ڪراچي (اسٽاف رپورٽر) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه پاڪستان جي ٽريلين ڊالرن جي معاشي ويزن جي حصول لاءِ اتحاد، اسٽريٽجڪ اقتصادي رٿابندي ۽ بنيادي اسٽرڪچر جي ترقي تي زور ڏنو آهي. هن اها ڳالهه سومر ڏينهن وزيراعليٰ هائوس ۾ سنڌ حڪومت پاران منعقد ڪيل ”اڙان پاڪستان“ ورڪشاپ کي خطاب ڪندي چئي. هن پائيدار ترقي جي چئلينجن ۽ موقعن جو ذڪر ڪيو. پروگرام ۾ رٿابندي، ترقي ۽ خاص قدمن (MoPDSI) بابت وفاقي وزير احسن اقبال، سينيئر وزير شرجيل ميمڻ، منصوبابندي ۽ ترقي واري صوبائي وزير ناصر شاهه، وڏي وزير جو خاص مددگار سيد قاسم نويد، چيف سيڪريٽري آصف حيدر شاهه، چيئرمين پي اينڊ ڊي نجم شاهه ۽ صوبائي ۽ وفاقي سيڪريٽرين شرڪت ڪئي. وڏي وزير برآمدات ۾ گهٽتائي تي زور ڏيندي چيو ته معاشي ترقي لاءِ توانائي ۽ انفراسٽرڪچر جي ترقي تمام ضروري آهي. هن چيو ته قابل اعتماد توانائي ۽ جديد انفراسٽرڪچر کانسواءِ اسان برآمدات وڌائي نٿا سگهون. هن نشاندهي ڪئي ته بندرگاهن کي رسد جي گهٽتائي سبب استعمال نه ڪيو ويو ۽ تجويز ڏني وئي ته هيوي ٽريفڪ کي لياري ايڪسپريس وي ڏانهن موڪليو وڃي ته جيئن سامان جي چرپر کي آسان بڻائي سگهجي. انفراسٽرڪچر ۽ اقتصادي ترقي: وڏي وزير اعلان ڪيو ته شاهراهه ڀٽو کي هلندڙ سال جي آخر تائين مڪمل ڪيو ويندو، هيوي ٽريفڪ لاءِ متبادل رستو فراهم ڪيو ويندو. هن ٽرانسپورٽ کي هٿي وٺرائڻ ۽ اقتصادي سرگرمين کي تيز ڪرڻ لاءِ رنگ روڊ جي ضرورت تي پڻ زور ڏنو ۽ ڌاٻيجي ۽ خيرپور اقتصادي زونن جي صلاحيت کي اجاڳر ڪيو ۽ اسٽيڪ هولڊرن تي زور ڏنو ته هو ايڪسپورٽ انڊسٽريز کي سپورٽ ڪن. وڏي وزير چيو ته ٿر ڪول جو استعمال گهٽ آهي ۽ جھمپير ڪوريڊور جي 50 هزار ميگاواٽ گنجائش هجڻ باوجود پاڪستان رڳو 2 هزار ميگاواٽ بجلي پيدا ڪري رهيو آهي. هن قابل تجديد توانائي ۾ سيڙپڪاري وڌائڻ تي زور ڏنو ته جيئن درآمد ٿيل تيل تي دارومدار کي گهٽائي سگهجي. ڊجيٽل ۽ ٽيڪنالاجي ترقي: ڊجيٽل ۽ ٽيڪنالاجي جي ترقيءَ بابت ڳالهائيندي وڏي وزير چيو ته پاڪستان جي نوجوانن وٽ بي پناہ صلاحيتون آهن پر تيز رفتار انٽرنيٽ ۽ ڊجيٽل انفراسٽرڪچر جو فقدان سندن عالمي سطح تي مقابلو ڪرڻ جي صلاحيت ۾ رڪاوٽ بڻجي رهيو آهي. هن چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري جي ڊجيٽل ڪنيڪشن بابت خدشن جو اعتراف ڪندي آءِ ٽي جي شعبي ۾ وڌيڪ سيڙپڪاري تي زور ڏنو. آبادي ۾ واڌ: آبادي ۾ واڌ بابت ڳالهائيندي مراد علي شاهه آبادي کي پاڪستان جو سڀ کان وڏو چئلينج قرار ڏيندي چيو ته جيڪڏهن ملڪ علائقائي رجحانن تي عمل ڪري ها ته ملڪ جي آبادي موجوده سطح بدران 130 ملين هجي ها. هن چيو ته پاڙيسري ملڪن موثر طريقي سان آبادي جي واڌ تي ڪنٽرول ڪيو آهي جڏهن ته پاڪستان اهڙين حڪمت عملين تي عمل ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو آهي. موسمياتي تبديلي: موسمياتي تبديليءَ بابت ڳالهائيندي وڏي وزير چيو ته بينظير ڀٽو 2008ع جي منشور ۾ موسمياتي تبديليءَ بابت منصوبو شامل هو، جنهن کي تازي ٻوڏ کانپوءِ وڏي اهميت حاصل ٿي آهي. هن اعلان ڪيو ته سنڌ حڪومت پاڻي جي بچاءُ جي منصوبن ۾ وڏي پئماني تي سيڙپڪاري ڪري رهي آهي پر وڏي پئماني تي پاڻي جي بنيادي اسٽرڪچر جي شروعاتن ۾ وفاق جي مدد جي ضرورت آهي. وڏي وزير پاڪستان کي خوشحال مستقبل ڏانهن وٺي وڃڻ لاءِ اتحاد ۽ اجتماعي عمل جي ضرورت تي زور ڏنو. هن چيو ته اسان کي پنهنجي ايندڙ نسلن لاءِ اهڙو ملڪ ڇڏڻ گهرجي جتي اهي حقيقي طور عروج ماڻي سگهن. پريس ڪانفرنس: وڏي وزير سيد مراد علي شاهه ۽ وفاقي وزير احسن اقبال گڏيل پريس ڪانفرنس کي خطاب ڪندي موسمياتي آفتن بابت سنڌ جي خطري کي اجاڳر ڪندي چيو ته 2022ع جي ٻوڏ ۾ صوبو سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿيو. هن موسمياتي تبديليءَ جي سخت ضرورت تي زور ڏيندي چيو ته سمنڊ جي سطح ۾ واڌ سان سنڌ جا ساحلي علائقا تباهه ٿي رهيا آهن. وڏي وزير احسن اقبال چيو ته هن بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ اسان کي گرين ريووليوشن 2.0 تي عمل ڪرڻو پوندو. توانائي ۽ بنيادي اسٽرڪچر جي ترقي: پاڪستان جي توانائي جي مستقبل جو ذڪر ڪندي احسن اقبال چيو ته سنڌ وٽ 400 سال پراڻا ڪوئلي جا ذخيرا آهن جن کي سنڌ حڪومت جي سهڪار سان صوبي کي توانائي جو مرڪز بڻائڻ لاءِ استعمال ڪيو پيو وڃي. هن اهو پڻ اعلان ڪيو ته ڪراچي-حيدرآباد موٽر وي جي بحالي سان گڏ سکر-حيدرآباد موٽر وي پروجيڪٽ هن سال شروع ڪيو ويندو ۽ ان کي بندرگاهن جي رابطن لاءِ وڌيڪ موثر بڻايو ويندو. احسن اقبال پاڪستان جي وڌندڙ آبادي ۾ 2.55 سيڪڙو واڌ جي شرح تي ڳڻتي جو اظهار ڪندي خبردار ڪيو آهي ته جيڪڏهن روڪيو نه ويو ته اها معيشت کي تباهه ڪري سگهي ٿي. هن زور ڏنو ته ترقي يافته قومون، مسلم ۽ غير مسلم ٻنهي، اقتصادي ترقي حاصل ڪرڻ لاء پنهنجي آبادي تي ڪنٽرول ڪيو آهي. پاڪستان جي معاشي تاريخ جو حوالو ڏيندي احسن اقبال چيو ته 77 سالن ۾ اسان ٽي اقتصادي ٽيڪ آف ڪريش ڪيا آهن هاڻي اسان چوٿين ڪوشش ۾ آهيون ۽ اسان ترقي ڏانهن وڌي رهيا آهيون. هن برآمدات، توانائي، مهانگائي ڪنٽرول ۽ اسٽاڪ مارڪيٽ جي اشارن ۾ بهتري کي اجاڳر ڪيو پر ان ڳالهه تي زور ڏنو ته پاڪستان جي ڪاميابي جي ڪنجي سياسي استحڪام ۾ آهي. هن چيو ته هن وقت اسان کي سياسي لانگ مارچ جي ضرورت ناهي پر معاشي لانگ مارچ جي ضرورت آهي. هن قومي ترقياتي منصوبن ۾ ڀرپور سهڪار تي سنڌ حڪومت جي ساراهه ڪئي ۽ خانگي شعبي ۽ سول سوسائٽي کي معاشي ترقي جي لاءِ ڪوششن ۾ شامل ٿيڻ جي دعوت ڏني. وڏي وزير جي پاڻي جي بحران تي ڳالهيون: وڏي وزير صوبي ۾ پاڻي جي کوٽ تي ڳڻتي جو اظهار ڪندي واضح ڪيو ته چولستان ڪينال جي منظوري جي رپورٽن باوجود سسٽم ۾ نوان ڪينال ٺهڻ لاءِ پاڻي موجود ناهي. هن يقين ڏياريو ته سنڌ حڪومت پنهنجي پاڻي جي حقن لاءِ روڊن تي احتجاج بدران قانوني ۽ آئيني طريقي سان وڙهندي. وڏي وزير چيو ته اسان کي روڊن تي اچڻ جي ضرورت ناهي. اسان حقيقي انگن اکرن سان پنهنجو مقدمو ثابت ڪري سگهون ٿا. هن وڌيڪ چيو ته ٽيلي ميٽر سسٽم آخرڪار پاڻي جي ورڇ جي حقيقي ڊيٽا کي ظاهر ڪندو. سوشل ميڊيا قانون: هڪ سوال جي جواب ۾ احسن اقبال ميڊيا جي آزادي لاءِ حڪومت جي عزم کي ورجايو پر هراسان ڪرڻ ۽ نفرت انگيز تقريرن لاءِ سوشل ميڊيا جي غلط استعمال کان پڻ خبردار ڪيو. اظهار جي آزادي جو مطلب اهو ناهي ته مائرن ۽ ڀينرن کي آن لائن تنگ ڪجي ۽ هيسائڻ گهرجي. جيتوڻيڪ برطانيه ۾ هتڪ عزت لاءِ هڪ مهيني اندر 50 هزار پائونڊ ڏنڊ رکيل آهي. هن تشدد جو شڪار بڻيل پنهنجي تجربي بابت ٻڌايو ته گولي اڃا تائين سندس جسم ۾ پيل آهي. احسن اقبال پي ٽي آءِ جي دور ۾ سنڌ سان ماضيءَ ۾ ٿيندڙ ناانصافين جو اعتراف ڪيو ۽ هن وڏي وزير جي سنڌ جي حقن جي دفاع ۾ ڊيٽا تي ٻڌل نقطه نظر کي ساراهيو. هن چيو ته وڏي وزير جي درخواست تي اسان سنڌ جي ڪيترن ئي منصوبن کي پبلڪ سيڪٽر ڊولپمينٽ پروگرام (PSDP) ۾ شامل ڪيو آهي. وفاقي وزير احسن اقبال چيو ته اختلاف هر اتحادي حڪومت ۾ ٿيندا آهن پر حل به هوندا آهن. هن يقين ڏياريو ته پاڪستان مسلم ليگ (ن) ۽ پاڪستان پيپلز پارٽي (پي پي پي) وچ ۾ اتحاد مضبوط آهي ڇوته ٻنهي پارٽين وٽ خدشا ختم ڪرڻ جو ميڪنزم موجود آهي. هن چيو ته حڪومتي اتحاد کي ڪو به خطرو ناهي، نائب وزيراعظم اسحاق ڊار جي سربراهي ۾ هڪ ڪميٽي فعال طور تي ٻنهي پارٽين وچ ۾ رابطي کي برقرار رکيو اچي پئي. هن ان ڳالهه جي به تصديق ڪئي ته وزيراعظم شهباز شريف جلد گڏيل مفادن واري ڪائونسل (سي سي آءِ) جو اجلاس طلب ڪندو. احسن اقبال يقين ڏياريو ته سمورن صوبن کي وسيلن مان منصفانه حصو ملندو ۽ ڪو به صوبو ٻين جي حقن کان محروم نه رهندو. هن چيو ته 9 مئي کانپوءِ پاڪستان ۾ صورتحال تبديل ٿي وئي، 9 مئي کان اڳ ڪڏهن به دفاعي ادارن تي حملو نه ٿيو هو. اڳوڻي صدر عارف علوي تي پاڪستان جو عالمي اميج خراب ڪرڻ جو الزام لڳائيندي هن چيو ته عارف علوي پروپيگنڊا ڪري رهيو آهي ۽ دعويٰ ڪري رهيو آهي ته پاڪستان جي صورتحال ڪشمير ۽ غزه کان به خراب آهي. هن وڌيڪ چيو ته پاڪستان خلاف آءِ ايم ايف کي خط لکڻ معاشي دهشتگردي آهي. پي ٽي آءِ را (RAW) کان به وڏي پاڪستان مخالف مهم هلائي رهي آهي. احسن اقبال پاڪستان تحريڪ انصاف کي تنقيد جو نشانو بڻائيندي چيو ته 9 مئي کان اڳ ڪيترائي جلسا ڪرڻ باوجود حڪومت ڪڏهن به رڪاوٽون نه وڌيون. بهرحال، هن دعويٰ ڪئي ته پي ٽي آءِ هاڻي پاڪستان خلاف مهم هلائي رهي آهي جيڪا را (ڀارت جي انٽيليجنس ايجنسي) کان وڌيڪ نقصانڪار آهي. مالي بدعنواني بابت احسن اقبال چيو ته لنڊن ۾ ڦرلٽ جو پيسو پاڪستاني عوام کي واپس ڪرڻو هو پر پي ٽي آءِ اصل چور کي واپس ڪيو آهي. هن چيو ته اڄ سڄي پي ٽي آءِ ان ڏوهاري جو دفاع ڪري رهي آهي، هن چيو ته پي ٽي آءِ سڄي مني ٽريل کي پوئتي ڇڏي دنيا جي شفاف ترين چوري ڪئي. پي ٽي آءِ تي عوام جا 190 ملين پائونڊ چوري ڪرڻ ۽ پوءِ متاثر ٿيڻ جو ڪردار ادا ڪرڻ جو الزام لڳائيندي هن چيو ته عوام جو چوري ڪيل پئسو چور کي واپس ڏئي پوءِ سياسي ظلم ۽ انتقام جو روئڻ به روئن ٿا.
