ڪراچي(ويب ڊيسڪ)نيويارڪ يونيورسٽي جي محققن هڪ ڪيڙي جهڙو روبوٽ تيار ڪيو آهي، جيڪو سامونڊي ڪنارن جي اڻبرابر ۽ ڏکين زميني رستن تي هلڻ لاءِ ٺاهيو ويو آهي. ورما (WorMa) نالي هي روبوٽ پٿرن ۽ لاهين چاڙهين تان گذرڻ سان گڏ پاڻيءَ ۾ تري به سگهي ٿو.
هن روبوٽ جي بناوت ڪيڙي جي ان صلاحيت کان متاثر ٿي تيار ڪئي وئي آهي، جنهن تحت اهي بدلجندڙ ماحول موجب پنهنجي حرڪت جو انداز تبديل ڪندا آهن. محققن هي روبوٽ اهڙن ڏکين رستن کي پار ڪرڻ لاءِ ٺاهيو آهي، جتي عام ڦيٿن يا ٽنگن وارا روبوٽ آسانيءَ سان نٿا هلي سگهن.
پاڻيءَ جي مدد سان وزن جي تبديلي
نيويارڪ يونيورسٽي جي ٽينڊن اسڪول آف انجنيئرنگ جي محققن ورما نالي هي پاڻي ۽ خشڪي ٻنهي تي هلندڙ ڪيڙي جهڙو روبوٽ تيار ڪيو آهي، جيڪو مختلف زميني حالتن موجب پنهنجي وزن جي ورڇ تبديل ڪري حرڪت ڪري ٿو.
مختلف ماحول لاءِ حرڪت جا بلڪل نوان طريقا اختيار ڪرڻ يا پنهنجي جسم جي بناوت ۾ مشيني تبديليون ڪرڻ بدران، هي روبوٽ پاڻيءَ کي اهڙي وزن طور استعمال ڪري ٿو، جنهن کي هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ منتقل ڪري سگهجي ٿو. ان جي مٿي ۽ پڇ واري حصي ۾ پاڻيءَ جون ٽانڪيون آهن، جن جي وچ ۾ هڪ پمپ پاڻي منتقل ڪري ٿو. اهڙيءَ طرح روبوٽ پنهنجي وزن جي ورڇ تبديل ڪري زمين يا پاڻيءَ سان رابطي کي بهتر بڻائي ٿو.
ورما کي اهڙيءَ طرح ٺاهيو ويو آهي، جو اهو انهن مختلف سطحن جي وچ ۾ به آسانيءَ سان اچي وڃي ۽ گذري سگهي، جيڪي عام روبوٽن لاءِ ڏکيائي پيدا ڪن ٿيون. پنجن ڳنڍيل حصن ۽ چئن جوڙن تي ٻڌل هن روبوٽ جي ڊيگهه لڳ ڀڳ 20 انچ، يعني 50 سينٽي ميٽر آهي، جڏهن ته ان جو وزن هڪ ڪلوگرام کان ٿورو وڌيڪ آهي.
ان جي مٿي ۽ پڇ واري حصي ۾ لچڪدار رٻڙ مان ٺهيل پاڻيءَ جا غبارا آهن، جڏهن ته وچئين حصي ۾ لڳل پمپ انهن ٻنهي جي وچ ۾ لڳ ڀڳ 300 گرام پاڻي منتقل ڪري ٿو.
هن ٽيڪنالاجيءَ ۾ هر قسم جي ماحول لاءِ الڳ مشيني پرزا لڳائڻ بدران روبوٽ جي وزن جي مرڪز کي تبديل ڪيو وڃي ٿو. جڏهن پاڻي مٿي واري حصي ڏانهن منتقل ڪيو وڃي ٿو ته اڳئين حصي جا زمين سان رابطي وارا نقطا وڌيڪ دٻاءُ پيدا ڪن ٿا. ان سان روبوٽ کي لاهين تي چڙهڻ وقت وڌيڪ پڪڙ ملي ٿي.
تجربن دوران جڏهن روبوٽ جو وزن اڳئين حصي ڏانهن وڌايو ويو ته اهو 19.5 ڊگريءَ تائين لاهين تي چڙهي سگهيو، جڏهن ته وزن جي ٻين ترتيبن ۾ اهو پوئتي ترڪڻ لڳو. ان ترتيب سان روبوٽ کي هلائڻ لاءِ گهربل توانائيءَ جي خرچ ۾ به ٻين آزمائشي ترتيبن جي ڀيٽ ۾ گهٽ ۾ گهٽ 33 سيڪڙو گهٽتائي آئي.
پاڻيءَ ۾ اهو ئي وزن منتقل ڪرڻ وارو طريقو مختلف نتيجو ڏئي ٿو. جڏهن پاڻي پڇ واري حصي ڏانهن منتقل ڪيو وڃي ٿو ته روبوٽ جي وزن جي ورڇ تبديل ٿيڻ سبب ترڻ جي صلاحيت بهتر ٿئي ٿي. تجربن ۾ پڇ واري حصي ۾ وڌيڪ وزن رکڻ سان ورما جي ترڻ جي رفتار 26 سيڪڙو تائين وڌي وئي، جڏهن ته ان جي ڪارڪردگي 52 سيڪڙو وڌيڪ بهتر ٿي، ان جي ڀيٽ ۾ جڏهن وزن مٿي واري حصي ۾ وڌيڪ هو.
ورما ڏکيا رستا ڪيئن پار ڪري ٿو؟
روبوٽ کي ڏاڪڻين جهڙن اوچن قدمن تان پار ڪرائڻ لاءِ وڌيڪ پيچيده حرڪتي ترتيب استعمال ڪئي وڃي ٿي.
پهريان روبوٽ مٿي واري حصي ۾ پاڻي رکي اڳتي وڌي ٿو، ته جيئن زمين تي ان جي پڪڙ برقرار رهي. ان کان پوءِ پمپ پاڻي پڇ واري حصي ڏانهن منتقل ڪري ٿو، جنهن سان روبوٽ جو اڳيون حصو مٿي کڄي ٿو ۽ پڇ ان کي رنڊڪ جي ويجهو ڌڪي ٿي.
جڏهن روبوٽ جو مٿيون حصو ڏاڪي جي ڪناري سان لڳي وڃي ٿو ته پاڻي وري مٿي واري حصي ڏانهن منتقل ڪيو وڃي ٿو. ان سان روبوٽ کي ڪناري تي مضبوط پڪڙ ملي ٿي ۽ اهو اڳتي وڌڻ جي قابل ٿئي ٿو. هن طريقي سان ورما لڳ ڀڳ 6 انچ، يعني 15 سينٽي ميٽر تائين اوچا قدم پار ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو.
محققن موجب، اهو ئي اصول روبوٽ کي پاڻيءَ مان ٻاهر نڪرڻ ۾ به مدد ڏئي ٿو. جڏهن ان جو وزن مٿي واري حصي ۾ وڌيڪ هوندو آهي ته اڳيون حصو ايترو زور پيدا ڪري سگهي ٿو، جو روبوٽ پاڻ کي ڇڪي لاهيءَ تي آڻي سگهي ٿو. جڏهن ته وزن جي ٻين آزمائشي ترتيبن ۾ پاڻيءَ مان خشڪيءَ تي اچڻ لاءِ گهربل پڪڙ پيدا نه ٿي سگهي.
محققن روبوٽ کي اهڙي آزمائشي رستي تي هلائي ڏيکاريو، جنهن ۾ هموار زمين، هڪ ڏاڪو، لاهي ۽ کليل پاڻي شامل هئا. ورما پنهنجي جسم جي بنيادي لهرائتي حرڪت برقرار رکندي هر حصي لاءِ وزن جي ورڇ تبديل ڪئي.
ٽينڊن اسڪول جي اسسٽنٽ پروفيسر نانا اوباياشي هڪ بيان ۾ چيو:
”هن ٽيڪنالاجيءَ جي خاص ڳالهه اها آهي ته زمين جي حالت تبديل ٿيڻ تي روبوٽ کي نئين سر ٺاهڻ جي ضرورت نٿي پوي. اهو ماحولياتي نگراني يا بنيادي ڍانچي جي جاچ لاءِ اهم ٿي سگهي ٿو، جتي هڪ ئي مشن دوران روبوٽ کي خشڪ زمين، رنڊڪن ۽ پاڻيءَ مان گذرڻو پئجي سگهي ٿو.“
محققن جو چوڻ آهي ته هي طريقو ڪيترن ئي مخصوص مشيني نظامن جي بدران وزن جي ورڇ تبديل ڪندڙ هڪ ئي لچڪدار نظام ذريعي پاڻي ۽ خشڪيءَ ٻنهي تي هلندڙ روبوٽن جي بناوت کي سادو بڻائي سگهي ٿو.
هن وقت محقق وڌيڪ تيز پمپ ۽ سينسرن تي ٻڌل ڪنٽرول نظام تي به ڪم ڪري رهيا آهن، جن جي مدد سان ورما زمين جي حالت ۾ ٿيندڙ تبديلين کي سڃاڻي پاڻمرادو پنهنجو وزن ٻيهر ورهائي سگهندو.
مستقبل ۾ اها ٽيڪنالاجي روبوٽ کي سامونڊي ڪنارن، ڌٻڻ وارن علائقن ۽ ٻوڏ هيٺ آيل هنڌن جهڙن ماحولن ۾ وڌيڪ هوشياريءَ ۽ لچڪ سان ڪم ڪرڻ جي قابل بڻائي سگهي ٿي.
