ڪراچي(اسٽاف رپورٽر)سنڌ هاءِ ڪورٽ جي جسٽس عمر سيال جي سربراهيءَ ۾ جوڙيل عدالتي ڪميشن اڱاري ڏينهن ميڊيڪو ليگل آفيسر ڊاڪٽر اساما شيخ کان سخت پڇاڻو ڪيو، جنهن مير رضا علي جو پهريون پوسٽ مارٽم ڪيو هو. ڪميشن ڊاڪٽر جي رپورٽ ۾ موجود تضادن ۽ رضا جي موت جي حالتن بابت سوال ڪيا.
ڪميشن جي سربراهه جسٽس سيال ڊاڪٽر کان پڇا ڳاڇا ڪندي پوسٽ مارٽم رپورٽ تي سخت تنقيد ڪئي ۽ چيو: ”ڪميشن کي گمراهه نه ڪريو. هڪ نوجوان کي قتل ڪيو ويو آهي. ان جو خدائي حساب ٿيندو. توهان مڪمل طور غلط آهيو. اها غلطي ناهي؛ اهو ڏوهه آهي، اها مجرماڻي غفلت آهي.“
نوجوان مير رضا علي جي موت جي جاچ لاءِ عدالتي ڪميشن قائم ڪئي وئي هئي. رضا کي مبينا طور پي اي سي ايڇ ايس مان اغوا ڪري قتل ڪيو ويو هو، جنهن کان پوءِ 29 جولاءِ تي گلستانِ جوهر ۾ هڪ شادي هال ڀرسان جهنگ مان سندس لاش مليو.
شروعاتي طور سندس موت بابت شڪ موجود هو ته کيس قتل ڪيو ويو يا هن خودڪشي ڪئي. پهرين پوسٽ مارٽم رپورٽ ۾ ڪجهه تضاد سامهون اچڻ سبب سندس موت جي حالتن بابت سوال اٿيا ۽ رپورٽ جي وڌيڪ جاچ شروع ڪئي وئي.
ڊاڪٽر اساما شيخ جو بيان
ڊاڪٽر اساما شيخ ٻڌايو ته هن 2016ع ۾ ايم بي بي ايس مڪمل ڪيو ۽ 2021ع ۾ جناح اسپتال ۾ ملازمت شروع ڪئي. هن چيو ته هو ميڊيڪو ليگل ذميواريون انجام ڏيندو رهيو آهي ۽ پوليس سرجن طور پڻ ڪم ڪندو رهيو آهي.
ڪميشن جي سربراهه جسٽس عمر سيال پڇيو ته ڇا هن ڪنهن وڏي سرڪاري اسپتال مان تربيت حاصل ڪئي هئي؟
شيخ جواب ڏنو ته هن اهڙي تربيت حاصل نه ڪئي هئي، پر پوليس سرجن طور ڪم ڪرڻ لاءِ ٻن سالن جو ڪورس مڪمل ڪيو هو.
ڪميشن ڪارروائي دوران لاش جون تصويرون ۽ پوسٽ مارٽم رپورٽ به ڏٺي. ان کان پوءِ جسٽس سيال ڊاڪٽر شيخ کان سندس نتيجن، لاش جي حالت ۽ موت کي ڪيترو وقت گذري چڪو هو، بابت پڇاڻو ڪيو.
شيخ ٻڌايو ته جڏهن هن لاش کي مرده خاني ۾ ڏٺو ته ٻئي هٿ کليل هئا.
جسٽس سيال سوال ڪيو ته رپورٽ ۾ لاش جي عمر ٻن کان ٽن ڏينهن جي وچ ۾ ڪيئن مقرر ڪئي وئي، جڏهن ته علي 27 جولاءِ تي گم ٿيو ۽ سندس لاش 29 جولاءِ تي مليو.
جسٽس سيال چيو: ”توهان وٽ اهو طئي ڪرڻ لاءِ ڪو ثبوت ناهي ته لاش ڪيترو پراڻو هو.“
شيخ ٻڌايو ته هن لاش مان قميص، جگر، ڦڦڙن، معدي جي مواد ۽ رت جا نمونا حاصل ڪري سب انسپيڪٽر نديم مغل حوالي ڪيا هئا.
ڊاڪٽر موجب رت جي نمونن مان نشي آور شئي جي موجودگي ظاهر ٿي هئي.
موت جو سبب ۽ رپورٽ ۾ تبديلي بابت سوال
جسٽس سيال ڊاڪٽر شيخ کان موت جي سبب بابت سندس نتيجي تي به پڇاڻو ڪيو.
شيخ چيو ته علي جو موت گولي لڳڻ سبب ٿيو ۽ هن کي جسم تي گولي جي زخم کان سواءِ ٻيو ڪو نشان نظر نه آيو. هن وڌيڪ چيو ته جسم تي ڪنهن هڏي جي ٽٽڻ يا فريڪچر جا نشان به نه هئا.
جسٽس سيال اهو به پڇيو ته ڇا ڪنهن ڊاڪٽر شيخ کي پوسٽ مارٽم رپورٽ ۾ تبديلي ڪرڻ لاءِ چيو هو.
هن پڇيو: ”هي عدالت ناهي، هي ڪميشن آهي. اسان کي صاف صاف ٻڌايو، ڇا ڪنهن توهان کي رپورٽ تبديل ڪرڻ لاءِ چيو هو؟“
شيخ جواب ڏنو ته رپورٽ مڪمل طور سندس پنهنجي تيار ڪيل هئي.
ڪارروائي دوران پوليس آفيسرن سان لاڳاپيل مبينا دٻاءَ ۽ رابطن تي به بحث ٿيو.
شيخ ڪميشن کي ٻڌايو ته ڊي آءِ جي ايسٽ فرخ لنجار کيس فون ڪري وزيراعليٰ هائوس اچڻ لاءِ چيو هو. هن وڃڻ کان انڪار ڪيو ۽ چيو ته کيس سرڪاري خط موڪليو وڃي. سندس چوڻ موجب، آفيسر کانئس پوسٽ مارٽم جي ٽائيم لائين بابت معلومات گهري رهيو هو.
شيخ ٻڌايو ته بعد ۾ ايڊيشنل انسپيڪٽر جنرل آزاد خان کيس وزيراعليٰ هائوس گهرايو، جتي هو پنهنجي والد سان گڏ ويو.
هن پوسٽ مارٽم بابت ڪنهن به قسم جي دٻاءُ ۾ اچڻ کان انڪار ڪيو. شيخ چيو: ”مون تي ڪو به دٻاءُ نه هو.“
هن ڪميشن کي ٻڌايو ته هن 24 ڪلاڪن اندر ڪم مڪمل ڪري ڇڏيو هو.
ڪميشن ۾ سخت ماحول
ٻڌڻي دوران شيخ کان پڇيو ويو ته ڇا هو اڃا تائين پوليس سرجن طور ڪم ڪري رهيو آهي ۽ هن وقت ڪٿي پريڪٽس ڪري ٿو. هن ٻڌايو ته هو هڪ ننڍي ڪلينڪ پڻ هلائي ٿو.
جڏهن شيخ مختلف مرحلن ۾ معلومات ڏئي رهيو هو ته ڪارروائي دوران ماحول ڇڪتاڻ وارو ٿي ويو ۽ کيس بار بار روڪيو ويو.
جسٽس سيال ريمارڪس ڏنا: ”توهان قسطن ۾ ڳالهائي رهيا آهيو، بلڪل پوسٽ مارٽم رپورٽ وانگر.“
ان کان پوءِ هن ڊاڪٽر کي هدايت ڪئي ته سموري لاڳاپيل معلومات هڪ ئي وقت فراهم ڪري.
جسٽس سيال چيو: ”مون توهان کي هڪ ڀيرو چيو آهي: اسان کي سڀ ڪجهه ٻڌايو. توهان جيڪو به چوندا، اهو رڪارڊ ڪيو ويندو.“
شيخ وڌيڪ ٻڌايو ته کيس ڊي ايس سراج لاشاري به طلب ڪيو هو. هن ڪميشن کي ٻڌايو ته هن 21 آگسٽ تي صحت واري سيڪريٽري کي خط لکي درخواست ڪئي هئي ته جنهن کي هن ”ميڊيا ٽرائل“ قرار ڏنو، ان کي روڪيو وڃي.
ٻڌڻي دوران شيخ ڊاڪٽر سميعه پاران اٿاريل اعتراضن جو حوالو ڏنو ۽ چيو ته هو انهن جو جواب اڳ ئي ڏئي چڪو آهي.
جسٽس سيال کيس هدايت ڪئي ته پنهنجي بيان تي ڌيان ڏئي.
”ڊاڪٽر سميعه بابت نه ڳالهايو. پنهنجي باري ۾ ڳالهايو.“
ان کان پوءِ ڪميشن آڏو ڊاڪٽر شيخ جو بيان مڪمل ڪيو ويو.
رضا جي والدين جا به بيان رڪارڊ
مير رضا جي ماءُ به ڪميشن آڏو بيان رڪارڊ ڪرايو. هن ٻڌايو ته کيس صبح 4:40 وڳي خبر پئي ته سندس پٽ گم آهي.
هن جسٽس سيال کي ٻڌايو: ”مون کي 4:40 وڳي خبر پئي. حيسم فون ڪري ٻڌايو ته رضا جا سوشل ميڊيا اڪائونٽس ختم ڪيا ويا آهن.“
هن چيو ته رضا جي دوست حيسم، رضا جي مڱيندي کي پڻ اها ڳالهه ٻڌائي.
رضا جي ماءُ موجب: ”مون چيڪ ڪيو ته رضا جو سمورو سامان اڃا گهر ۾ موجود هو. مون پنهنجي ڌيءَ کي جاڳايو. ٿوري دير کان پوءِ رضا جا دوست حيسم ۽ رزيق گهر پهتا. رضا جو والد پڻ دڪان جي ملازمن سان گڏ گهر پهچي ويو.“
هن ٻڌايو ته رضا جي والد ان کان پوءِ واقعي جي اطلاع ڏيڻ لاءِ پوليس جي ايمرجنسي نمبر 15 تي فون ڪيو.
ايف آءِ آر داخل ڪرڻ ۾ دير
رضا جي والد ڪميشن کي ٻڌايو ته هن صبح 5:40 کان 5:45 وڳي جي وچ ۾ درخواست ذريعي پوليس سان رابطو ڪيو ۽ بعد ۾ فيروزآباد ٿاڻي پهتو، جتي هڪ پوليس آفيسر ايف آءِ آر داخل ڪرڻ کان انڪار ڪيو.
هن چيو: ”رپورٽ داخل ڪرڻ بدران پوليس اسان کي چيو ته تصوير کڻي اچو ۽ اصرار ڪيو ته شايد منهنجو پٽ ڪاوڙ ۾ گهر ڇڏي ويو آهي.“ هن ٻڌايو ته هو تقريبن 6:15 وڳي ٿاڻي پهتو هو.
رضا جي والد جسٽس سيال کي وڌيڪ ٻڌايو ته اسلام آباد ۾ ڪنهن بااثر شخص سان رابطو ڪرڻ کان پوءِ ئي هو پوليس وٽ ايف آءِ آر داخل ڪرائي سگهيا.
هن چيو: ”اسان ڪجهه ٻين ماڻهن کان به ايس ايڇ او سان ڳالهائڻ لاءِ چيو، ته جيئن هو تقريبن 4:30 وڳي ايف آءِ آر داخل ڪري.“
سي سي ٽي وي فوٽيج بابت دعويٰ
رضا جي ماءُ ٻڌايو ته 29 جولاءِ تي هن حيسم سان رابطو ڪري پنهنجي پٽ بابت ڪا خبر پڇي.
بعد ۾ رضا جو ڪاروباري ساٿي محمد احمد ڀارڊي، سندس ڀاءُ عبدالله ڀارڊي، حيسم، رافي ڀارڊي ۽ علائقي واسي تقريبن 2 وڳي خاندان جي گهر پهتا.
هن پنهنجي بيان ۾ دعويٰ ڪئي ته احمد کيس ٻڌايو ته هنن سي سي ٽي وي فوٽيج ڏٺي هئي، جنهن ۾ رضا کي هڪ سيڪيورٽي گارڊ کان بندوق کڻندي ڏٺو ويو هو.
هن چيو ته خاندان کي ٻڌايو ويو ته اها فوٽيج تقريبن صبح 3:30 وڳي جي هئي.
جڏهن هن احمد کي سي سي ٽي وي فوٽيج ڏيکارڻ لاءِ چيو ته هن کيس ٻه وڊيوز موڪليون؛ هڪ ۾ هڪ ڪار پارڪ ٿيندي ڏيکاري وئي هئي، جڏهن ته ٻي وڊيو ۾ ڪنهن شخص کي بندوق ڪڍندي ڏيکاريو ويو هو.
رضا جي ماءُ وڌيڪ انڪشاف ڪيو ته عبدالله سندس مڙس کي هڪ وائس ميسيج موڪليو، جنهن ۾ دعويٰ ڪئي وئي ته رضا تي 22 هزار رپين جي چاڪليٽن جا پئسا واجب الادا هئا.
