ٺهيل آهي. گهڻي وقت کان، هن ۾ هڪ اهڙي شهري اداري جي ڪمي هئي جيڪا ان اَميري (ثقافتي دولت) جي عڪاسي ڪري. ڪراچي ميوزيم آف هسٽري ان کي تبديل ڪري ڇڏيندو. ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن کي هڪ اهڙو تاريخي نشان مهيا ڪرڻ ۾ پنهنجو ڪردار ادا ڪرڻ تي فخر آهي جيڪو هن شهر جي هر رهاڪو جو آهي. ڪيپ (CAP) جي پيٽرن ان چيف شرمين عبيد چنائي چيو جيئن ئي پاڪستان پنهنجي آزادي جي 80 هين سالگرهه جي ويجهو پهچي رهيو آهي، سنڌ حڪومت ۽ ڪي ايم سي سان هي شراڪتداري انهن ڪهاڻين لاءِ هڪ مستقل گهر ٺاهڻ جو موقعو آهي جن اسان جي ملڪ کي شڪل ڏني. هي ميوزيم انهن ماڻهن کي خراجِ تحسين پيش ڪندو جن پاڪستان جي آزادي لاءِ جدوجهد ڪئي، سنڌ جي امير تاريخ ۽ ثقافت جو جشن ملهايندو ۽ ڪراچي جي حوصلي، اميد ۽ غير معمولي روح جي عڪاسي ڪندو، هي اهو شهر آهي جنهن سڄي ملڪ مان ايندڙ نسلن جي خوابن کي پنهنجي اندر سمائي رکيو آهي. اسان اميد ڪريون ٿا ته هي هڪ اهڙي جڳهه بڻجي ويندو جتي ماڻهو پاڻ کي، پنهنجي تاريخ ۽ پنهنجي گڏيل مستقبل کي عڪس انداز ٿيندي ڏسي سگهن. ڪيپ جي صدر وڌيڪ چيو، “هي سنگِ بنياد سالن جي محنت ۽ ان گڏيل يقين جي نمائندگي ڪري ٿو ته ڪراچي جون برادريون ان ڳالهه جون حقدار آهن ته انهن جي تاريخ کي هڪ مستقل، عوامي جڳهه تي عزت ڏني وڃي. ميوزيم تحقيق تي ٻڌل ۽ ڪميونٽي جي مرڪز تي هوندو، جيڪو ماضي کي ڏيکارڻ ۽ اسين ڪير آهيون ۽ ڪٿان آيا آهيون ان باري ۾ ڳالهه ٻولهه کي هٿي ڏيڻ لاءِ ٺاهيو ويو آهي. اسين سنڌ حڪومت، ان جي ثقافت، سياحت، نوادرات ۽ آرڪائيوز کاتي، ۽ ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن جي عزم کان سواءِ هن سنگِ ميل تائين نه پڄي سگهون ها. اسين سندن شراڪتداري لاءِ هميشه شڪرگذار رهنداسين. هي تقريب سنڌ حڪومت، ڪراچي ميٽروپوليٽن ڪارپوريشن ۽ دي سٽيزنز آرڪائيو آف پاڪستان جي وچ ۾ ڪراچي ميوزيم آف هسٽري جي ترقيءَ جي ذريعي ورثي ۽ ثقافتي تحفظ کي مضبوط بڻائڻ جي گڏيل عزم جي عڪاسي ڪري ٿي. تاريخ کي هڪ جامع، تحقيق تي ٻڌل ۽ عوام تي مرڪوز اداري طور آندو ويندو- جيڪو ماضي کي محفوظ رکي ٿو جڏهن ته نئين نسلن کي پاڪستان جي ثقافتي سڃاڻپ باري بامعنيٰ ڳالهه ٻولهه ۾ شامل ڪري ٿو. ان کان اڳ، وڏي وزير، ثقافت واري وزير، ميئر ڪراچي ۽ شرمين عبيد چنائي سان گڏجي سنگِ بنياد رکيو ۽ پروجيڪٽ جي باقاعده آغاز لاءِ هڪ تختي جي نقاب ڪشائي ڪئي. سنڌ جو وڏو وزير سيد مراد علي شاهه بيچ ويو پارڪ ۾ ڪراچي ميوزيم آف هسٽري جي سنگِ بنياد جي تقريب لاءِ تختي جي نقاب ڪشائي ڪري رهيو آهي. ان موقعي تي ثقافت وارو وزير ذوالفقار شاهه، ميئر ڪراچي مرتضيٰ وهاب ۽ سي پي اي (CAP) چيف شرمين عبيد چنائي موجود آهن.
