ڪراچي(اسٽاف رپورٽر)اسٽيٽ بينڪ آف پاڪستان جي ادائيگي نظام بابت سالياني رپورٽ موجب، مالي سال 2025-26 دوران پاڪستان جي ڊجيٽل ادائيگي واري نظام ۾ نمايان واڌ رڪارڊ ڪئي وئي، جنهن ۾ پرچون ادائيگين جو تمام وڏو حصو ڊجيٽل ذريعن وسيلي ڪيو ويو.
مالي سال 2025-26 دوران باضابطه بئنڪنگ ذريعن وسيلي پرچون ادائيگين جو انگ 14.3 ارب ٽرانزيڪشن تائين پهچي ويو، جن جي گڏيل ماليت 673 ٽريلين رپيا رهي. ٽرانزيڪشن جي تعداد ۾ سالاني بنياد تي 58 سيڪڙو واڌ ٿي، جڏهن ته ادائيگين جي ماليت ۾ 10 سيڪڙو اضافو ٿيو.
ڊجيٽل ادائيگي جا ذريعا واڌ جو اهم سبب رهيا. مٿي ڄاڻايل سال کان پوئين مالي سال دوران 13.2 ارب ٽرانزيڪشن ڊجيٽل طريقي سان ڪيا ويا، جيڪي گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 65 سيڪڙو وڌيڪ هئا. مجموعي پرچون ادائيگين مان ڊجيٽل ذريعن جو حصو 92 سيڪڙو ٿي ويو، جيڪو مالي سال 2024-25 ۾ 88 سيڪڙو هو.
موبائل فون تي ٻڌل ادائيگي جا ذريعا ڊجيٽل شعبي ۾ سڀ کان اڳتي رهيا، جن وسيلي 11.1 ارب کان وڌيڪ ٽرانزيڪشن ڪيا ويا. انهن ۾ سالاني بنياد تي 79 سيڪڙو واڌ ٿي. انٽرنيٽ بئنڪنگ پورٽلن ذريعي لڳ ڀڳ 30 ڪروڙ ٽرانزيڪشن ٿيون، جن ۾ گذريل مالي سال جي ڀيٽ ۾ 15 سيڪڙو واڌ رڪارڊ ڪئي وئي.
ڊجيٽل ادائيگي جي ڍانچي ۾ پڻ واڌ جاري رهي. پوائنٽ آف سيل (POS) نيٽ ورڪ وڌي 337,791 ٽرمينلز تائين پهچي ويو، جيڪي 295,367 واپاري هنڌن تي موجود هئا. انهن ٽرمينلز ذريعي روزانو لڳ ڀڳ 15 لک ڪارڊ ادائيگيون ڪيون ويون، جڏهن ته گذريل مالي سال دوران روزاني ادائيگين جو انگ لڳ ڀڳ 10 لک هو.
اي ڪامرس ادائيگين ۾ پڻ ڊجيٽل ذريعن جو استعمال وڌندو رهيو. بئنڪنگ ذريعن وسيلي ڪيل مجموعي اي ڪامرس ٽرانزيڪشن مان 96 سيڪڙو ادائيگيون اڪائونٽ ذريعي آن لائن ڪيون ويون.
اسمارٽ فون تي ٻڌل مالي خدمتن ڏانهن وڌندڙ رجحان صارفين جي انگ ۾ به ظاهر ٿيو. برانچ ليس بئنڪنگ موبائل ايپ استعمال ڪندڙن جو انگ وڌي 99.1 ملين ٿي ويو، جڏهن ته مالي سال 2025-26 دوران بئنڪن جي موبائل ايپليڪيشنن جا استعمال ڪندڙ 30.4 ملين تائين پهچي ويا.
ٻئي طرف، پاڪستان جي ادائيگي واري بنيادي ڍانچي ۾ پڻ وڏي ٽيڪنالاجي اپ گريڊ ڪئي وئي. آگسٽ 2025ع ۾ PRISM+ شروع ڪيو ويو. اپ گريڊ ڪيل ريئل ٽائيم گراس سيٽلمينٽ (RTGS) پليٽ فارم ذريعي ISO 2022 معيار ڏانهن منتقلي ٿي، جنهن جو مقصد پرچون ۽ وڏي ماليت واري ادائيگين جي پروسيسنگ ۾ ڪارڪردگي، شفافيت ۽ سلامتي کي بهتر بڻائڻ آهي.
PRISM+ جي شروعات کان پوءِ پاڪستان وٽ هاڻي ٿوڪ ادائيگين جو بنيادي ڍانچو ۽ پرچون سطح جو Instant Payment System، ٻئي ISO 2022 معيار تي ٻڌل آهن.
اسٽيٽ بينڪ چيو آهي ته هو ٽيڪنالاجي جي ترقي ۽ عالمي طريقن سان هم آهنگ رهندي محفوظ، ڪارائتا ۽ سڀني لاءِ دستياب ادائيگي جا نظام تيار ڪرڻ تي ڌيان ڏئي رهي آهي. ان سان گڏ ملڪ جي مالي بنيادي ڍانچي کي مضبوط ڪرڻ، عوام جو اعتماد برقرار رکڻ، نظام جي لچڪ ۽ استحڪام کي يقيني بڻائڻ پڻ سندس مقصدن ۾ شامل آهي.
