ڪراچي (اسٽاف رپورٽر): سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته سندس حڪومت عالمي واعدن موجب گرين انرجي پروگرام ذريعي سماجي ۽ اقتصادي پائيدار ترقي لاءِ ڪوششون ڪري رهي آهي. هن چيو ته مقامي ٿرڪول جي ترقي کان علاوه هيستائين مختلف منصوبا مڪمل ڪيا ويا آهن. اهڙن خيالن جو اظهار هن خميس ڏينهن پ پ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري پاران سولر هوم سسٽم (ايس ايڇ ايس) ورهائڻ جي افتتاحي تقريب کي خطاب ڪندي ڪيو. وڏي وزير موجب مڪمل ٿيل منصوبن ۾ ٺٽي ضلعي جي شهر جھمپير ۾ ونڊ ڪوريڊور جي ترقي شامل آهي جنهن مان 1845 ميگاواٽ بجلي پيدا ٿي رهي آهي. وڌيڪ ته 40 پبلڪ سيڪٽر عمارتون جنهن ۾ اڪثر اسپتالون آهن انهن کي 26 ميگاواٽ جي گنجائش سان سولر پينل ڇت سان ليس ڪيو ويو آهي. ان کان علاوه 352 ڳوٺاڻن صحت مرڪزن کي ٽن ڪلو واٽ جي معياري سولر سسٽم سان سولرائيز ڪيو ويو آهي. وڏي وزير چيو ته ان کان علاوه سرڪاري شعبي جي اسڪولن، ڪاليجن، بنيادي صحت جي مرڪزن، جيلن ۽ سرڪاري عمارتن کي سولر پينل لڳائڻ جي 24 اسڪيمن تي ڪم جاري آهي. هن وڌيڪ چيو ته سولر پروگرام کي تيز ڪيو ويو آهي ۽ هلندڙ سال 656 سرڪاري اسڪولن کي سولر انرجي سان ليس ڪيو ويندو. وڏي وزير بلاول ڀٽو زرداري جي پارٽي جي چونڊ منشور موجب 300 يونٽن تائين مفت بجلي فراهم ڪرڻ لاءِ عام ماڻهو کي سولر سسٽم فراهم ڪرڻ ۾ دلچسپي کي ساراهيو. هن وڌيڪ چيو ته ڊسٽريبيوشن ڪمپنيون عوام کان وڏن بلن جي مد ۾ اوڳاڙي کي منهن ڏئي رهيون آهن. صوبائي توانائي کاتي 300 يونٽن تائين بجلي استعمال ڪندڙ گهرن جا انگ اکر گڏ ڪيا آهن جنهن ۾ اها ڳالهه سامهون آئي آهي ته 26 لک گهرن کي بجلي جي سهولت ناهي. 24 لک گهرن جي گهرج 100 يونٽن کان گهٽ، 0.37 ملين گهراڻا 200 يونٽن کان گھٽ ۽ 0.498 ملين گهراڻا 300 يونٽن کان گھٽ استعمال ڪن ٿا. اسان ڪيترن ئي پروگرامن ذريعي پارٽي جي منشور کي پنجن سالن ۾ لاڳو ڪرڻ لاءِ هڪ منصوبو جوڙيو آهي جنهن ۾ غريبن کي مفت SHS جي فراهمي ۽ گهٽ قيمت جي بنياد تي انورٽرز ۽ بيٽرين جي فراهمي شامل آهي. هن چيو ته انهن مقصدن کي حاصل ڪرڻ لاء گرين انرجي جا ڪيترائي منصوبا آن گرڊ ۽ آف گرڊ شروع ڪيا ويا آهن. مراد شاهه چيو ته بيٽرين ۽ انورٽر جي فراهمي سان گڏ آف گرڊ ڊي سي سسٽم ۽ آن گرڊ اي سي سسٽم ذريعي سولر هوم سسٽم جي مختلف آپشنز تي دلچسپي جو اظهار ڪيو ويو آهي. هن وڌيڪ چيو ته هن سال جي بجيٽ ۾ 10 ارب رپيا رکيا ويا آهن. وڏي وزير چيو ته جديد ٽيڪنالاجي سان مني، مائيڪرو ۽ سمارٽ گرڊ مختلف ڳوٺن ۾ ڪميونٽي شيئرنگ ماڊل تي هلايا ويندا. صوبائي حڪومت ڪيپيٽل انسٽاليشن لاڳت برداشت ڪندي ۽ آپريٽنگ خرچ فائدو حاصل ڪندڙ ڪميونٽي بيسڊ سروسز ذريعي برداشت ڪندا جنهن لاءِ 25-2024 ۾ 720 ملين رپيا رکيا ويا آهن. وڏي وزير چيو ته صوبي جي ساحلي پٽي ۾ ننڍي ونڊ ٽربائن هائبرڊ ۽ سولر مائيڪرو گرڊز ۾ وڏي واهپي جي گنجائش موجود آهي. هن وڌيڪ چيو ته هن مالي سال دوران 172 پبلڪ سيڪٽر عمارتن کي سولر تي تبديل ڪيو ويندو. وڏي وزير چيو ته ملڪ ۾ پهريون ڀيرو نئين ٽيڪنالاجي سان ڪيترائي گرين پروجيڪٽ شروع ڪيا ويا آهن جن تي تيزي سان ڪم ڪيو پيو وڃي. انهن ۾ ڪراچي ۾ ٻه سولر پارڪ شامل آهن (ملير ۾ 150 ميگاواٽ ۽ ضلع اولهه ۾ 120 ميگاواٽ) جن جي گنجائش 270 ميگاواٽ آهي. هن وڌيڪ چيو ته ٻئي منصوبا ٽينڊرن جي عمل جي آخري مرحلن ۾ آهن. مراد شاهه چيو ته ڪراچي ۾ 50 ميگاواٽ ويسٽ ٽو انرجي منصوبو به ترقي جي مرحلي ۾ آهي. ڪينجهر ڍنڍ تي 500 ميگاواٽ جو فلوٽنگ سولر پراجيڪٽ، بجلي پيدا ڪرڻ کان علاوه پاڻي جي بخارات کي به بچائيندو. منصوبي کي UNDP پاران چونڊيو ويو آهي جيڪو ايندڙ سال نيو يارڪ ۾ ٿيندڙ توانائي نمائش ۾ پيش ڪيو ويندو. وڏي وزير موجب واٽر اينڊ سينيٽيشن اٿارٽي حيدرآباد جي واٽر سپلاءِ تلاءَ تي 4 ميگاواٽ جو فلوٽنگ سولر پراجيڪٽ، هڪ 500 ميگاواٽ گرين هائيڊروجن پروجيڪٽ، 350 ميگاواٽ ونڊ-سولر هائبرڊ بيٽري انرجي اسٽوريج سسٽم (BESS) سان گڏ پائپ لائن ۾ آهي. سنڌ پاڪستان انرجي ڪوريڊور جو مرڪز آهي. اڄڪلهه وڏن بجلي بلن عوام کي سخت سماجي ۽ اقتصادي نقصان پهچايو آهي ۽ اهي قيمتون فقط مقامي ۽ گرين انرجي جي وسيلن جي وڌيڪ استعمال سان ئي گهٽائي سگهجن ٿيون جن تي تيل جي قيمتن جي ڪا به قيمت ناهي. سيپرا: وڏي وزير چيو ته سنڌ اليڪٽرڪ پاور ريگيوليٽري اٿارٽي (سيپرا) قائم ڪئي وئي آهي ۽ ان کي ايندڙ ٽن مهينن ۾ فعال ڪيو ويندو. هن چيو ته سيپرا جي قيام سان بجلي منصوبن جي لاڳت ۾ هڪ ڏهائي ٽيون في يونٽ – ٽرانسميشن لائين ويلنگ چارجز سميت 18 رپيا في يونٽ تائين گهٽتائي ايندي. ۽ وڌيڪ چيو ته اهي سڀئي شروعاتون آخرڪار موسمياتي تبديلي جي اثرات کي گھٽائي ڇڏينديون. وزير توانائي ناصر شاهه: ان موقعي تي توانائي واري صوبائي وزير سيد ناصر شاهه چيو ته سولر هوم سسٽم ۾ 80 کان 100 واٽ جي سولر پي وي پليٽ، گهٽ ۾ گهٽ 18 ايڇ ليٿيم آئن بيٽري، هڪ ڊي سي فين، 3 ايل اي ڊي بلب ۽ موبائل چارجنگ شامل هوندي. هن وڌيڪ چيو ته سسٽم جي ڪاٿي لاڳت لڳ ڀڳ 50,000 روپيا آهي جنهن ۾ ٽرانسپورٽ، ٽيڪس ۽ ڊيوٽيون شامل آهن ۽ گهٽ آمدني وارن خاندانن کي لڳ ڀڳ 80 سيڪڙو رعايت ڏني ويندي. هن چيو ته هر هڪ فائدو ماڻيندڙ 6000 رپيا ٽوڪن رقم ادا ڪندو. ناصر شاهه چيو ته شفافيت کي يقيني بڻائڻ لاءِ بينظير انڪم سپورٽ پروگرام (بي آءِ ايس پي) جي ڊيٽا کي گهٽ آمدني وارن گهرن جي رجسٽريشن لاءِ گهرن جي اهليت لاءِ معيار طور استعمال ڪيو ويو آهي. وڌيڪ ته 21 کان 50 تائين هڪ غربت سڪور ڪارڊ شروعاتي طور استعمال ڪيو ويو آهي. وزير توانائي چيو ته بي آءِ ايس پي جا انگ اکر انهن گهرن لاءِ آهن جن جي آمدني جا وسيلا 0-20 آهن ۽ اهي گهٽ ۾ گهٽ 6,000 روپيا سولر گهر سسٽم جو بندوبست نٿا ڪري سگهن. هن چيو ته هيستائين صوبي ۾ 160,000 گهرن کي غربت جي اسڪور ڪارڊ ۾ 0-20 کان هيٺ رڪارڊ ڪيو ويو آهي. ۽ وڌيڪ چيو ته هن مالي سال دوران سڀني تصديق شده غريب گهرن کي صوبائي سالياني ترقياتي پروگرام (ADP) تحت مفت سولر ڪٽس فراهم ڪيون وينديون. منصوبي تي عملدرآمد جي حڪمت عملي بابت ڳالهائيندي ناصر شاهه چيو ته سنڌ حڪومت سولر هوم سسٽم (SHS) جي خرچ سميت پکن، ڪيبلز، بلب سميت ٽيڪس ۽ ڊيوٽي ادا ڪندي.
