بيجنگ(ويب ديسڪ)پاڪستان تاريخي طور پهريون سيٽلائيٽ ’آءِ ڪيوب قمر‘ چنڊ تي روانو ڪيو آهي. ’آئي ڪيوب قمر‘ چين جي چنڊ مشن Chang’e-6 جو حصو آهي، ان مشن ۾ چين فرانس، اٽلي ۽ سويڊن جا به پي لوڊ شامل آهن. پاڪستاني پي لوڊ ۾ 2 ڪيمرا شامل آهن جيڪي چنڊ جون تصويرون ڪڍنديون. هي چيني مشن چنڊ جي اونداهي پاسي تي تحقيقات ڪندو ۽ واپسي تي 2 ڪلو مٽي به کڻي ايندو جنهن تي وڌيڪ تحقيق ٿيندي ته چنڊ جي اونداهي پاسي واري مٽي ۾ ڪهڙا منرل آهن. چيني مشن ۾ ڪيوبڪ شڪل جي هڪ ننڍڙي سيتلائيٽ شامل آهي. چيني مشن پاڪستاني وقت موجب 2 لڳي 27 منٽن تي چنڊ ڏانهن روانو ٿيو. چين جي هينان خلائي لانچنگ سائيٽ تان روانو ڪيل سيٽلائيٽ پاڪستان جي انسٽيٽيوٽ آف اسپيس ٽيڪنالاجي ۽ شنگهائي يونيورسٽي پاران گڏيل طور تيار ڪيو ويو آهي.چينگ، چيني عقيدي موجب انهن جي گاڊيس آهي. 2022 ۾، چين جي قومي خلائي ايجنسي ايشيا-پئسفڪ اسپيس ڪارپوريشن آرگنائيزيشن (APSCO) ذريعي ميمبر ملڪن کي مفت ۾ چنڊ جي مدار تائين پهچڻ جو هڪ منفرد موقعو فراهم ڪيو هو. ايپسڪو جي تجويز تي ميمبر ملڪن پنهنجا پلان موڪليا هئا، ايپسڪو جي ميمبر ملڪن ۾ پاڪستان، بنگلاديش، چين، ايران، پيرو، ڏکڻ ڪوريا، ٿائيلينڊ ۽ ترڪي به خواهش ظاهر ڪئي هئي پر چين پاڪستان کي موقعو فراهم ڪيو. ياد رهي ته چين Chang’e-7 نالي مشن جيڪو 2026 ۾ چنڊ ڏانهن روانو ٿيندو ان تي روس، سوئٽزرلينڊ ۽ ٿائيلينڊ جو پي لوڊ شامل هوندو. ناسا تي آمريڪي قانون سبب چين سان ڪنهن به قسم جي تعاون تي پابندي آهي. ناسا جو پنهنجو الڳ مشن آرٽميس پروگرام هيٺ 2026 ۾ چنڊ جي ڏاکڻي حصي تي لينڊ ڪندو ۽ 1972 کانپوءِ چنڊ تي ڪنهن پهرين انسان جي لينڊنگ هوندي.
