اسلام آباد (بيورو رپورٽ)سپريم ڪورٽ سني اتحاد ڪائونسل جي مخصوص سيٽن بابت ڪيس جو فيصلو محفوظ ڪري ورتو.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ جي سربراهي ۾ سپريم ڪورٽ جي فل ڪورٽ بينچ ڪيس جي ٻڌڻي ڪئي.ٻڌڻي جي شروعات تي سُني اتحاد ڪائونسل جي وڪيل فيصل صديقي چيو ته مان اڄ مختصر جواب ڏيندس، آرٽيڪل 218 تحت 15 منٽن ۾ جواب مڪمل ڪري ڇڏيندس، ڏسڻو آهي ته اليڪشن ڪميشن پورو ڪيو يا نه ان جي ذميواري شفاف طريقي سان آهي يا نه. مان ثابت ڪندس ته اليڪشن ڪميشن پنهنجي ذميواري پوري ناهي ڪئي، ڪيس سڌو آهي ته سني اتحاد ڪائونسل کي مخصوص سيٽون نٿيون ڏئي سگهجن، موقف اختيار ڪيو ويو ته سني اتحاد ڪائونسل چونڊن ۾ حصو نه ورتو.محفوظ ڪيل سيٽن جي لسٽ جمع نه ڪئي وئي.وڪيل جو وڌيڪ چوڻ هو ته 2018ع ۾ بلوچستان عوامي پارٽي هڪ به سيٽ نه کٽي پر 3 مخصوص سيٽون حاصل ڪيون، اليڪشن ڪميشن بلوچستان عوامي پارٽي بابت بي ايماني جواب جمع ڪرائي ڇڏيو، اليڪشن ڪميشن جو معاملو سپريم ڪورٽ ۾ کڻي ويو هو. اليڪشن ڪميشن پنهنجا ئي دستاويز رد ڪري رهي آهي، ڇا اها بي ايماني ناهي؟
ڇا اليڪشن ڪميشن جو فيصلو آئين مطابق هو؟ جسٽس جمال مندوخيل
ان تي جسٽس جمال مندوخيل چيو ته اليڪشن ڪميشن جيڪو چيو اهو وساري ڇڏيو، ڇا اليڪشن ڪميشن جو فيصلو آئين موجب هو؟ وڪيل جواب ڏنو ته اليڪشن ڪميشن جو فيصلو بلوچستان عوامي پارٽي سان لاڳاپيل قانون تي ٻڌل آهي.جسٽس اطهر من الله پڇاڻو ڪيو ته ڇا بلوچستان عوامي پارٽي جي مخصوص سيٽن بابت اليڪشن ڪميشن جي فيصلي کي چئلينج ڪيو ويو؟ وڪيل فيصل صديقي چيو ته اليڪشن ڪميشن ٻڌائي ها ته غلطي ٿي آهي، اليڪشن ڪميشن اهڙو رويو اختيار ڪيو ڄڻ بلوچستان عوامي پارٽي بابت فيصلو ئي نه هجي.ان تي جسٽس عرفان سعادت پڇاڻو ڪيو ته ڇا بلوچستان عوامي پارٽي خيبرپختونخواهه جي چونڊن ۾ حصو ورتو؟ سني اتحاد ڪائونسل جي وڪيل چيو ته بلوچستان عوامي پارٽي خيبرپختونخواهه جي چونڊن ۾ حصو ورتو پر سيٽ نه کٽي، جسٽس عرفان سعادت رمارڪس ڏيندي چيو ته توهان جو ڪيس مختلف آهي، سني اتحاد ڪائونسل چونڊن ۾ حصو نه ورتو. ھاڻي دليل ڏيو پر تفصيلي جواب بعد ۾ ڏيو.جنهن تي جسٽس جمال مندوخيل چيو ته والد صاحب! نالو عجيب آهي! جسٽس جمال مندوخيل جي سزا تي عدالت ۾ رڙيون مچي ويون.جسٽس جمال مندوخيل وڌيڪ پڇاڻو ڪيو ته جيڪڏهن هڪ پارٽي ٻين صوبن ۾ سيٽون کٽي ته هڪ صوبي ۾ نه ته ڇا ٿيندو؟ وڪيل جواب ڏنو ته بلوچستان عوامي پارٽي ٻين صوبن مان سيٽون کٽيون پر خيبرپختونخواهه ۾ هڪ به سيٽ ناهي ورتي، جيڪو اليڪشن ڪميشن جو غير شفاف رويو آهي.ان تي چيف جسٽس چيو ته ڇا توهان چاهيو ٿا ته سپريم ڪورٽ عدالتي نوٽيس وٺي؟ جيڪڏهن نه، توهان ان جو ذڪر ڇو ڪري رهيا آهيو؟ جيڪڏهن توهان 2018ع جي چونڊن بابت ڪيس وٺڻ چاهيو ٿا ته کڻي وڃو، پر سپريم ڪورٽ 2018ع جي چونڊن تي انحصار نه ڪندي.
ڇا 2018 جون چونڊون منصفاڻيون هيون؟ چيف جسٽس
وڪيل فيصل صديقي چيو ته جيڪڏهن اليڪشن ڪميشن تعصب ڪري رهي آهي ته سپريم ڪورٽ کي ڏسڻ گهرجي. ڇا سپريم ڪورٽ اليڪشن ڪميشن جي بيان جي پابند آهي؟ توهان کي شرمسار ڪرڻ نٿا چاهيون، ڇا 2018 جون چونڊون صحيح هيون؟ بعد ۾ وڪيل فيصل صديقي چيو ته عدالت چئي رهي هئي مداخلت ڇو ڪئي، مان اهو دليل ڏئي رهيو آهيان، عدالت اليڪشن ڪميشن جي غير منصفاڻي ڪارروائي جو نوٽيس وٺي. اقليتن جي جميعت علماءِ اسلام (ف) ۾ شموليت تي پابندي لڳائي وئي آهي.ان سان گڏ فيصل صديقي جي يو آءِ (ف) جي رڪنيت تي ٻڌل پارٽي جو آئين به پيش ڪيو. هن وڌيڪ ٻڌايو ته جي يو آءِ (ف) کي به اقليتي سيٽ الاٽ ڪئي وئي آهي، جسٽس جمال مندوخيل پڇاڻو ڪيو ته ڇا جي يو آءِ (ف) کي اقليتي سيٽ نه ملڻ گهرجي؟ جسٽس نعيم اختر افغان چيو ته ڪامران مرتضيٰ وضاحت ڏني ته غلط پرنٽ آهي، جنهن تي وڪيل سني اتحاد ڪائونسل فيصل صديقي چيو ته ڪامران مرتضيٰ جو بيان هوا ۾ آهي، جي يو آءِ (ف) آئين کي ويب سائيٽ تان ڊائون لوڊ ڪيو . بعد ۾ چيف جسٽس وڪيل کان پڇاڻو ڪيو ته ڇا سني اتحاد ڪائونسل ۾ رڳو سنين کي شامل ڪري سگهجي ٿو؟ وڪيل جواب ڏنو ته سني اتحاد ڪائونسل ۾ سمورن مسلمانن کي شامل ڪري سگهجي ٿو، جسٽس جمال مندوخيل چيو ته ڇا توهان باقي مسلمانن کي سمجهو ٿا؟ ان موقعي تي چيف جسٽس رمارڪس ڏنا ته ان بنياد تي سني اتحاد ڪائونسل کي ڪا به سيٽ نه ملڻ گهرجي، جيڪڏهن سني اتحاد جي جنرل سيٽ ناهي ته اوهان جي دليلن موجب مخصوص سيٽون ڪيئن حاصل ڪري سگهن ٿيون؟ ان تي وڪيل چيو ته غير متناسب نمائندگي جي اصول موجب مخصوص سيٽون نٿيون ڏئي سگهجن، جن کي آزاد چيو پيو وڃي اهي آزاد ناهن.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ رمارڪس ڏنا ته توهان پنهنجي خلاف دليل ڏئي رهيا آهيو، جنهن تي وڪيل جواب ڏنو ته مان توهان کي قائل نه ڪري سگهيو، اها الڳ ڳالهه آهي پر اسان جو ڪيس اهو آهي ته مان پنهنجا دليل قبول ڪري پي ٽي آءِ کي سيٽون ڏئي سگهان ٿو؟ وڪيل چيو ته سني اتحاد ڪائونسل پارليامينٽ ۾ موجود آهي، ان کي ئي سيٽون ڏنيون وينديون.
ووٽ ۽ ووٽر جي حق تي ڪو به دليل نه ڏئي رهيو آهي، جسٽس اطهر من الله
ان تي جسٽس اطهر من الله چيو ته ووٽ ۽ ووٽرن جي حق تي ڪير به دليل نه پيو ڏئي، اليڪشن ڪميشن پنهنجي نيڪ نيت ثابت ڪرڻ لاءِ ڊيٽا نه ڏئي رهي آهي ته چونڊون شفاف ٿيون، هڪ سياسي جماعت کي چونڊ عمل مان ٻاهر ڪيو ويو.هن وڌيڪ چيو ته آرٽيڪل 51 سياسي پارٽين جي حقن کي يقيني بڻائي ٿو، 2018ع جي چونڊن تي به سوال آهن، ڇا ٻيهر ايئن ٿيڻ ڏنو وڃي ڇو ته 2018ع ۾ اليڪشن ڪميشن تي به سوال اٿاريا ويا هئا.سني اتحاد ڪائونسل جي وڪيل چيو ته سني اتحاد ڪائونسل جا ماڻهو آزاد ناهن، اليڪشن ڪميشن سني اتحاد ڪائونسل کي پارلياماني پارٽي تسليم ڪيو آهي. جسٽس جمال مندوخيل رمارڪس ڏنا ته سني اتحاد جا ميمبر ڪجهه سيٽن جي الاٽمينٽ وقت شايد آزاد هئا. وڪيل چيو ته مخصوص سيٽن تي آزاد اميدوار به سني اتحاد جو حصو بڻجي ويا هئا.اها ڳالهه اليڪشن ڪميشن جي پنهنجي رڪارڊ مان ثابت ٿي آهي.فيصل صديقي جو وڌيڪ چوڻ هو ته اليڪشن ڪميشن ان وقت چئي ها ته توهان سني اتحاد ڪائونسل ۾ شامل نٿا ٿي سگهو.جنهن تي جسٽس عرفان سعادت رمارڪس ڏنا ته فيصل صديقي جي پارٽي کي بونس مليو، توهان جي پارٽي اليڪشن نه وڙهي ۽ 90 سيٽون حاصل ڪيون، جسٽس اطهر من الله چيو ته اليڪشن عام حالتن ۾ ۽ شفاف نموني ٿي؟ هڪ وڏي سياسي پارٽيءَ کي پنهنجا اميدوار ٻي پارٽيءَ ڏانهن ڇو موڪلڻ گهرجن؟ وڪيل فيصل صديقي چيو ته ڏسڻو اهو آهي ته آزاد اميدوار ڪيئن پارٽين ۾ شامل ٿيا. آزاد اميدوارن جي شموليت بابت پارٽي جي پارلياماني ليڊر کي آگاهه ڪيو وڃي، آزاد اميدوار جي وصيت کي به شامل ڪيو وڃي، اليڪشن ڪميشن جي ضابطن موجب جيڪڏهن ڪو سياسي پارٽي جو ميمبر آهي ته کيس ووٽ ملڻ گهرجن. ان سياسي پارٽيءَ جو نشان ان کي ڇڏڻ کان سواءِ نئين پارٽيءَ ۾ شامل نه ٿو ٿئي. ان سان گڏ سني اتحاد ڪائونسل جي وڪيل فيصل صديقي جا جواب مڪمل ڪيا. بعد ۾ تحريڪ انصاف وومين ونگ جي صدر ڪنول شوزب سلمان اڪرم راجا جو وڪيل روسٽرم تي آيو ۽ چيو ته مان 10 منٽن ۾ عدالت ۾ مختصر دليل ڏيڻ چاهيان ٿو، جمع ڪرايل دستاويز قابل اعتبار نه آهن تحريڪ انصاف جو ڌوني به واپس ورتو ويو. هن چيو ته مان ثابت ڪرڻ چاهيان ٿو ته اليڪشن ڪميشن پنهنجو ئي رڪارڊ دٻائڻ جي ڪوشش ڪئي، اليڪشن ڪميشن مڪمل دستاويز پيش نه ڪيا.وڪيل سلمان اڪرم راجا وڌيڪ چيو ته اليڪشن ڪمشنر جو پيش ڪيل رڪارڊ قبول ناهي، جسٽس شاهد وحيد رمارڪس ڏنا ته ڪنهن وقت حڪومت ۽ آئيني ادارا نيڪ نيتي سان پارٽيون ڪندا هئا.هاڻي اليڪشن ڪميشن هر صورت ۾ ڪيس کٽڻ لاءِ اچي وئي آهي.جسٽس جمال مندوخيل رمارڪس ڏنا ته پي ٽي آءِ ۾ رهندي سني اتحاد ۾ وڃڻ صحيح آهي؟ وڪيل سلمان اڪرم راجا جواب ڏنو ته اليڪشن ڪميشن غلط فيصلي ذريعي آزاد قرار ڏنو، آزاد قرار ڏيڻ بعد هو سني اتحاد ڪائونسل ۾ شامل ٿي ويو آهي. پي ٽي آءِ جي وڪيل چيو ته پارٽي ۾ شموليت لاءِ جنرل اجلاس کي لازمي قرار ڏيڻ غير آئيني آهي جسٽس جمال مندوخيل پڇاڻو ڪيو ته ڇا پي ٽي آءِ کي مخصوص سيٽون نه گهرجن؟ وڪيل چيو ته مخصوص سيٽون سني اتحاد ڪائونسل لاءِ آهن، پارٽي ۾ شامل ٿيڻ لاءِ جنرل سيٽ کي لازمي قرار ڏيڻ غير آئيني آهي، جسٽس اطهر من الله رمارڪس ڏنا ته ڇا عدالت چونڊ عمل ۾ ٿيل غلطين کي درست نه ڪري؟ وڪيل سلمان اڪرم راجا چيو ته عدالت آئين تي عمل ڪرائڻ لاءِ ڪو به حڪم جاري ڪري سگهي ٿي.ان سان گڏ سپريم ڪورٽ ۾ مخصوص سيٽن بابت ڪيس جي ٻڌڻي مڪمل ٿي وئي.سپريم ڪورٽ جي فل ڪورٽ بينچ فيصلو محفوظ ڪري ورتو.
