روزانو هڪ ڪروڙ لٽر ايراني تيل پاڪستان سمگل ٿئي ٿو

اسلام آباد(بيورو رپورٽ) روزانو هڪ ڪروڙ لٽر ايراني پيٽرول ۽ ڊيزل اسمگل ٿي پاڪستان اچي رهيو اهي جنهن سبب هڪ پاسي تيل ڪمپنين ۽ آئل مارڪيٽنگ ڪمپنين کي اربين روپين جو نقصان ٿي رهيو آهي ته ٻئي پاسي سرڪاري خزاني کي ساليانو 227 ارب روپين جو ٽيڪس جو نقصان ٿي رهيو آهي. اهڙو انڪشاف ڊان ۾ شايع ٿيل هڪ خبر ۾ ڪيو ويو آهي. ذريعن جي حوالي سان رپورٽ ۾ ٻڌايو ويو آهي ته جوائنٽ انٽيليجنس رپورٽ جيڪا پيٽروليم واري وزارت کي پيش ڪئي وئي آهي ان ۾ ڄاڻايو ويو آهي ته سمگلنگ ۾ هڪ درجن جي لڳ ڀڳ قانون لاڳو ڪندڙ ادارن جا 100 کان وڌيڪ اهلڪار ملوث آهن، جن جي نالن، ايدريس ۽ عهدن جو به تفصيل ڏنو ويو آهي. رپورٽ ۾سڄي ملڪ ۾ 533 غير قانوني پيٽرول اسٽيشنن جي مالڪن ۽ آپريٽرن ۽ ايراني تيل جي 105 اسمگلرن جي جي به نشاندهي ڪندي سندن مڪمل سڃاڻپ، پتا ۽ رابطي جا نمبر به شامل آهن. رپورٽ ۾ غير رسمي سرحد پار ڪرڻ ۽ سڄي پاڪستان ۾ سمگل ٿيل شين جي اسمگلنگ لاءِ رستن بابت به درست معلومات شامل آهي. رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته ايراني تيل جي اسمگلنگ جو مقدار 2.8 بلين ليٽر جي لڳ ڀڳ آهي جنهن سان قومي ناڻي کي ساليانو 227 ارب رپين جو نقصان پهچندو آهي، رپورٽ ۾ چيو ويو ته سمگل ٿيل پيٽروليم مصنوعات مڪران ۽ رخشان ڊويزنن جي اڻڄاتل رستن ذريعي منتقل ٿين ٿيون. اهڙين 533 پيٽرول اسٽيشنن مان، وڏي اڪثريت يعني 348پنجاب ۾ لاهور، فيصل آباد، جهنگ ۽ اٽڪ ۾ آهن، جڏهن ته اسمگل ٿيل شين جا 116 دڪان بلوچستان ۾، 38 سنڌ ۾ ڪراچي جي حد تائين ۽ ٻيا 31 خيبرپختونخواهه ۾ آهن. لڳ ڀڳ هڪ درجن ايجنسيون جن جي اهلڪارن جي نالن، فون نمبرن، CNICs وغيره جي نشاندهي ڪئي وئي آهي، انهن ۾ غير قانوني واپار ۽ ڪاروبار ۾ ملوث هجڻ يا سهولت فراهم ڪرڻ لاءِ ڪسٽم انٽيليجنس، بارڊر مينيجمينٽ پوليس، اسسٽنٽ ۽ ڊپٽي ڪمشنر جون آفيسون، سول ڊفينس، پوليس شامل آهن. ، ڪسٽم نافذ ڪرڻ، ليويز، ايڪسائيز ۽ ٽيڪسيشن، سي آءِ اي پوليس ۽ پوليس کاتي جا اهلڪار ۽ آفيسر ملوث آهن. رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته ايراني تيل جي اسمگلنگ جو مقدار هڪ ڪروڙ ليٽر في ڏينهن کان مٿي آهي جيڪو انتها تي پهچي ويو آهي، جيڪو نگران حڪومت پاران شروع ڪيل ڪريڪ ڊائون جي نتيجي ۾ 50 کان 53 لک ليٽر في ڏينهن تائين گهٽجي ويو آهي. “جڏهن ته، عام چونڊن کان پوءِ، ايراني تيل جي اسمگلنگ هڪ اندازي مطابق 89 لک ليٽر في ڏينهن تائين وڌي وئي آهي.” رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته سمگل ٿيل ايراني تيل جي ڪل 2 ارب 80 ڪروڙ ليٽر مان 95 سيڪڙو ٽوڪن/پرچي جي غير رسمي سسٽم تحت آندو ويندو آهي، جيڪو 2021 ۾ ايف سي ۽ مقامي انتظاميا پاران مڪران ۽ رخشان ضلعن ۾ قائم ڪيو ويو هو، رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته 1,800 کان 2,000 گاڏيون، جن مان هر هڪ جي گنجائش 3,200-3,400 ليٽر آهي، روزانو سرحد پار ڊيزل پهچائڻ لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اهڙي طرح 1,200-1,300 ٻيڙيون، جن مان هر هڪ 1,600 کان 2,000 ليٽر کڻڻ جي صلاحيت رکي ٿي، بنيادي طور ڪُنتاني کان گوادر رستي پاڪستان ۾ داخل ٿي رهيون آهن. سرحد پار ڪرڻ کان پوءِ سمگل ٿيل ايراني تيل گوادر، پنجگور، ماشخيل (واشوڪ)، چاغي ۽ ڪوئيٽا ۾ موجود زير زمين اسٽوريج سهولتن ۾ ذخيرو ڪيو ويندو آهي، جتان ان کي ڳجهي گاڏين جهڙوڪ مسافر بسون، زمباد گاڏين ۾ منتقل ڪيو ويندو آهي. ، آئل ٽينڪر، ٽرڪون، پڪ اپ، ڊمپر، وغيره، باقي ملڪ ۾ سپلاءِ ڪيو ٿو وڃي. رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته اسمگل ٿيل ايراني تيل جو 45 سيڪڙو سنڌ ۽ 25 سيڪڙو پنجاب ۽ ڪي پي ڪي ۽ باقي بلوچستان ۾ استعمال ٿيندو آهي. ”ايراني تيل جي اسمگلنگ مختلف چيڪ پوسٽن تي مقرر قانون لاڳو ڪندڙ ادارن جي آفيسرن جي ملي ڀڳت کان سواءِ ممڪن نه آهي، ڇاڪاڻ ته روزانو لکين ليٽر ايراني آئل ٽينڪر اٿل، ضلعي لسٻيله مان گذرڻ کانپوءِ سنڌ (ڪراچي) ڏانهن روانا ٿيندا آهن. جتي وڏي تعداد م چيڪ پوسٽون به موجود آهن. رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته ايراني ڊيلرز کي هر سال 285 ارب رپيا ادا ڪيا وڃن ٿا. وڏي مقدار واريون يعني بلڪ ڊيلز لاءِ، ادائگيون عام طور تي آمريڪي ڊالرن ۾ ڪيون وينديون آهن ڪنهن به ٽئين ملڪ ذريعي يا ته حوالا/هنڊي ذريعي. ان صورت ۾، ايراني تيل جي فراهمي ٽئين ملڪ ۾ رقم جي وصولي جي تصديق کانپوءِ ڪئي ويندي آهي. ان کان علاوه، پرڏيهي جيڪي پاڪستان ۾ رقم موڪلڻ جو ارادو رکن ٿا انهن سان پڻ رابطو ڪيو وڃي ٿو ۽ هو اسمگلرن کي پرڏيهي ڪرنسي ڏين ٿا ۽ هو کين پاڪستان ۾ رقم فراهم ڪن ٿا. ننڍي سپلاءِ لاءِ، پاڪستاني خريدار سرحدن تي ايراني سپلائرز کي تومان (ايراني ڪرنسي) ۾ ادائيگيون ڪندا آهن. ان کان علاوه، بارٽر ٽريڊ پڻ استعمال ڪيو ويندو آهي، پر ايراني تيل جي اسمگلنگ ۾ ان جو حصو 3 کان 5 سيڪڙو آهي. رپورٽ ۾ سماجي ۽ اقتصادي نقطه نظر بابت پڻ تفصيل ڏنل آهن. رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته بلوچستان ۾ لڳ ڀڳ 22 کان 24 لک ماڻهو پنهنجي معيشت لاءِ ايراني تيل جي اسمگلنگ تي ڀاڙين ٿا. خاص طور تي، دهشتگرديءَ جو شڪار ڏکڻ بلوچستان جا بلوچ، جن کي معاشي موقعا گهٽ آهن، انهن جو تعلق سمگل ٿيل ايراني تيل جي خريد و فروخت سان آهي.

پهنجو تبصرو موڪليو