اسلام آباد(بيورو)پاڪستان-چائنا انسٽيٽيوٽ (پي سي آءِ)، اسلام آباد ٿنڪ ٽينڪ پاران منعقد ڪيل “علائقائي رابطن ۽ پاڪستان: اڀرندڙ موقعن” تي بين الاقوامي ڪانفرنس اعليٰ سطحي سرڪاري عملدارن، سفارتڪارن، ڪاروباري اڳواڻن ۽ ماهرن کي گڏ ڪيو ته جيئن علائقائي رابطن، واپاري توسيع ۽ سيڙپڪاري جي موقعن کي فروغ ڏيڻ ۾ پاڪستان جي اهم ڪردار تي بحث ڪري سگهجي. ٽن سيشنن ۾ ٺهيل ڪانفرنس، ڏکڻ ايشيا، وچ ايشيا، خليج ۽ چين کي ڳنڍڻ ۾ پاڪستان جي اسٽريٽجڪ اهميت جي تصديق ڪندي کليل بحثن لاءِ هڪ پليٽ فارم فراهم ڪيو. تقريب جي نگراني مصطفيٰ حيدر سيد، ايگزيڪيوٽو ڊائريڪٽر، پاڪستان-چائنا انسٽيٽيوٽ ڪئي، جنهن هڪ انتشار واري پاڙيسري ۾ پاڪستان جي لچڪ کي اجاگر ڪيو. هن زور ڏنو ته اهم معاشي تباهي برداشت ڪرڻ جي باوجود، اهم اشارا اهو ظاهر ڪن ٿا ته ملڪ مسلسل ترقي جي طرف پنهنجي رستي کي ٻيهر حاصل ڪري رهيو آهي. هن دنيا جي نقشي تي پاڪستان جي اسٽريٽجڪ حيثيت ۽ ان جي آبادي جي لحاظ کان فائديمند هجڻ تي زور ڏنو، اهو نوٽ ڪندي ته 60 سيڪڙو آبادي 35 سالن کان گهٽ عمر جي آهي، قوم ۾ ترقي ۽ ترقي جي بيشمار صلاحيت موجود آهي. پاڪستان-چائنا انسٽيٽيوٽ جي چيئرمين سينيٽر مشاهد حسين سيد پنهنجي تعارفي تقرير ۾، ڏکڻ ايشيا، چين، وچ ايشيا ۽ خليج کي ڳنڍيندڙ علائقائي رابطي جي مرڪز جي حيثيت سان پاڪستان جي اهم ڪردار تي زور ڏنو. هن سي پيڪ جي ڪاميابي کي اجاگر ڪيو، جنهن 26 ارب ڊالر جي سيڙپڪاري کي راغب ڪيو آهي، پاڪستان جي معاشي منظرنامي کي تبديل ڪيو آهي جڏهن ته گوادر پورٽ ۽ نئين ترقي يافته گوادر انٽرنيشنل ايئرپورٽ کي اهم علائقائي ٽرانزٽ مرڪز جي حيثيت سان پوزيشن ڏني آهي. هن پاڪستان جي اسٽريٽجڪ اهميت تي زور ڏنو، قائداعظم جي ملڪ جي ويزن کي “دنيا جو محور” قرار ڏنو. جڏهن ته جمون ۽ ڪشمير جهڙن تڪرارن ۽ آبادي ۾ واڌ جهڙن چئلينجن کي تسليم ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ 2050 تائين پاڪستان جي آبادي 350 ملين ٿي سگهي ٿي. هن واپار، ٽرانسپورٽ، سياحت ۽ ٽيڪنالاجي کي رابطي جي اهم شعبن طور حوالو ڏنو. افتتاحي سيشن ۾ ناڻي واري وزير علي پرويز ملڪ اهم اسپيڪر طور شرڪت ڪئي. معزز گڏجاڻي کي خطاب ڪندي، گهرو معاشي انضمام جي ضرورت، چين-پاڪستان اقتصادي راهداري (سي پي اي سي) جي تبديلي واري اثر، ۽ اوڀر ۽ اولهه جي وچ ۾ واپار ۽ سيڙپڪاري پل جي طور تي پاڪستان جي ڪردار تي زور ڏنو. سي پي اي سي جي ڪاميابي تي غور ڪندي، هن نوٽ ڪيو: “سي پي اي سي هڪ بنيادي ڍانچي جي منصوبي کان وڌيڪ آهي – اهو اقتصادي خوشحالي، صنعتي ترقي، ۽ علائقائي استحڪام لاءِ هڪ نقشو آهي. ان اسان جي توانائي جي شعبي کي بحال ڪيو آهي، رسد کي جديد بڻايو آهي، ۽ هزارين نوڪريون پيدا ڪيون آهن، انهي کي يقيني بڻايو آهي ته پاڪستان علائقائي رابطي جي سڀ کان اڳيان بيٺو آهي.” وزير جي خطاب کان پوءِ، مکيه سيشن عالمي ماهرن ۽ پاليسي سازن جي هڪ معزز پينل کي گڏ ڪيو. اسپيڪرن ۾ رينڊ سينٽر فار ايشيا پئسفڪ پاليسي جي ڊائريڪٽر ڊاڪٽر رفيق دوسانِي، يورپ-ايشيا سينٽر جي سيڪريٽري جنرل مسز يان روئي، انسٽيٽيوٽ آف اسٽريٽجڪ اسٽڊيز اسلام آباد (آءِ ايس ايس آءِ) جي ڊائريڪٽر جنرل سفير سهيل محمود، ۽ قازقستان جي سفير يرضان ڪِستافين شامل هئا. چين جي شهر سنڪيانگ ۾ قائم يورپ-ايشيا سينٽر جي سيڪريٽري جنرل مسز يان روئي يورپ ۽ ايشيا جي وچ ۾ علائقائي رابطن کي نئين سر ترتيب ڏيڻ ۾ ثقافتي ۽ ماحولياتي تعاون جي اهميت تي زور ڏنو. يورپي يونين جي دل ۾ برسلز ۾ قائم هڪ تنظيم جي حيثيت سان، يورپ-ايشيا سينٽر تعليمي فورمن، ڪاروباري مصروفيتن ۽ ثقافتي شروعاتن ذريعي سياسي، اقتصادي ۽ ثقافتي لاڳاپن کي مضبوط ڪرڻ لاءِ پرعزم آهي. قزاقستان جي سفير، يرزن ڪِسٽافن زور ڏنو ته علائقائي خوشحالي لاءِ رابطا هڪ اولين ترجيح رهي ٿي. دنيا جو نقشو پيش ڪندي، هن وچ ايشيا کي موقعن جي سرزمين طور اجاگر ڪيو، علائقائي رابطن کي وڌائڻ جي ضرورت تي زور ڏنو. هن ٽن اهم موقعن جو ذڪر ڪيو: پهريون، قزاقستان، پاڪستان ۽ ٻين وچ ايشيائي جمهوريه (CARs) جي وچ ۾ رابطن کي مضبوط ڪرڻ؛ ٻيو، پاڪستان کي هندستان سان واپار لاءِ گيٽ وي جي طور تي استعمال ڪرڻ؛ ۽ ٽيون، بين البراعظمي رابطن کي فروغ ڏيڻ. عملي قدمن جي عزم کي اجاگر ڪندي، هن انهن مقصدن کي حاصل ڪرڻ لاءِ اڳ ۾ ئي شروع ڪيل ڪيترن ئي شروعاتن کي اجاگر ڪيو. ڏکڻ ۽ وچ ايشيائي معاملن لاءِ اڳوڻي آمريڪي اسسٽنٽ سيڪريٽري آف اسٽيٽ سفير رابن رافيل، ايشيا ۽ يورپ ۾ سپلائي چين کي مضبوط ڪرڻ ۽ محفوظ ڪرڻ ۾ آمريڪا جي دلچسپي کي اجاگر ڪيو، دنيا جي نقشي تي پاڪستان جي اسٽريٽجڪ مقام کي هڪ اهم اثاثو طور تي زور ڏنو. هن علائقائي رابطي کي فروغ ڏيڻ ۾ اسسٽنٽ سيڪريٽري آف اسٽيٽ جي حيثيت سان پنهنجي ڪردار جو حوالو ڏنو. ايوان صدر ۾ اختتامي سيشن جي سيشن ۾، سينيٽر مشاهد حسين پاڪستان جي صدر ۽ ٻين معزز مهمانن جو استقبال ڪيو,هن چين-پاڪستان اقتصادي راهداري (سي پيڪ) جي اهميت کي اجاگر ڪيو ۽ صدر آصف علي زرداري جي بحالي ۾ ڪردار جي تعريف ڪئي.
