ٿرپارڪر (رپورٽ صادق بجير ) پ پ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري چيو آهي ته سسٽم ناڪام ٿي ويو ۽ نوان صوبن جي منطق سمجهه ۾ نٿي اچي، اسلام آباد ناڪام ٿي چڪو آهي ته ٿر جي حوالي ڪري ڇڏيو.ٿر ڪول فيز ٿري جي افتتاحي تقريب کي خطاب ڪندي هن چيو ته اسلام آباد جا ماهرين ماضي ۾ ٿر جي ڪوئلي کي بيڪار قرار ڏيندا هئا، اهي چوندا هئا ته ٿر جي ڪوئلي ۾ سرمائيڪاري به بڪار آهي، پر اڄ انهي ڪوئلي مان 2 هزار ميگاواٽ بجلي پيدا ٿي رهي آهي، اها ڪاميابي ٿر جي ترقي ۽ قومي معيشت جي لاءِ هڪ وڏي اڳڀرائي آهي.هن وڌيڪ چيو ته ٿر ۾ ٿيل تبديلي سموري ملڪ جي لاءِ حيران ڪندڙ آهي، جتي ٻار تعليمي ميدان ۾ ٽاپ ڪري رهيا آهن، انهي خطي جي ترقي ملڪ جي آئين ۽ ارڙهين ترميم جي عملي مثال آهي، ٿر ڪوئلي جي منصوبن سان 1.6 ارب ڊالر جو قيمتي ناڻي جي مٽاسٽا جا ذخيرا بچايا پيا وڃن.سياسي مخالفن کي تنقيد جو نشانو بنائيندي هن چيو ته ڪجهه عناصر ٿر جي ترقي هضم نه پيا ڪري سگهن، ڪراچي ۾ نفرت جي سياست کي هٿي ڏئي رهيا آهن. سنڌ ۾ نفرت جي سياست ڪڏهن به ڪامياب نه ٿيندي ڇو ته ٿر جي عوام ترقي جي سفر تي گامزن رهڻ چاهي ٿي.هن چيو ته ملڪ ۾ نوبن صوبن جي بجاءِ نظام جي بهتري ضروري آهي، اسلام آباد جي انتظامي ناڪامي جو حل اهو آهي ته انهي کي ٿر جي ماڊل تي هلايو وڃي. جيڪڏهن وفاقي حڪومت هلائڻ ۾ ناڪام ٿي وئي آهي ته اسان کي ذميواري ڏين اسان اسلام آباد جي اسڪولن ۽ اسپتالن کي به ٿر جيان بهتر بنائينداسين..پاڪستان پيپلز پارٽي جي چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري آچر ڏينهن ٿر بلاڪ-II ڪوئلي جي کاڻ جي فيز-III جي توسيع ۽ پاڪستان جي تاريخ جي پهرين ڪوئلي کي سڪائيندڙ يونٽ جو افتتاح ڪيو جيڪو ان سفر ۾ هڪ ٻيو سنگ ميل آهي جنهن جي شروعات ٽي ڏهاڪا اڳ شهيد محترمه بينظير ڀٽو جي ان خواب سان ٿي هئي ته پاڪستان جي توانائي جي تحفظ لاءِ ٿر جي وسيع ڪوئلي جي ذخيرن کي ڪم ۾ آندو وڃي. ٿر ڪول بلاڪ-II ۾ هڪ وڏي گڏجاڻي کي خطاب ڪندي سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه ٿر جي عوام، پورهيتن، انجنيئرن ۽ سڀني ڌرين کي ڀرپور ڀيٽا پيش ڪئي جن هڪ خواب کي حقيقت ۾ بدلائڻ لاءِ پنهنجو حصو ملايو. هن چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري جو ٿر جو دورو ڪرڻ ۽ انهن منصوبن جي لڳاتار حمايت ڪرڻ تي ٿورو مڃيو جن هن خطي جي معاشي مستقبل کي هڪ نئون روپ ڏنو آهي. وڏي وزير ان موقعي کي هڪ اهڙي سفر جو تاريخي تسلسل قرار ڏنو جيڪو 1996ع ۾ شروع ٿيو هو جڏهن شهيد محترمه بينظير ڀٽو ٿر ۾ 2,640 ميگاواٽ جي ڪوئلي تي هلندڙ بجلي جي منصوبي جو بنياد رکيو هو. هن ان گهڙي جي اهميت کي ياد ڪندي ٻڌايو ته ان منصوبي جو بنياد اڳوڻي وڏي وزير سيد عبدالله شاهه (جيڪو هاڻوڪي وڏي وزير جو والد آهي) جي دور ۾ رکيو ويو هو جڏهن ته اڄ ان جو افتتاح بينظير ڀٽو جو پٽ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري ڪري رهيو آهي ۽ مراد علي شاهه سنڌ جي وڏي وزير طور خدمتون سرانجام ڏئي رهيو آهي. هن چيو ته هي منصوبو هڪ نسل کان ٻئي نسل تائين پهچندڙ خواب جي تڪميل جي نمائندگي ڪري ٿو. بينظير ڀٽو ٿر جي عوام جي حالت سڌارڻ سان گڏ پاڪستان جي توانائي جي بحران کي حل ڪرڻ جو خواب ڏٺو هو. اڄ اهو خواب حقيقت بڻجي رهيو آهي. مراد علي شاهه چيو ته بينظير ڀٽو جي حڪومت کي ختم ڪرڻ کانپوءِ هي منصوبو سالن تائين نظرانداز جو شڪار رهيو، جنهن جي ڪري انهن فائدن ۾ دير ٿي جيڪي پاڪستان جي توانائي واري شعبي کي نمايان طور تي مضبوط ڪري سگهيا ٿي. هن وڌيڪ چيو ته جڏهن 2008ع ۾ پي پي پي ٻيهر اقتدار ۾ آئي ته صدر آصف علي زرداري ان منصوبي کي ٻيهر جيئرو ڪيو ۽ ڪيترن ئي چئلينجن جي باوجود ان تي عملدرآمد کي اڳتي وڌايو. وڏي وزير ياد ڏياريو ته اهڙا وقت به آيا جڏهن منصوبي کي غير يقيني صورتحال ۽ وفاقي سطح تي حمايت جي کوٽ جو به سامنا ڪرڻو پيو. پر تنهن هوندي به سنڌ حڪومت ۽ نجي سيڙپڪارن جي عزم ۽ ڀاڱي ڀائيواري جي ذريعي هي منصوبو اڳتي وڌيو. هن چيو ته اڳوڻي صدر آصف علي زرداري ۽ ان وقت جي وزيراعظم نواز شريف 2014ع ۾ هڪ نازڪ مرحلي دوران گڏجي هن منصوبي جي ترقيءَ جي حوصلا افزائي ڪئي هئي. هن چيو ته اسان هميشه چوندو هئاسين ته جيڪڏهن ٿر بدلجندو ته پاڪستان بدلجندو. اڄ اسان فخر سان چئي سگهون ٿا ته اسان اهو واعدو پورو ڪري ڏيکاريو آهي. فيز-III جي توسيع: تقريب ۾ بريفنگ ڏيندڙ عملدارن ٻڌايو ته فيز-III جي توسيع سان کاڻ جي گنجائش سالياني 7.6 ملين ٽن (MTPA) مان وڌي 11.2 ملين ٽن ٿي وئي آهي، جنهن ۾ سالياني 3.6 ملين ٽن جو اضافو ٿيو آهي. هيءَ توسيع 100 سيڪڙو سلف فائنانسنگ جي ذريعي مڪمل ڪئي وئي آهي، جيڪا هن منصوبي تي سيڙپڪارن جي اعتماد جو چٽو ثبوت آهي. ڪوئلي جي هيءَ اضافي پيداوار لڪي اليڪٽرڪ پاور ڪمپني جي 660 ميگاواٽ جي پاور پلانٽ کي ٻارڻ فراهم ڪندي جنهن سان ٿر بلاڪ-II جي ڪوئلي مان پيدا ٿيندڙ ڪل بجلي 1,320 ميگاواٽ مان وڌي 1,980 ميگاواٽ ٿي ويندي، جيڪا روزاني تقريبن 45 لک گهرن کي بجلي فراهم ڪرڻ لاءِ ڪافي آهي. منصوبي جي عملدارن چيو ته کاڻ جي ويجهو بجلي پيدا ڪرڻ جو خرچ تقريبن 3.75 ڊالر في MMBtu آهي، جيڪو کيس ملڪ ۾ موجود توانائي جي سستا ترين ذريعن مان هڪ بڻائي ٿو ۽ امپورٽڊ ڪوئلي جي ڀيٽ ۾ تقريبن ٽي گنا سستو آهي. اميد آهي ته هن توسيع سان بجلي جي پيداواري خرچن ۾ سالياني تقريبن 15 ارب رپيا ۽ غير ملڪي مٽاسٽا جي ناڻي ۾ سالياني تقريبن 220 ملين ڊالرن جي بچت ٿيندي، جڏهن ته ڪم شروع ٿيڻ کان وٺي هيل تائين مجموعي پرڏيهي ناڻي جي بچت 1.7 ارب ڊالرن کان وڌي چڪي آهي.ٿر جي تبديلي: وڏي وزير چيو ته ٿر ڪول پراجيڪٽ ان خطي کي بدلائي ڇڏيو آهي جيڪو ڪڏهن ڏڪار ۽ محرومين جي ڪري سڃاتو ويندو هو، ۽ هاڻي اهو معاشي سرگرمين ۽ موقعن جو مرڪز بڻجي چڪو آهي. هن چيو ته جڏهن اسان هن سفر جي شروعات ڪئي هئي تڏهن ٿر ۾ روڊن، صحت جي سهولتن، تعليمي ادارن ۽ بنيادي ڍانچي جي کوٽ هئي. اڄ جديد روڊن، هڪ ايئرپورٽ، اسڪولن، اسپتالن ۽ پيئڻ جي صاف پاڻي جي منصوبن هن خطي جو نقشو بدلائي ڇڏيو آهي. مراد علي شاهه واضح ڪيو ته سنڌ حڪومت عوامي بهبود جا وسيع قدم کنيا آهن، جن ۾ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري جي هدايتن تي اسلام ڪوٽ ۾ ننڍن گهريلو صارفين لاءِ مفت بجلي جي فراهمي ۽ ڏورانهن ڳوٺن ۾ سولر انرجي جا منصوبا شامل آهن. هن اعلان ڪيو ته علائقي ۾ صحت جي سهولتن کي وڌيڪ مضبوط ڪرڻ لاءِ اسلام ڪوٽ ۾ 50 بسترن تي ٻڌل ماءُ ۽ ٻار جي اسپتال هڪ سال اندر مڪمل ڪئي ويندي.ڪميونٽي جي ترقي ۽ روزگار: سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو ته هن منصوبي سان لاڳاپيل 94 سيڪڙو ملازم ۽ سروس فراهم ڪندڙن جو تعلق سنڌ سان آهي، جڏهن ته 60 سيڪڙو ٿرپارڪر جا رهواسي آهن. ٿر فائونڊيشن ۽ سنڌ حڪومت جي سهڪار سان پنج لک کان وڌيڪ مريضن جو مفت طبي علاج ڪيو ويو آهي، هر مهيني هڪ ڪروڙ 20 لک ليٽر کان وڌيڪ پيئڻ جو صاف پاڻي فراهم ڪيو ويندو آهي ۽ ڪميونٽي جي ترقي جي قدمن تحت قائم ڪيل تعليمي ادارن ۾ 5,000 کان وڌيڪ شاگرد داخلا وٺي چڪا آهن. پي پي پي جي چيئرمين کي آگاهي ڏني وئي ته ماحولياتي تحفظ جي پروگرامن تحت تقريبن ٻارهن لک ٻوٽا لڳايا ويا آهن، جڏهن ته هزارين گهرن کي سولر سسٽم، صفائي سٿرائي ۽ روزگار جي اسڪيمن مان فائدو پهتو آهي. دماغي صحت ۽ خودڪشي جي روڪٿام: دوري دوران چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري کي سنڌ مينٽل هيلٿ اٿارٽي (SMHA) جي چيئرمين سينيٽر ڊاڪٽر ڪريم احمد خواجه ٿرپارڪر ۾ اٿارٽي پاران دماغي صحت ۽ خودڪشي جي روڪٿام لاءِ جاري ڪيل قدمن بابت پڻ بريفنگ ڏني. ڊاڪٽر خواجه چيئرمين کي ٻڌايو ته ٿر فائونڊيشن، صحت کاتي، پي پي ايڇ آءِ (PPHI) سنڌ، جي پي ايم سي (JPMC)، ليمس (LUMHS) ۽ ٻين ڀاڱيوال ادارن سان گڏجي هلندڙ آگاهي مهمن، ٽيلي سائيڪيٽري سروسز، نفسياتي ڪيمپن، صحت جي ڪارڪنن لاءِ تربيتي پروگرامن ۽ ڪميونٽي تائين پهچ جي سرگرمين جي ڪري ٿر ۾ خودڪشي جي ڪيسن ۾ نمايان گهٽتائي آئي آهي. هن وڏي وزير سيد مراد علي شاهه جي هدايتن جو ذڪر ڪندي چيو ته 2018ع کان وٺي SMHA ۽ ان جي ڀاڱيوالن ڪيترائي قدم کنيا آهن، جن ۾ ٿر جي پهرين ٽيلي سائيڪيٽري سروس جي شروعات، ضلعي جي سڀني ستن ئي تعلقن ۾ مفت نفسياتي ڪيمپون، ڊاڪٽرن ۽ ليڊي هيلٿ ورڪرز لاءِ خاص تربيت، ۽ وڏي پيماني تي دماغي صحت بابت آگاهي مهمون شامل آهن. سرڪاري نگراني جي انگن اکرن مطابق ٿرپارڪر، جيڪو ڪڏهن سنڌ ۾ خودڪشي جي رپورٽ ٿيل ڪيسن ۾ پهرين نمبر تي هو، هاڻي چوٿين نمبر تي اچي ويو آهي، جيڪو لڳاتار دماغي صحت جي قدمن ۽ ڪميونٽي جي سهڪار جي نتيجي ۾ آيل نمايان گهٽتائي کي ظاهر ڪري ٿو. چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري سنڌ مينٽل هيلٿ اٿارٽي ۽ ان جي پارٽنرز جي ڪوششن کي ساراهيو ۽ ڏورانهن توڙي پسمانده برادرين ۾ دماغي صحت جي سهولتن کي جاري رکڻ جي اهميت تي زور ڏنو.پنهنجي خطاب جي پڄاڻي ڪندي وڏي وزير مراد علي شاهه ٿر جي عوام جو شڪريو ادا ڪيو جن پاڪستان جي توانائي جي تحفظ کي مضبوط ڪرڻ لاءِ پنهنجا قدرتي وسيلا پيش ڪيا. هن چيو ته ٿر جي عوام پاڪستان کي هڪ انمول اثاثو ڏنو آهي. اڄ ٿر بدلجي رهيو آهي، پاڪستان ترقي ڪري رهيو آهي، ۽ اسان جو ترقي جو سفر نئين تيزي ۽ عزم سان جاري آهي. ان تقريب ۾ وفاقي ۽ صوبائي قانون سازن، اعليٰ سرڪاري اختيارين، سنڌ اينگرو ڪول مائننگ ڪمپني (SECMD)، ٿر فائونڊيشن جي نمائندن، مقامي ڪميونٽي اڳواڻن، ترقياتي ڀاڱيوالن ۽ سڄي ٿرپارڪر مان وڏي انگ ۾ رهواسين شرڪت ڪئي.
