ڪالم نگار: غلام مصطفىٰ جمالي
دهشتگردي اڄ جي دور جو سڀ کان وڏو ۽ پيچيده مسئلو بڻجي چڪو آهي، جنهن نه رڳو ڪنهن هڪ ملڪ پر پوري دنيا جي امن کي سخت خطري ۾ وجهي ڇڏيو آهي۔ هي هڪ اهڙو ناسور آهي جيڪو سماجن کي اندر کان ڪمزور ڪري ڇڏي ٿو، معيشتن کي تباه ڪري ٿو ۽ انساني زندگين کي اجاڙي ٿو۔ پاڪستان به هن خطري کي ڊگهي عرصي تائين منهن ڏيندو رهيو آهي، پر هن قوم ڪڏهن به همت نه هاري آهي۔ هر ڏکئي وقت ۾ پاڪستاني قوم، پنهنجي سيڪيورٽي فورسن ۽ ادارن گڏجي ثابت قدم رهي آهي ۽ دهشتگردي خلاف جنگ کي جاري رکيو آهي۔ اڄ پاڪستان دنيا اڳيان هڪ اهڙي مثال طور بيٺو آهي جنهن نه رڳو دهشتگردي خلاف اهم ڪاميابيون حاصل ڪيون آهن پر عالمي امن جي قيام لاءِ به پنهنجو ذميوار ۽ قائدانه ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔
پاڪستان جي دهشتگردي خلاف جنگ ڪو مختصر سفر نه رهيو آهي۔ ان ۾ هزارين بيگناهه شهرين، بهادر فوجين ۽ پوليس اهلڪارن پنهنجون جانيون قربان ڪيون آهن۔ انهن قربانين هن ملڪ جي تاريخ ۾ هڪ نئون باب کوليو آهي ۽ دنيا کي اهو واضح پيغام ڏنو آهي ته پاڪستان دهشتگردي جي خاتمي لاءِ سنجيده آهي۔ ملڪ ۾ ڪيل فوجي آپريشنن جهڙوڪ ضرب عضب ۽ ردالفساد دهشتگردن جي نيٽ ورڪن کي ٽوڙي ڇڏيو ۽ ملڪ جي ڪيترن ئي علائقن ۾ امن بحال ڪيو۔ اهي قدم رڳو فوجي ڪارروايون نه هيون پر هڪ وڏي حڪمت عملي جو حصو هئا، جنهن جو مقصد ملڪ مان دهشتگردي جو مڪمل خاتمو هو۔
اهو به سمجهڻ ضروري آهي ته دهشتگردي خلاف جنگ صرف هٿيارن سان نه کٽي سگهجي ٿي۔ هي هڪ فڪري ۽ نظرياتي جنگ به آهي، جنهن ۾ معاشري جي هر شعبي کي پنهنجو ڪردار ادا ڪرڻو پوي ٿو۔ پاڪستان هن حوالي سان به اهم قدم کنيا آهن، جهڙوڪ تعليمي نصاب ۾ سڌارا، مدرسن جي نگراني ۽ نوجوانن کي مثبت سرگرمين ڏانهن راغب ڪرڻ۔ انهن قدمن جو مقصد هڪ اهڙو سماج ٺاهڻ آهي جتي انتهاپسندي لاءِ ڪا به جاءِ نه هجي ۽ جتي هر ماڻهو امن، برداشت ۽ رواداري جو علمبردار بڻجي۔
پاڪستان جي خارجه پاليسي به هميشه امن ۽ استحڪام کي اوليت ڏني آهي۔ ملڪ عالمي سطح تي هميشه ڳالهين ۽ سفارتڪاري کي ترجيح ڏني آهي۔ علائقائي تڪرارن ۾ گهٽتائي آڻڻ، پاڙيسري ملڪن سان لاڳاپن کي بهتر بڻائڻ ۽ عالمي طاقتن سان توازن برقرار رکڻ پاڪستان جي پاليسي جو اهم حصو رهيو آهي۔ افغانستان ۾ امن لاءِ پاڪستان جون ڪوششون دنيا آڏو واضح آهن، جتي هن مختلف ڌرين کي ڳالهين جي ميز تي آڻڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي۔
پاڪستان جو مؤقف هميشه اهو رهيو آهي ته دهشتگردي جو ڪو به مذهب، نسل يا قوميت نه هوندي آهي۔ هي هڪ عالمي مسئلو آهي جنهن جو حل به گڏيل ڪوششن سان ئي ممڪن آهي۔ ان لاءِ پاڪستان عالمي برادري سان گڏجي دهشتگردي جي خاتمي لاءِ مختلف فورمن تي پنهنجو ڪردار ادا ڪيو آهي۔ انٽيليجنس شيئرنگ، سرحدي سيڪيورٽي ۽ گڏيل تعاون جهڙا قدم هن سلسلي ۾ اهم حيثيت رکن ٿا۔
معاشي استحڪام به دهشتگردي جي خاتمي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو۔ جڏهن ملڪ اقتصادي طور مضبوط هوندو آهي ته هو پنهنجي ماڻهن لاءِ بهتر موقعا پيدا ڪري سگهي ٿو ۽ اهڙي ريت انتهاپسندي جي روڪٿام ٿي سگهي ٿي۔ پاڪستان مختلف معاشي منصوبن ۽ سڌارن ذريعي پنهنجي معيشت کي مضبوط ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي۔ وڏا ترقياتي منصوبا نه رڳو ملڪ جي ترقي لاءِ اهم آهن پر علائقائي رابطن ۽ امن لاءِ به فائديمند ثابت ٿين ٿا۔
اهو به هڪ حقيقت آهي ته دهشتگردي خلاف جنگ اڃا ختم نه ٿي آهي۔ هي هڪ ڊگهي جدوجهد آهي جنهن لاءِ مسلسل عزم ۽ اتحاد جي ضرورت آهي۔ پاڪستان کي اڃا به ڪيترن ئي چئلينجن کي منهن ڏيڻو پوي ٿو، جهڙوڪ سرحدي سيڪيورٽي، انتهاپسندي جو خاتمو ۽ علائقائي استحڪام۔ پر ماضي جي ڪاميابين مان اهو ظاهر ٿئي ٿو ته جيڪڏهن ارادو مضبوط هجي ته ڪا به رڪاوٽ رستو نه روڪي سگهي ٿي۔
پاڪستان جي نوجوان نسل هن جنگ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگهي ٿي۔ جيڪڏهن انهن کي صحيح رهنمائي، معياري تعليم ۽ روزگار جا موقعا فراهم ڪيا وڃن ته هو ملڪ کي ترقي ۽ امن ڏانهن وٺي وڃي سگهن ٿا۔ نوجوانن کي گهرجي ته هو نفرت ۽ تشدد کان پاسو ڪن ۽ علم، برداشت ۽ مثبت سوچ کي اختيار ڪن۔
ميڊيا جو ڪردار به هن سلسلي ۾ انتهائي اهم آهي۔ ميڊيا نه رڳو معلومات فراهم ڪري ٿي پر عوامي راءِ تي به اثرانداز ٿئي ٿي۔ جيڪڏهن ميڊيا ذميواري سان پنهنجو ڪردار ادا ڪري ۽ مثبت پيغام کي اڳتي وڌائي ته دهشتگردي خلاف جنگ ۾ وڏي مدد ملي سگهي ٿي۔
پاڪستان جي سيڪيورٽي فورسن جون قربانيون هميشه ياد رکڻ گهرجن۔ انهن بهادر جوانن پنهنجي جانين جو نذرانو ڏئي ملڪ کي محفوظ بڻايو آهي۔ انهن جي همت ۽ جذبي کي سلام پيش ڪرڻ سان گڏ اسان سڀني تي فرض آهي ته سندن مشن کي اڳتي وڌايون۔
عالمي سطح تي به پاڪستان جو ڪردار اهم بڻجي رهيو آهي۔ گڏيل قومن جي امن مشنز ۾ شرڪت، علائقائي تنظيمن ۾ فعال حصو وٺڻ ۽ دنيا آڏو امن جو پيغام ڏيڻ ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته پاڪستان هڪ ذميوار ملڪ آهي جيڪو عالمي امن لاءِ پنهنجو ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔
اهو چوڻ بلڪل درست آهي ته پاڪستان دهشتگردي خلاف جنگ ۾ وڏيون ڪاميابيون حاصل ڪيون آهن۔ هڪ وقت هو جڏهن ملڪ پاڻ دهشتگردي جو شڪار هو، پر اڄ اهو ان جي خلاف مضبوط ديوار بڻجي چڪو آهي۔ هي سڀ ڪجهه قوم جي اتحاد، قربانين ۽ مضبوط ارادي جو نتيجو آهي۔
اسان کي اهو ياد رکڻ گهرجي ته امن هڪ ڏينهن ۾ حاصل نه ٿيندو آهي۔ هي هڪ مسلسل جدوجهد آهي جيڪا صبر، محنت ۽ مستقل مزاجي سان حاصل ڪئي ويندي آهي۔ جيڪڏهن اسان سڀ گڏجي هن مقصد لاءِ ڪم ڪنداسين ته اهو ڏينهن ضرور ايندو جڏهن پاڪستان مڪمل طور تي پرامن ملڪ بڻجي ويندو ۽ دنيا ۾ امن جو علمبردار ٿيندو۔
دهشتگردي خلاف جنگ رڳو موجوده نسل لاءِ نه پر ايندڙ نسلن جي مستقبل لاءِ به آهي۔ اسان کي هڪ اهڙو پاڪستان ٺاهڻو آهي جتي هر ماڻهو پاڻ کي محفوظ سمجهي، جتي ترقي جا برابر موقعا موجود هجن ۽ جتي امن ۽ خوشحالي جو راڄ هجي۔
آخر ۾ اهو چئي سگهجي ٿو ته پاڪستان دهشتگردي کي شڪست ڏيڻ لاءِ مڪمل طور تي پرعزم آهي ۽ ساڳئي وقت دنيا ۾ امن جي قيام لاءِ پنهنجو قائدانه ڪردار جاري رکندو۔ هي سفر ڏکيو ضرور آهي پر ناممڪن نه آهي، ۽ گڏيل ڪوششن سان اسان ضرور ڪامياب ٿينداسين
