نيويارڪ(ويب ڊيسڪ)مصنوعي ذهانت جي انسانيت لاءِ خطرو بڻجڻ واري بحث ۾ تيزي بعد اڄ اوپن اي آءِ، اينٿروپڪ ۽ هگنگ فيس جا اعليٰ عملدار گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل کي بريفنگ ڏئي رهيا آهن. هي بريفنگ اهڙي قت ٿي رهي آهي جڏهن گڏيل قومن جي انساني حقن جي سربراهه به خدشا ظاهر ڪندي مصنوعي ذهانت جي ٽاپ ڪمپنين جي اڳوڻن کي خط لکڻ جو اعلان ڪيو هو.
اي آءِ ماهر ٺاهيل نظامن تي ڪنٽرول وڃائي سگهن ٿا: اينٿروپڪ
آمريڪا جي ٽن وڏين اَي آءِ ڪمپنين جو ترقي جي رفتار گهٽائڻ تي اتفاق
اوپن اي آءِ جي سربراهه سام آلٽمين، اينٿروپڪ جي سربراهه ڊاريو اَموڊي ۽ هگنگ فيس جي گڏيل باني ڪليمون ڊيلانگ به گڏيل قومن ۾ عالمي اڳواڻن جي سالياني جنرل اسيمبلي جي اجلاس جي موقعي تي 15 رڪني سلامتي ڪائونسل کي بريفنگ ڏيندا.
اوپن اي آءِ جي هڪ اعليٰ عملدار گذريل ڏينهن صحافين کي ٻڌايو ته آلٽمين عالمي اڳواڻن تي زور ڏيندو ته اهي مصنوعي ذهانت جي صلاحيتن کي ماپڻ لاءِ معيار مقرر ڪن ۽ ان سان گڏ انهن حفاظتي انتظامن جو جائزو وٺڻ لاءِ به معيار تيار ڪن، جيڪي ڪمپنيون ٽيڪنالاجي جي ترقي دوران لاڳو ڪن ٿيون.
سلامتي ڪائونسل جا ميمبر ملڪ، جن ۾ مصنوعي ذهانت جي شعبي ۾ هڪ ٻئي جا اهم حريف آمريڪا ۽ چين به شامل آهن، پڻ اجلاس کي خطاب ڪندا. فرانس جو پرڏيهي وزير زان-نوئل بارو اجلاس جي صدارت ڪندو.
هڪ يورپي سفارتڪار، جنهن پنهنجو نالو ظاهر نه ڪرڻ جي شرط تي ڳالهائيندي چيو ته اجلاس جو بنيادي مقصد مصنوعي ذهانت جي اهڙن عملي خطرن کي اجاگر ڪرڻ آهي، جن ۾ اها انساني ڪنٽرول کان ٻاهر نڪري وڃي ۽ اهڙي صورتحال پيدا ٿئي، جيڪا عالمي سلامتي ۽ انفرادي ملڪن جي سلامتي کي متاثر ڪري.
سفارتڪار چيو، ”اهي اهڙا معاملا آهن، جيڪي سلامتي ڪائونسل جي اختيار واري دائري ۾ بلڪل اچن ٿا. بنيادي سوال اهو آهي ته ڇا ڪنهن ڏينهن اسان کي اهڙي صورتحال کي منهن ڏيڻو پئجي سگهي ٿو، جنهن ۾ هڪ ٻئي سان رابطو ڪندڙ الگورٿم ڪنهن جنگ جو سبب بڻجي وڃن. اصل مسئلو ئي اهو آهي.“
آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ ۽ چيني اڳواڻ شي جن پنگ وچ ۾ خميس ڏينهن واشنگٽن ۾ ٿيندڙ ملاقات کان اڳ، آمريڪا ۽ چين گڏيل مقصدن ۽ گڏيل خطرن بابت هڪ اطلاع ڏيڻ وارو نظام قائم ڪرڻ تي ڳالهه ٻولهه ڪري چڪا آهن. اهو نظام مصنوعي ذهانت سان لاڳاپيل اهڙن واقعن کي به شامل ڪندو، جيڪي قومي سلامتي جي سطح تائين پهچي وڃن. پر ساڳئي وقت ٽرمپ مصنوعي ذهانت کي روڪڻ بدران ان جي حوصلا افزائي چاهي ٿو
ٽرمپ اڱاري ڏينهن گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي کي خطاب دوران عالمي اڳواڻن کي چيو ته هو مصنوعي ذهانت کي ”قابو ڪرڻ لاءِ عالمي طرز جو ڪو منصوبو ٺاهڻ جي هر ڪوشش کي رد ڪري ٿو“. هن ٽيڪنالاجي کي حيرت انگيز قرار ڏنو، پر ساڳئي وقت چيو ته آمريڪا احتياط کان ڪم وٺندو.
ٽرمپ چيو، ”هن وقت اسان چين ۽ ٻين سڀني ملڪن کان گهڻو اڳتي آهيون ۽ اسان اها برتري برقرار رکنداسين. مان اهڙي شيءِ جي ترقي کي روڪڻ وارو ناهيان، جيڪا صنعتي انقلاب کان به وڏي ثابت ٿيندي.“
هن چيو، ”اسان ان جي حوصلا افزائي ڪنداسين، ان کي روڪينداسين نه. اسان انصاف واري وزارت ذريعي ان تي ويجهي نظر رکندا رهنداسين.“
گڏيل قومن جي سيڪريٽري جنرل انتونيو گوتريس خبردار ڪيو آهي ته تيزيءَ سان ترقي ڪندڙ مصنوعي ذهانت اهڙا خطرا پيدا ڪري رهي آهي، جن کي نظرانداز نٿو ڪري سگهجي. ان معاملي تي سندس موقف ٽرمپ کان مختلف آهي.
گوتريس ڪافي عرصي کان مصنوعي ذهانت جي عالمي سطح تي ضابطي ۽ نگراني لاءِ زور ڏيندو رهيو آهي. 2023ع ۾ هن هڪ سال لاءِ 39 رڪني مشاورتي ادارو جوڙيو هو، جنهن ۾ آمريڪا، روس ۽ جاپان سميت مختلف ملڪن جي ٽيڪنالاجي ڪمپنين جا عملدار، سرڪاري اهلڪار ۽ تعليمي ماهر شامل هئا.
193 رڪني گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي گذريل سال هڪ آزاد عالمي سائنسي پينل پڻ قائم ڪيو هو. ڪينيڊا جو يوشوا بينجيو، جنهن کي مصنوعي ذهانت جي شعبي جي ”باني پيءُ“ جهڙين اهم شخصيتن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو ۽ جيڪو ان پينل جو گڏيل سربراهه آهي، اهو پڻ سلامتي ڪائونسل کي بريفنگ ڏيندو.
سلامتي ڪائونسل پهريون ڀيرو 2023ع ۾ مصنوعي ذهانت جي خطرن تي اجلاس ڪيو هو. ان وقت چين چيو هو ته هن ٽيڪنالاجي کي ”قابو کان ٻاهر گهوڙو“ نه بڻجڻ گهرجي، جڏهن ته آمريڪا خبردار ڪيو هو ته ان کي ماڻهن کي سينسر ڪرڻ يا دٻائڻ لاءِ استعمال نه ڪيو وڃي.
2024ع ۾ سلامتي ڪائونسل جي مصنوعي ذهانت بابت اجلاس جي صدارت ان وقت جي آمريڪي پرڏيهي وزير اينٽوني بلنڪن ڪئي هئي.
