نيو يارڪ(ويب ڊيسڪ)آمريڪا ۽ چين مصنوعي ذهانت جي قومي سلامتي جي خطرن ۽ خدشن بابت اطلاعات واري نظام تي اتفاق ڪيو آهي. آمريڪي ناڻي واري وزير اسڪاٽ بيسنٽ ۽ چيني نائب وزيراعظم هِي لِفَنگ نيويارڪ ۾ آچر ڏينهن ڳالهيون مڪمل ڪيون،
سي اين اين موجب اها تجويز آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ ۽ چيني صدر شي جن پنگ کي خميس تي ٿيندڙ سربراهي ملاقات ۾ غور لاءِ مصنوعي ذهانت (AI) جي سلامتي بابت نئين اطلاعاتي نظام بابت فيصلو ڪيو ويندو.
بيسنٽ صحافين کي ٻڌايو ته ٻنهي ڌرين نئين آمريڪا-چين AI ڳالهه ٻولهه شروع ڪرڻ بابت بحث ڪيو، جنهن ۾ خاص ڌيان قومي سلامتي جي خدشن تي ڏنو ويو. ان لاءِ هڪ اهڙو اطلاع وارو نظام تجويز ڪيو ويو، جيڪو گڏيل مقصدن ۽ گڏيل خطرن سان لاڳاپيل هجي ۽ AI سان لاڳاپيل انهن واقعن کي شامل ڪري، جيڪي قومي سلامتي جي سطح تائين پهچن.
بيسنٽ ڳالهين جي پڄاڻي تي چيو، ”اسان سمجهون ٿا ته جيئن هر سرحد پار سرگرمي ۾ ٿيندو آهي، تيئن دنيا جي پهرين ۽ ٻي نمبر واري AI طاقتن وچ ۾ غير شفافيت کان وڌيڪ شفافيت ڏانهن وڌڻ انتهائي اهم آهي.“
ٽرمپ ۽ شي جن پنگ پهريون ڀيرو مئي ۾ بيجنگ ۾ AI جي ترقي بابت ممڪنه صلاح مشورن تي ڳالهه ٻولهه ڪئي هئي، پر اهو فورم ڪڏهن به باضابطه طور قائم نه ٿي سگهيو.
آمريڪي تجويز تي چين جو ردعمل واضح نه ٿي سگهيو، جڏهن ته سرڪاري نيوز ايجنسي شِن هوا جي مختصر بيان ۾ رڳو ايترو چيو ويو ته ٻنهي ڌرين AI بابت ڳالهه ٻولهه ڪئي.
شِن هوا موجب، ٻنهي عملدارن اهم معاشي ۽ واپاري معاملن تي ”صاف گو، گهري ۽ تعميري ڳالهه ٻولهه“ ڪئي، جنهن ۾ واپار ۽ سيڙپڪاري بابت اڳوڻن دورن جي صلاح مشورن ۾ ٿيل معاهدن تي عملدرآمد پڻ شامل هو.
نائب وزيراعظم هِي ۽ چين جي چيف واپاري ڳالهيون ڪندڙ لي چينگ گانگ نيويارڪ ۾ جي پي مورگن چيز جي هيڊڪوارٽرز مان ميڊيا سان ڳالهائڻ کانسواءِ روانا ٿي ويا.
آمريڪي واپاري نمائندي جيميسن گريئر چيو ته جديد AI چِپس ۽ سيميڪنڊڪٽر ٺاهڻ واري سامان تي آمريڪي برآمدي پابنديون، AI واري نظام بابت ڳالهين جي ايجنڊا ۾ شامل نه هيون.
گريئر وڌيڪ چيو ته آچر ڏينهن ٿيل ڳالهين سان ايندڙ خميس ۽ جمعي تي واشنگٽن ۾ ٽرمپ ۽ شي جن پنگ وچ ۾ ٿيندڙ ”ڪامياب سربراهي ملاقات“ لاءِ بنياد تيار ٿيندو.
گريئر چيو، ”اهي ڌرتيءَ تي ٻه طاقتور ترين ملڪ آهن، چاهي ڳالهه واپار جي هجي يا AI جي، تنهن ڪري ضروري آهي ته اهي گڏجي ڪم ڪرڻ جي قابل هجن. ان جو مطلب اهو ناهي ته لاڳاپن ۾ چئلينج موجود نه آهن. انهن مان ڪيترائي واضح آهن.“
ملاقات ۾ ٻين اهم معاملن تي پڻ بحث ٿيو، جن ۾ مئي ۾ طئي ٿيل هڪ عمل کي ”عملي شڪل“ ڏيڻ جا منصوبا شامل هئا. ان عمل تحت ٻنهي ڌرين کي غير حڪمتِ عملي وارن شين تي امڪاني محصولن ۾ گهٽتائي جي نشاندهي ڪرڻي آهي، جنهن کي ”بورڊ آف ٽريڊ“ چيو وڃي ٿو.
گريئر انهن شين جي ڪا مخصوص فهرست نه ٻڌائي، جن تي اهڙي گهٽتائي ٿي سگهي ٿي، پر هن ٻيهر پنهنجي خواهش جو اظهار ڪيو ته آمريڪي ۽ چيني شين جي ”نسبتاً ننڍڙي حصي“ کي اهڙي طريقي سان واپار لاءِ چونڊيو وڃي، جيڪو متوازن هجي ۽ حساس نه هجي. هن چيو ته انهن شين کي ”پنهنجو هڪ الڳ درجو“ ڏٺو ويندو.
گريئر موجب چين مان امڪاني طور چونڊجندڙ شين ۾ صارفين جون شيون ۽ گهٽ ٽيڪنالاجي واريون شيون شامل ٿي سگهن ٿيون، جڏهن ته آمريڪا مان توانائي، زرعي شيون ۽ طبي اوزار اهڙي سهولت لاءِ غور هيٺ اچي سگهن ٿا.
گريئر ۽ بيسنٽ آمريڪي ڪمپنين ڏانهن اهم معدنيات جي فراهمي بهتر بڻائڻ بابت ڪنهن به اڳڀرائي جو ذڪر نه ڪيو. آمريڪي عملدارن جو چوڻ آهي ته بيجنگ پاران گذريل سال جي آمريڪا-چين واپاري جنگبندي دوران پابندين ۾ نرمي آڻڻ جي واعدن باوجود فراهمي اڃا به ناڪافي آهي.
اهي ڳالهيون هڪ اهڙي نازڪ واپاري لاڳاپي ۾ ڇڪتاڻ وڌڻ کان بچڻ لاءِ تدريجي اڳڀرائي ڏانهن اشارو ڪن ٿيون، جنهن جا عالمي معيشت تي وڏا اثر پون ٿا.
بيسنٽ ۽ گريئر مئي ۾ بيجنگ ۾ ٽرمپ ۽ شي جن پنگ جي ملاقات کانپوءِ حل طلب رهيل ٻين معاملن بابت ڪا نئين اڳڀرائي نه ٻڌائي. انهن معاملن ۾ چين جو هر سال آمريڪي زرعي شين جون خريداريون 17 ارب ڊالر وڌائڻ ۽ 200 کان وڌيڪ بوئنگ جهاز خريد ڪرڻ جا واعدا پڻ شامل آهن.
آمريڪي گاڏين جي صنعت سان لاڳاپيل گروپن جمعي ڏينهن ٽرمپ تي زور ڏنو ته هو قومي سلامتي جي بنياد تي آمريڪا ۾ چيني گاڏين جي وڪري تي اثرائتي پابندي برقرار رکي.
