اسلام آباد(بيورو رپورٽ)وفاقي آئيني عدالت (FCC) جي چيف جسٽس امين الدين خان اڱاري ڏينهن آئين جي بالادستي تي زور ڏيندي چيو ته عوامي اختيار جو هر استعمال آئين جي دائري مطابق هجڻ گهرجي.
اسلام آباد ۾ هڪ تقريب کي خطاب ڪندي هن چيو، ”آئين کي بالادست رهڻ گهرجي ۽ عوامي اختيار جو هر استعمال پنهنجي آئيني حدن اندر رهڻ گهرجي.“
وفاقي آئيني عدالت جي چيف جسٽس چيو ته آئين ”عوام جي اجتماعي ارادي جو اعليٰ ترين اظهار“ آهي.
هن وڌيڪ چيو ته آئين تحت قائم ٿيل ڪو به ادارو پنهنجو اختيار آئين مان حاصل ڪري ٿو ۽ ان جون مقرر ڪيل حدون به ان اداري تي لاڳو ٿين ٿيون. وفاقي آئيني عدالت 27هين آئيني ترميم تحت قائم ڪئي وئي، جيڪا نومبر 2025ع ۾ منظور ڪئي وئي هئي.
جسٽس امين الدين وڌيڪ چيو ته، ”انهيءَ ڪري عدالت جي رهنمائي ڪندڙ بنيادي فلسفو سادو پر گهرو هجڻ گهرجي.“
هن وفاقي آئيني عدالت جي قيام کي ”پاڪستان جي آئيني تاريخ ۾ هڪ اهم اداري واري اڳڀرائي“ قرار ڏنو. جسٽس امين الدين اجاگر ڪيو ته آئيني معاملن بابت عدالتي فيصلا انصاف جي نظام ۾ هڪ منفرد حيثيت رکن ٿا.
هن چيو، ”اهو معاملو رڳو فردن جي وچ ۾ تڪرارن تائين محدود ناهي، پر رياست جي بنيادي ڍانچي، آئيني اختيارن جي ورڇ، بنيادي حقن جي تحفظ ۽ آئيني نظام جي بقا سان لاڳاپيل سوالن کي به ڇهي ٿو.“
وفاقي آئيني عدالت جي قيام وقت پيش آيل چئلينجن کي ياد ڪندي جسٽس امين الدين چيو ته عدالت کي قيام وقت ”مڪمل طور تي ترقي يافته اداري وارو ڍانچو“ ورثي ۾ نه مليو هو.
هن چيو، ”اسان کي هڪ ئي وقت هڪ ادارو به تعمير ڪرڻو هو ۽ آئين طرفان اسان جي حوالي ڪيل عدالتي ذميوارين کي به انجام ڏيڻو هو.“ اعليٰ آئيني عدالت جي جج چيو، ”ڪيترن ئي حوالن سان اسان پنهنجو سفر بلڪل منڍ کان شروع ڪيو.“
هن چيو، ”انصاف جو عمل شروع ٿيڻ کان اڳ اداري جي تياري لاءِ ڪو ڊگهو عرصو موجود نه هو؛ عدالت قائم ڪئي وئي، ججن حلف کنيو ۽ آئيني معاملن بابت فيصلا ڪرڻ جي ذميواري شروع ٿي وئي.“
جسٽس امين الدين ياد ڏياريو ته عدالت جا ٽي بينچ ججن جي حلف کڻڻ واري ڏينهن ئي پنهنجو ڪم شروع ڪري چڪا هئا. هن چيو ته ”اهو لمحو ان جذبي جي هڪ طاقتور يادگيري آهي، جنهن سان هن اداري جو جنم ٿيو.“
هن ٻڌايو ته وفاقي آئيني عدالت شروعات ۾ اسلام آباد هاءِ ڪورٽ (IHC) جي عمارت مان پنهنجو ڪم شروع ڪيو، جنهن کانپوءِ اها پنهنجي موجوده عمارت ۾ منتقل ٿي، جيڪا اڳ وفاقي شرعي عدالت (FSC) جي عمارت هئي.
وفاقي آئيني عدالت جي چيف جسٽس چيو ته، ”هي منتقلي پاڻ هڪ وڏو اداري وارو عمل هو.“ هن ٻڌايو ته عدالت جي موجوده عمارت لڳ ڀڳ 46 سال اڳ تعمير ڪئي وئي هئي ۽ اصل ۾ ان کي تقريبن 100 ملازمن لاءِ ٺاهيو ويو هو.
جج چيو ته، ”اڄ، تنهن هوندي به، هن عدالت جا لڳ ڀڳ 400 آفيسر، اهلڪار ۽ لاڳاپيل عملي جا ماڻهو هن عمارت ۾ ڪم ڪري رهيا آهن.“
هن افسوس جو اظهار ڪندي چيو، ”جاءِ محدود آهي ۽ سهولتن تي تمام گهڻو دٻاءُ آهي.“ هن ٻڌايو ته ڪجهه اهلڪار عارضي ڪمرن ۽ محدود ڪم واري هنڌن ۾ ڪم ڪري رهيا آهن.
جسٽس امين الدين چيو: ”تنهن هوندي به، انهن جسماني محدوديتن باوجود ڪم جاري آهي، ۽ اهو ان ڪري جاري آهي، ڇاڪاڻ ته ادارا آخرڪار رڳو ڪنڪريٽ ۽ سرن سان تعمير ناهن ٿيندا.
ادارا ماڻهن سان تعمير ٿيندا آهن. ادارا عزم سان تعمير ٿيندا آهن.“
