ٽورنٽو(ويب ڊيسڪ)ڪئناڊا، جيڪو پنهنجي لڳ ڀڳ 70 سيڪڙو شين جي برآمدات آمريڪا کي وڪڻي ٿو، پنهنجي ڏاکڻي پاڙيسري سان وڌندڙ واپاري تڪرار ۾، جيڪو دنيا جي سڀ کان وڏي معيشت پڻ آهي، حقيقت ۾ ڪيترو دٻاءُ وجهي سگهي ٿو؟
ڪئناڊا آمريڪا جي 26 رياستن لاءِ سڀ کان وڏو واپاري گراهڪ آهي، جن ۾ مين، مشي گن ۽ وسڪونسن شامل آهن. جڏهن ته 50 مان 45 آمريڪي رياستن لاءِ ڪئناڊا ٽن وڏن واپاري ڀائيوارن مان هڪ آهي. ان مان ظاهر ٿئي ٿو ته وزيراعظم مارڪ ڪارني وٽ واپاري جنگ ۾ حڪمت عملي اختيار ڪرڻ لاءِ ڪافي گنجائش موجود آهي.
في الحال ڪارني پاران رٿيل ڪينيڊين جوابي محصول حڪمت عملي تحت ”ڊالر جي بدلي ڊالر“ جي بنياد تي هوندا، جن جو ڌيان اسٽيل، کير ۽ کير مان ٺهيل شين، گهريلو اوزارن، زرعي سامان، اليڪٽرانڪس، پلپ ۽ ڪاغذ تي هوندو. البته شين جي حتمي فهرست اڃا تيار ڪئي پئي وڃي.
سروي ظاهر ڪن ٿا ته جيڪڏهن ڪارني جي حڪومت ان جي ابتڙ آمريڪا آڏو وڏيون رعايتون ڏئي ٿي ته گهڻا ڪينيڊين ان تي ناخوش ٿيندا. اونٽاريو جو وزيراعليٰ ڊگ فورڊ، جيڪو سرحد جي اتر طرف ٽرمپ جو سڀ کان وڏو نقاد آهي، پڻ ساڳئي راءِ رکي ٿو. هن محصولن جي ڌمڪين جي جواب ۾ آمريڪي صدر کي چيو هو ته ”منهنجي ڳئيءَ تي چمي ڏي.“
ڪئناڊا جي ناڻي واري کاتي چيو آهي ته مزدورن ۽ ڪاروبارن جي تحفظ لاءِ اضافي قدم اڱاري تي اعلان ڪيا ويندا.
هتي ڪجهه اهڙا شعبا آهن، جتي ڪئناڊا آمريڪا تي اقتصادي دٻاءُ وجهي سگهي ٿو.
توانائي ۽ اهم معدنيات
ڪارني ڇنڇر تي چيو ته ڪئناڊا آمريڪا جي درآمد ٿيندڙ قدرتي گئس ۽ بجلي جو تمام وڏو حصو، جڏهن ته خام تيل جي درآمد جو لڳ ڀڳ 60 سيڪڙو فراهم ڪري ٿو. هن چيو: ”منهنجو خيال ناهي ته اهي چاهيندا ته اسان انهن مان ڪا به توانائي موڪلڻ بند ڪري ڇڏيون.“
هن وقت آمريڪا تي توانائي جي شعبي ۾ دٻاءُ وجهڻ ڪينيڊا جي جوابي قدمن ۾ شامل ناهي، جيتوڻيڪ ڪيترن ئي سياسي اڳواڻن واضح طور چيو آهي ته ان آپشن کي رد نه ڪيو ويو آهي. پر سڀئي صوبائي وزيراعليٰ به اهو دٻاءُ استعمال ڪرڻ جا حامي ناهن.
فورڊ جو صوبو اونٽاريو ڪئناڊا جي گاڏين جي صنعت جو مرڪز آهي. هن چيو ته تڪرار ڪيترو اڳتي وڃي سگهي ٿو، ان بابت سڀ آپشن کليل آهن ۽ ”توانائي تي اضافي محصول به غور هيٺ آهي.“
2025ع ۾ هن ٿوري وقت لاءِ آمريڪا ڏانهن برآمد ٿيندڙ سموري بجلي تي 25 سيڪڙو اضافي محصول لڳائڻ جي تجويز ڏني هئي. سندس حڪومت جو اندازو هو ته ان سان مشي گن، مينيسوٽا ۽ نيويارڪ ۾ 15 لک گهر ۽ ڪاروبار متاثر ٿين ها.
ڪئناڊا اهم ۽ وڏيون شيون فراهم ڪندڙ آهي، جن ۾ پوٽاش شامل آهي، جيڪو ڀاڻ ٺاهڻ ۾ استعمال ٿيندو آهي. ڪئناڊا دنيا ۾ پوٽاش جو سڀ کان وڏو فراهم ڪندڙ ملڪ آهي.
فورڊ سومر تي چيو: ”مان ڏسڻ چاهيان ٿو ته [ٽرمپ] تيل کانسواءِ گاڏيون ڪيئن هلائيندو. مان ڏسڻ چاهيان ٿو ته پوٽاش کانسواءِ ڀاڄيون ۽ ميوا ڪيئن پوکيندو. صدر ٽرمپ اسان کي گهٽ سمجهي ٿو ۽ اها سندس سڀ کان وڏي غلطي آهي.“
ڪئناڊا وٽ لِٿيئم، نِڪل ۽ گريفائيٽ جهڙين اهم معدنيات جا پڻ وڏا ذخيرا آهن. آمريڪا ڪئناڊا جي معدني برآمدات لاءِ سڀ کان وڏي منڊي آهي، تنهنڪري اهو پڻ هڪ اهڙو شعبو آهي جتي اوٽاوا آمريڪا تي دٻاءُ وجهي سگهي ٿو.
فورڊ هتي به اڳڀرائي ڪندي ايسوسيئيٽيڊ پريس کي انٽرويو ۾ چيو ته آمريڪا ”اونٽاريو مان واريءَ جو هڪ داڻو به حاصل نه ڪندو.“
خريداري جي قوت
ڪئناڊا اڳ ئي ثابت ڪري چڪو آهي ته اهو آمريڪا کي اقتصادي نقصان پهچائي سگهي ٿو.
واپاري ڳالهيون ناڪام ٿيڻ کان اڳ ئي، گذريل سال آمريڪا جي پهرين مرحلي جي محصولن جي جواب ۾ اڪثر ڪينيڊين صوبن پاران شراب جي دڪانن تان آمريڪي شراب هٽائڻ جي فيصلي آمريڪي شراب جي صنعت کي وڏو ڌڪ رسايو.
آمريڪي شراب جي برآمدات ۾ نمايان گهٽتائي آئي، جنهن کي وائن انسٽيٽيوٽ ”ڏهاڪن دوران مارڪيٽ ۾ سڀ کان وڏي تبديلي“ قرار ڏنو.
سرڪاري انگن اکرن موجب ڪئناڊا ڏانهن آمريڪي شراب جون برآمدات سالاني بنياد تي 78 سيڪڙو گهٽجي ويون، جنهن سان برآمداتي آمدني ۾ 357 ملين ڊالر جو نقصان ٿيو. شراب ٺاهيندڙن جي تنظيم پڻ اهڙا انگ اکر ڏنا ۽ چيو ته صوبائي پابندين سبب آمريڪي شراب جون برآمدات 70 سيڪڙو کان وڌيڪ گهٽجي ويون.
اهو بائيڪاٽ ڪئناڊا جي 13 صوبن ۽ علائقن مان 11 ۾ اڃا تائين جاري آهي. اها پابندي ٽرمپ انتظاميا لاءِ وڏي ناراضگي جو سبب بڻيل آهي.
شراب جي بائيڪاٽ کان علاوه، ڪيترن ئي ڪينيڊين عام ماڻهن جي سطح تي به آمريڪي معيشت کي نقصان پهچائڻ وارا فيصلا ڪيا آهن، جيئن آمريڪا جو سفر گهٽائڻ.
اپريل ۾ آمريڪا ڏانهن روڊ ذريعي سفرن ۾ ٿورو اضافو ٿيڻ باوجود، ڪينيڊين ان مهيني 2024ع جي ساڳئي عرصي جي ڀيٽ ۾ 8 لک گهٽ سفر ڪيا.
سفري بائيڪاٽ سبب گذريل سال آمريڪا کي لڳ ڀڳ 3.3 ارب ڪينيڊين ڊالر جي آمدني جو نقصان ٿيو. ڪجهه آمريڪي شهرن ۽ رياستن ڪينيڊين کي واپس آڻڻ لاءِ خاص اشتهاري مهمون ۽ رعايتي آڇون به شروع ڪيون.
سياسي دٻاءُ
ڳالهين ۾ وقت ۽ ڪينيڊا جي سياسي ارادو پڻ هڪ اهم هٿيار ٿي سگهي ٿو. ڪينيڊين ڄاڻن ٿا ته هن تڪرار ۾ کين به اقتصادي نقصان برداشت ڪرڻو پوندو. مالي ماهرن جو اندازو آهي ته تازو لڳايل 50 سيڪڙو محصول، جيڪي تقريباً 20 ارب ڊالر جي ڪينيڊين درآمدات تي لاڳو ٿين ٿا، مختصر مدي ۾ ڪئناڊا جي مجموعي گهريلو پيداوار (GDP) ۾ 0.3 کان 0.6 سيڪڙو گهٽتائي آڻي سگهن ٿا.
ان باوجود، ملڪ جي اڪثريت ٽرمپ انتظاميا خلاف سخت موقف اختيار ڪرڻ واري اوٽاوا جي فيصلي جي مجموعي طور حمايت ڪري ٿي، جڏهن ته ٻين ڪينيڊين سياسي اڳواڻن پڻ گڏيل موقف اختيار ڪيو آهي.
اينگس ريڊ جي هفتي جي آخر واري سروي موجب لڳ ڀڳ 76 سيڪڙو ڪينيڊين واپاري ڳالهين کان ڌار ٿيڻ واري اوٽاوا جي فيصلي جي حمايت ڪن ٿا، جيتوڻيڪ کين پنهنجي روزگار بابت ڳڻتي آهي.
آمريڪا ۾ وچ مدي واريون چونڊون تيزيءَ سان ويجهو اچي رهيون آهن، جتي ووٽرن لاءِ معيشت اهم موضوع آهي ۽ ڪانگريس تي ريپبلڪن پارٽي جي گرفت ڪمزور نظر اچي رهي آهي.
سينيٽ جون ٻه اهم چونڊون مشي گن ۽ مين ۾ ٿينديون، جيڪي ٻئي ڪئناڊا سان سرحد رکن ٿيون ۽ پنهنجون گهڻيون برآمدات ڪئناڊا ڏانهن موڪلين ٿيون.
ييل بجيٽ ليب جو اندازو آهي ته موجوده قانون تحت ٽرمپ جا عالمي محصول آمريڪي خاندانن لاءِ هر سال لڳ ڀڳ 1,100 ڊالر جي اضافي خرچ جو سبب بڻجندا. شين جي قيمتن ۾ وڌيڪ اضافو ۽ واپاري تڪرار جا ڪاروبارن تي وسيع اثر آمريڪي عوام کي معيشت بابت وڌيڪ مايوس ڪري سگهن ٿا.
ڪارني سومر تي چيو ته ڪئناڊا مان درآمد ٿيندڙ گاڏين ۽ گاڏين جي پرزن تي محصول پهرين جنوري کان وڌائي 50 سيڪڙو ڪرڻ جي ٽرمپ جي تازي ڌمڪي سان آمريڪي مزدور به متاثر ٿيندا.
هن چيو: ”مشي گن، اوهايو، ڪينٽڪي ۽ الاباما جي مزدورن کي ڪهڙو پيغام ڏنو پيو وڃي؟ اهي مزدور مڪمل طور ڪئناڊا تي، پنهنجي سڀ کان وڏي صارف تي، ڀاڙين ٿا.“ هن وڌيڪ چيو ته ڪئناڊا يورپي يونين ۽ ٻين ملڪن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ آمريڪي گاڏيون خريد ڪري ٿو.
برٽش ڪولمبيا جي وزيراعليٰ ڊيوڊ ايبي سومر تي سي اين اين سان ڳالهائيندي چيو ته آمريڪي صارفن کي مختلف شين جي قيمتن ۾ آمريڪي محصولن جو اثر محسوس ٿيندو. هن چيو: ”جيڪڏهن توهان نئون گهر ٺاهي رهيا آهيو ته پلائي ووڊ تي، جيڪڏهن فرش تبديل ڪري رهيا آهيو ته وينيئر تي، جيڪڏهن شادي ڪري رهيا آهيو ته ڪٽ فلاورز تي، ۽ جيڪڏهن مڇي مارڻ لاءِ وڃي رهيا آهيو ته مڇي مارڻ جي ڇڙين تي ان جو اثر پوندو.“
هن وڌيڪ چيو: ”آمريڪين لاءِ اها هڪ عجيب پاليسي آهي. اها کين ئي نقصان پهچائيندي.“
فورڊ، جيڪو ٽرمپ انتظاميا جي محصولن جي سڀ کان وڌيڪ مخالفت ڪندڙ ڪينيڊين اڳواڻن مان هڪ آهي، اهو امڪان پڻ رد نه ڪيو ته جوابي قدمن ذريعي خاص طور تي ريپبلڪن پارٽي جي آمريڪي رياستن کي نشانو بڻايو وڃي ۽ ”يقيني بڻايو وڃي ته آمريڪا جي معيشت کي تڪليف محسوس ٿئي.“
ايندڙ وچ مدي وارين چونڊن بابت فورڊ چيو: ”جيڪڏهن مون کي اجازت هجي ها ته مان اتي وڃي گهر گهر چونڊ مهم هلائيان ها.“
