ٽرمپ پاران ايران سان ٻن ڏينهن ۾ ڳالهيون بحال ٿيڻ جو اعلان، پاڪستان ۾ ملاقات جو اشارو

تهران / واشنگٽن (ويب ڊيسڪ) آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ فيلڊ مارشل جنرل عاصم منير جي ڪارڪردگي جي تعريف ڪئي آهي، پاڪستان کي ايران سان مستقبل ۾ ڳالهين لاءِ ترجيحي جڳهه قرار ڏنو آهي.آمريڪي اخبار نيويارڪ پوسٽ جي هڪ رپورٽر سان ڳالهه ٻولهه ۾، ٽرمپ چيو، “توهان اتي رهو ڇو ته ايندڙ ٻن ڏينهن ۾ ڪجهه ٿي سگهي ٿو ۽ اسان پاڪستان وڃڻ لاءِ وڌيڪ مائل آهيون.هن چيو ته ڳالهين لاءِ پاڪستان کي چونڊڻ جو امڪان وڌيڪ آهي ڇاڪاڻ ته “فيلڊ مارشل هڪ بهترين ڪم ڪري رهيو آهي.”ٽرمپ فيلڊ مارشل عاصم منير جي تعريف ڪئي ۽ چيو ته سندس ڪارڪردگي جي ڪري، آمريڪا ڳالهين لاءِ ٻيهر پاڪستان وڃڻ تي غور ڪري رهيو آهي.آمريڪي اخبار جي مطابق، ٽرمپ شروعاتي طور تي اخبار جي رپورٽر سان ڳالهه ٻولهه ۾ آمريڪي وفد ڳالهين لاءِ پاڪستان وڃڻ کان انڪار ڪيو، پر ڪجهه وقت کان پوءِ، ٽرمپ ٻيهر فون ڪيو ۽ پاڪستان ۾ ڳالهين جي ايندڙ دور جو اشارو ڏنو. پاڪستان ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ ڳالهين جي ٻئي دور جي ميزباني جي آڇ ڪئي آهي.آمريڪي نيوز ايجنسي ٻن پاڪستاني عملدارن جي حوالي سان ٻڌايو آهي ته پاڪستان جنگ بندي جي مدت ختم ٿيڻ کان اڳ اسلام آباد ۾ ڳالهيون منعقد ڪرڻ جي تجويز پيش ڪئي آهي. رپورٽ موجب، آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ ڳالهين جو ٻيو دور خميس تي ٿي سگهي ٿو.

هرموز ناڪابندي، 2 ايراني جهاز رخ تبديل ڪرڻ لڳا؟

بي بي سي ويريفاءِ پاران تجزيو ڪيل جهازن جي ٽريڪنگ ڊيٽا مان ظاهر ٿئي ٿو ته ايران سان لاڳاپيل ٻه جهاز، جيڪي آمريڪي ناڪابندي لاڳو ٿيڻ کان پوءِ هرموز مان گذريا هئا، هاڻي پنهنجو رخ تبديل ڪري واپس ويندي نظر اچي رهيا آهن۔ آمريڪا طرفان پابندي هيٺ آيل ٽينڪر Rich Starry، جيڪو ٻڌائي ٿو ته اهو سامان کڻي رهيو آهي، گڏيل عرب امارات جي شارجه کان اوڀر طرف روانو ٿيو ۽ رات جو آبنائي مان گذريو، پر ڊيٽا موجب هاڻي ان پنهنجو رخ تبديل ڪري ڇڏيو آهي۔ ٽريڪنگ ڊيٽا اهو پڻ ڏيکاري ٿي ته هڪ بلڪ ڪيريئر Christianna، جيڪو سومر ڏينهن ناڪابندي کان پوءِ آبنائي مان گذريو هو ۽ ايران جي امام خميني بندرگاهه تي به ويو هو، اهو به هاڻي پنهنجو رخ تبديل ڪري چڪو آهي۔ آمريڪا جي سينٽڪام دعويٰ ڪئي آهي ته 6 واپاري جهازن کي واپس موٽڻ لاءِ چيو ويو هو ۽ انهن عمل ڪيو. هڪ ٻيو ٽينڪر Elpis، جيڪو آمريڪي پابندين هيٺ آهي، اڱاري ڏينهن اوڀر طرف ويندي آبنائي مان گذريو ۽ شايد ايران جي بوشهربندرگاهه مان آيو هجي، ٽريڪنگ موجب۔ ڊيٽا اڃا تائين ڏيکاري رهي آهي ته اهو آبنائي جي اوڀر ۾ بيٺو آهي۔ اهو به ممڪن آهي ته اهي جهاز پنهنجو اصل هنڌ لڪائڻ لاءِ غلط پوزيشن رپورٽون نشر ڪري رهيا هجن، جنهن کي “اسپوفنگ” چيو ويندو آهي۔

چين پاران ناڪابندي جي مذمت، غير ذميواراڻو قدم قرار

چين جي پرڏيهي وزارت آمريڪا طرفان ايران جي بندرگاهن تي لڳايل ناڪابندي جي مذمت ڪندي ان کي “خطرناڪ ۽ غير ذميواراڻو قدم” قرار ڏنو آهي. هي ناڪابندي سومر تي لاڳو ٿي، جيڪا ايران ۽ آمريڪا ۾ پاڪستان ۾ ٿيل ڳالهين جي ناڪامي بعد شروع ٿي. چين جي پرڏيهي وزارت جي ترجمان Guo Jiakun خبردار ڪيو ته هي ناڪابندي رڳو “تڪرار کي وڌيڪ وڌائيندي ۽ اڳ ئي نازڪ جنگبندي معاهدي کي ڪمزور ڪندي”. “هي هڪ خطرناڪ ۽ غير ذميواراڻو رويو آهي،” جياڪن هڪ پريس ڪانفرنس دوران چيو.

سامونڊي رستو بند ڪرڻ جو ڪنهن کي به قانوني حق ناهي

گڏيل قومن جي سامونڊي اداري انٽرنيشنل ميري ٽائيم آرگنائيزيشن جو چوڻ آهي ته ڪنهن به ملڪ کي اهو قانوني حق حاصل ناهي ته هو بين الاقوامي ٽرانزٽ لاءِ استعمال ٿيندڙ سامونڊي رستن ۾ جهازن جي اچ وڃ کي روڪي. سيڪريٽري جنرل Arsenio Dominguez BBC Radio 4 جي “Today” پروگرام کي ٻڌائيندي چيو ته اهڙو قدم هڪ خطرناڪ مثال قائم ڪري ٿو. هن چيو: “مان سمجهان ٿو ته اتي تڪرار هلي رهيو آهي، پر ان هوندي به بين الاقوامي قانون هيٺ اهڙو ڪو به قانوني جواز موجود ناهي ته ڪنهن به بين الاقوامي نيويگيشن لاءِ استعمال ٿيندڙ سامونڊي رستي کي بند ڪيو وڃي.” “جيئن جيئن جوابي ڪارروائيون وڌنديون وڃن ٿيون، تيئن تيئن ان ڳالهه بابت ڳڻتي به وڌندي وڃي ٿي ته 20,000 سامونڊي ملازم (seafarers) اڃا تائين پرشن گلف ۾ ڦاٿل آهن، ۽ يقيناً دنيا ڀر ۾ ٻيا به ماڻهو آهن جيڪي معاشي طور متاثر ٿي رهيا آهن.” “جيئن جيئن هي صورتحال ڊگهي ٿيندي وڃي ٿي، تيئن اسان سڀني تي ان جو اثر به وڌيڪ محسوس ٿيندو.”

هرموز جي ناڪابندي ۾ ڊيگهه سان توانائي بحران تيز ٿيندو

عالمي توانائي ايجنسي چيو آهي ته جيتوڻيڪ تيل جون قيمتون ڪجهه گهٽيون آهن پر پوءِ به ايران تي حملي کان اڳ واري قيمت کان 36 سيڪڙو وڌيڪ آهن. عالي اداري خبردار ڪيو آهي ته حالتون وڌيڪ خراب به ٿي سگهن ٿيون. تونائي ايجنسي جي ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر فتح بائيرول جو چوڻ آهي ته موجوده قيمتون وچ اوڀر ۾ هلندڙ صورتحال جي سنگيني کي ظاهر نٿيون ڪن. هو چوي ٿو: “اپريل شايد مارچ کان به وڌيڪ خراب ٿي سگهي ٿو، ڇاڪاڻ⁠تہ مارچ دوران اسان کي اهي ڪارگو مليا جيڪي بحران شروع ٿيڻ کان گهڻو اڳ لوڊ ڪيا ويا هئا۽ اپريل جي مهيني دوران ڪجهه به لوڊ نٿو ڪيو وڃي.” “جيئن جيئن رڪاوٽ ڊگهي ٿيندي وڃي ٿي، مسئلو وڌيڪ سنگين ٿيندو وڃي ٿو.” گذريل مهيني، عالمي توانائي ايجنسي جي سڀني 32 ميمبر ملڪن گڏجي پنهنجي تيل جي ذخيرن مان 400 ملين بيرل جاري ڪرڻ تي اتفاق ڪيو ته جيئن فراهمي جي کوٽ کي گهٽائي سگهجي، ۽ بائيرول اشارو ڏنو ته ايجنسي ٻيهر به قدم کڻڻ لاءِ تيار آهي. هو چوي ٿو: “400 ملين بيرل رڳو اسان جي وسيلن جو 20 سيڪڙو آهي. اسان وٽ اڃا 80 سيڪڙو باقي آهي. اسان فيصلي جو جائزو وٺي رهيا آهيون. جڏهن ۽ جيڪڏهن اسان فيصلو ڪنداسين ته وقت اچي ويو آهي، اسان فوراً ڪارروائي ڪرڻ لاءِ تيار آهيون.”

علائقي ۾ مزاحمتي محاذ مضبوط آهي، دشمن خالي هٿين واپس موٽڻ تي مجبور ٿيندو: ايراني قدس فورس جو ڪمانڊر
ايراني انقلابي گارڊ ڪور جي قدس فورس جي ڪمانڊر اسماعيل قاآني، آبنائے هرمز جي بندش کان پوءِ آمريڪا ۽ اسرائيل کي خبردار ڪندي چيو ته اهي علائقي مان خالي هٿين واپس موٽندا.برگيڊيئر جنرل قاآني واضح ڪيو ته مزاحمتي محاذ سڄي علائقي ۾ مضبوط ۽ اثرائتو آهي ۽ دشمنن جو انتظار ڪري رهيو آهي.هن چيو ته آمريڪا ۽ صيهوني رياست کي ياد رکڻ گهرجي ته اهي يمن، باب المندب ۽ بحر احمر کان خالي هٿين ڪيئن موٽيا، ۽ هن ڀيري به انهن کي علائقي ۾ ڪا ڪاميابي نه ملندي.اهو ياد رکڻ گهرجي ته آمريڪي فوج ايراني بندرگاهن جي بندش شروع ڪري ڇڏي آهي ۽ انهن جي خلاف ورزي ڪندڙ جهازن کي روڪڻ يا ضبط ڪرڻ جي ڌمڪي به ڏني آهي.

اڳوڻي هندستاني فوجي آفيسر پاڪستان جي اثرائتي پرڏيهي پاليسي جي تعريف
هندستاني فوج جي هڪ اڳوڻي آفيسر آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ ثالث جو ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ پاڪستان جي اثرائتي پرڏيهي پاليسي کي پڻ تسليم ڪيو.هندستاني ميجر جنرل (رٽائرڊ) يشپال مور چيو ته فيلڊ مارشل سيد عاصم منير جي قيادت ۽ صلاحيت پاڪستان جي ثالث جي ڪردار ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.يشپال مور چيو ته پاڪستان تازي جنگ ۾ مڪمل طور تي غير جانبدار موقف برقرار رکي ٻنهي ڌرين جو اعتماد حاصل ڪيو. پاڪستان ايران تي حملي ۽ ايراني سپريم ليڊر جي شهادت جي سخت مذمت ڪئي، جڏهن ته گڏيل قومن ۾ پاڪستاني سفير لبنان تي اسرائيلي جارحيت جي مذمت ڪئي.

وائيٽ هائوس جو آمريڪا-ايران ڳالهين جي ٻئي مرحلي تي واضح موقف ڏيڻ کان پاسو
وائيٽ هائوس آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ ڳالهين جي ٻئي مرحلي تي واضح موقف ڏيڻ کان پاسو ڪري ٿو.هڪ پرڏيهي خبر ايجنسي جي مطابق، وائيٽ هائوس جي ترجمان ڪيرولائن ليوٽ چيو ته صدر ٽرمپ، نائب صدر جي ڊي وينس ۽ ڳالهين ڪندڙ ٽيم اڳ ۾ ئي آمريڪي موقف ۽ ريڊ لائينون واضح ڪري ڇڏيون آهن.ڪيرولائن ليوٽ جو چوڻ آهي ته آمريڪي بحري بندش کان پوءِ ايران تي دٻاءُ وڌي رهيو آهي، ۽ بندش جي ڪري تهران جي معاهدي جي خواهش وڌي سگهي ٿي.

آمريڪي پابندين جي باوجود آبنائي هرمز مان ٽينڪر گذريو
شپنگ ڊيٽا موجب، آئل ٽينڪر بندش جي باوجود آبنائي هرمز مان گذري ٿو، رچ اسٽاري چيني ملڪيت آهي ۽ ان تي هڪ چيني عملو آهي.

آمريڪا-ايران ڳالهيون اڃا تائين جاري آهن: آمريڪي ٽي وي
آمريڪي نشرياتي اداري سي اين اين جي مطابق، آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ ڳالهيون اڃا تائين جاري آهن.آمريڪي نشرياتي اداري هڪ آمريڪي عهديدار جو حوالو ڏيندي چيو ته هڪ معاهدي تي پهچڻ جي طرف اڳڀرائي ٿي رهي آهي.

لبنان تي اسرائيلي جارحيت جاري، 5 وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا، ڪيترائي گهر ۽ اسڪول تباهه
ڏکڻ لبنان تي اسرائيلي جارحيت جاري، صيهوني فوج جي حملي ۾ 5 وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا ۽ 9 زخمي ٿيا، ۽ ڪيترائي گهر ۽ اسڪول پڻ تباهه ٿي ويا.عرب ميڊيا موجب، اسرائيل حملن ۾ فاسفورس گولن جو استعمال ڪيو، ۽ اسرائيلي فوجن بنت جبيل شهر جي سڀني داخلا رستن تي قبضو ڪري ورتو.اسرائيلي فوج ۽ حزب الله جي وچ ۾ سخت جھڙپون پڻ ٿيون. حزب الله ڊرون سان اسرائيلي فوجين تي حملو ڪيو ۽ چيو ته هن هڪ ڏينهن ۾ اسرائيلي پوزيشن تي 43 حملا ڪيا، ۽ حملن ۾ 2 اسرائيلي فوجي زخمي ٿيا.اسرائيلي وزيراعظم نتنياهو اعلان ڪيو ته حملي جاري رهندا، دعويٰ ڪئي ته لبنان جي قبضي هيٺ علائقن جو دورو ڪيو ويندو.

آمريڪي صدر پوپ ليو کان معافي وٺڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو
آمريڪي صدر دعويٰ ڪئي ته پوپ ليو غلط بيان ڏنا هئا، پوپ ليو ايران بابت منهنجي عملن جي سخت خلاف هو، آمريڪي صدر پوپ ليو کي مخاطب ڪندي چيو ته توهان ايٽمي ايران جي اجازت نٿا ڏئي سگهو، پوپ ليو آخري نتيجي کان خوش نه ٿيندو ڇو ته توهان وٽ لکين ماڻهو آهن جيڪي مري سگهن ٿا، تنهن ڪري مان اهو نٿو ڪري سگهان.ڪيٿولڪ عيسائين جي روحاني اڳواڻ پوپ ليو رد عمل ظاهر ڪندي چيو ته هو جنگ جي خلاف ڳالهائيندو رهندو ۽ امن، ڳالهه ٻولهه ۽ گهڻ طرفي لاڳاپن لاءِ ڪوشش ڪندو رهندو ته جيئن مسئلن جو منصفانه حل ڳولي سگهجي.ياد رکڻ گهرجي ته پوپ ليو اڳ ۾ ايران ۾ جاري جنگ کي خوفناڪ قرار ڏنو هو ۽ عالمي اڳواڻن تي زور ڏنو هو ته تشدد کي گهٽائڻ لاءِ قدم کڻن.هن ايران خلاف آمريڪي صدر جي سخت بيانن کي به ناقابل قبول قرار ڏنو هو ۽ چيو هو ته جنگون شروع ڪندڙ اڳواڻن جون دعائون قبول نه ٿيون ٿين.

ايران سان ڳالهين ۾ اهم اڳڀرائي: جي ڊي وينس
غير ملڪي ميڊيا کي انٽرويو ڏيندي، جي ڊي وينس چيو ته ايران سان ڳالهيون مثبت رهيون ۽ ڪيترن ئي اهم معاملن تي اڳڀرائي ڏٺي وئي.ايران سان ڳالهين جي ٻئي مرحلي بابت ڳالهائيندي، هن چيو ته هاڻي بال تهران جي ڪورٽ ۾ آهي ۽ اهو ايران تي منحصر آهي ته هو فيصلو ڪري ته هو اڳتي وڌڻ لاءِ ڪهڙا قدم کڻي ٿو.آبنائے هرمز جي صورتحال بابت ڳالهائيندي، جي ڊي وينس چيو ته آمريڪا توقع ڪري ٿو ته ايران هن اهم سامونڊي رستي کي کولڻ لاءِ قدم کڻندو، جيڪو عالمي توانائي جي منتقلي لاءِ تمام ضروري آهي.

نئين ويڙهه کي روڪڻ ضروري آهي، اسان حل ۾ مدد ڪرڻ لاءِ تيار آهيون: روس
روسي پرڏيهي وزير سرگئي لاوروف پنهنجي ايراني هم منصب عباس عراقچي سان ڳالهيون ڪيون. ان موقعي تي روسي پرڏيهي وزير پنهنجي ايراني هم منصب کي چيو ته نئين ويڙهه کي روڪڻ ضروري آهي، جنگ ٻيهر شروع نه ٿيڻ گهرجي. هن بحران جو ڪو به فوجي حل ناهي ۽ روس حل ۾ مدد ڪرڻ لاءِ تيار آهي.