سکر (ن س): وڏي وزير سنڌ سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته خيرپختونخوا ۾ گورنر راڄ يا ايمرجنسي جو خطرو اڃا ٽريو ناهي تنهن هوندي جيڪڏهن اهڙي صورتحال پيدا ٿئي ٿي ته هڪ صوبي جي وڏي وزير جي حيثيت ۾ هو ان قدم کي ڪڏهن به درست نه سمجهندو. سيد مراد علي شاهه صحافي جي سوال جو جواب ڏيندي چيو ته خيبرپختونخوا جي صورتحال تي گذريل ڏينهن پاڪستان پيپلز پارٽي جي چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري ڪراچي ۾ ڪي ايم سي پيپلز اسپورٽس ڪمپليڪس جي افتتاح جي موقعي تي وڏي تفصيل سان ڳالهايو هو. وڏي وزير واضح ڪيو ته پاڪستان پيپلز پارٽي ڪڏهن به نه چاهيندي ته ملڪ ۾ ڪو به غير آئيني قدم کنيو وڃي ۽ نه ئي الله ڪري ڪڏهن اهڙي نوبت اچي. تنهن هوندي سندس چوڻ هو ته ان وقت خيبرپختونخوا ۾ جنهن جماعت جي حڪومت آهي اها مسلسل ان ڪوشش ۾ لڳي وئي آهي ته ڪنهن نه ڪنهن طريقي سان هر هڪ کي ناراض ڪيو وڃي ۽ صوبي ۾ هڪ اهڙي ڇڪتاڻ واري صورتحال پيدا ڪئي وڃي جتي حڪومت کي مجبوراً ڪو اهڙو قدم کڻڻو پوي جيڪو شايد جمهوري طور تي پسنديده نه هجي پر آئيني طور تي اهو غلط ناهي. مراد علي شاهه ٻڌايو ته اها ئي ڳالهه چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري ڪلهه به چئي هئي ۽ هو پاڻ به اهو ئي چاهي ٿو ته گورنر راڄ جهڙن قدمن جي نوبت نه اچي. مولانا فضل الرحمان جي حوالي سان پڇيل سوال جو ذڪر ڪندي هن چيو ته اسان سڀ دعاگو آهيون ته مولانا فضل الرحمان پنهنجن مقصدن ۾ ڪامياب ٿئي ۽ ملڪ ۾ اهڙي ڪا به صورتحال پيدا نه ٿئي. پر ان سان گڏ ئي پي ٽي آئي جي قيادت کي به سنجيدگي سان سوچڻو پوندو ته هو ملڪ کي ڪهڙي طرف کڻي وڃي رهيا آهن. وڏي وزير زور ڏنو ته پاڪستان ان وقت دهشتگردي جي شديد چئلينجن مان گذري رهيو آهي، ۽ دهشتگردي مان پهچندڙ نقصانن ۽ ان جي سنگين نتيجن کان اسان سڀ چڱي ريت واقف آهيون ان ڪري پي ٽي آئي جي قيادت کي انهن تمام حالتن کي مدنظر رکي ئي اڳتي وڌڻ گهرجي.ميڊيا سان ڳالھائيندي هن واضح ڪيو ته سڀ کان پهرين اسان جنهن اهم معاملي کي يقيني بڻايو آهي اهو ڪڻڪ جي خريداري ۽ قيمتن جو استحڪام آهي. مراد علي شاهه جو چوڻ هو ته گذريل ٻن کان ٻن مهينن کان حڪومت سنڌ ان منصوبي تي مسلسل ڪم ڪري رهي هئي ۽ ماضي ۾ جن خريدارين کي اسان ڪنهن سبب مڪمل نه ڪري سگهيا هئاسين هاڻي اسان انهن کي هر صورت ۾ يقيني بڻائي ورتو آهي. هن عوام کي مطلع ڪيو ته ان وقت حڪومت وٽ ايتري وافر مقدار ۾ ڪڻڪ جو اسٽاڪ موجود آهي جنهن جي بدولت صوبي ۾ اٽي ۽ ڪڻڪ جي قيمتن کي پوريءَ طرح مستحڪم رکي سگهجي ٿو ۽ ڪنهن به امڪاني بحران يا مهانگائي جو رستو روڪي سگهجي ٿو. وڏي وزير چيو ته جيتري قدر مونکي اطلاع آهي اهو تاثر غلط ٿي سگهي ٿو ته صوبي ۾ ڪڻڪ جي ڪا کوٽ آهي. هن چيو ته ان وقت اٽي يا ڪڻڪ جي قيمت تقريبن 150 کان 160 رپيا في ڪلوگرام تائين پهچي چڪي آهي، جيڪا عام مقرر ڪيل حد کان يقينن وڌيڪ آهي، پر ان جا ٻيا به ڪيترائي سبب آهن. مراد علي شاهه جو چوڻ هو ته توهان سڀ ان ڳالهه کي مڃيندا آهيو ته صوبي ۾ ڪڻڪ جي ڪٿي به کوٽ يا ڪمي پيدا ناهي ٿي بلڪه اصل مسئلو ڪجهه ٻيو آهي. هن چيو ته ان قيمت جي وڌڻ ۾ ڪجهه اندروني سبب ته آهن ئي پر ان سان گڏوگڏ علائقائي ۽ بين الاقوامي صورتحال به اثر انداز ٿي رهي آهي. وڏي وزير چيو ته پيٽرول ۽ ڊيزل جو مهانگو ٿيڻ ان مهانگائي جو هڪ وڏو سبب آهي ڇو ته جڏهن فيول جي قيمتون وڌنديون آهن ته ان سان مال برداري ۽ انٽرنيشنل ٽرانسپورٽيشن جي خرچن ۾ اڃا به اضافو ٿي ويندو آهي جنهن جو سڌو سنئون اثر قيمتن تي پوندو آهي.وڏي وزير مقامي حڪومتن کي فنڊن جي فراهمي جي حوالي سان پڇيل سوال جو جواب ڏيندي چيو ته حڪومت سنڌ کي ان قدم تي هر طرف کان ساراهيو پيو وڃي ڇو ته اسان ملڪ جو واحد صوبو آهيون جنهن يونين ڪائونسل جي سطح تائين وڃي فنڊن جي منصفاڻي فراهمي کي يقيني بڻايو آهي. هن تصديق ڪئي ته حڪومت سنڌ هر يو سي (UC) چيئرمين کي 12 لک رپيا ۽ ٽائون چيئرمينن کي ڪروڙين رپيا فراهم ڪري رهي آهي. مراد علي شاهه جو چوڻ هو ته اڄڪلهه ڪيتريون ئي سياسي ڳالهيون ڪيون پيون وڃن، پر حقيقت اها آهي ته مقامي ادارن کي نچلي سطح تائين بااختيار بڻائڻ صرف پيپلز پارٽي جو ئي اعزاز آهي. هن ٻڌايو ته مون سان گڏ ان وقت صوبائي وزير بلديات به موجود آهي ۽ اسان اڃا جهاز ۾ ايندي ئي ان معاملي تي تفصيلي گفتگو ڪري رهيا هئاسين ته ڪهڙي طرح پروونشل فنانس ڪميشن (PFC) کي وڌيڪ فعال ۽ متحرڪ بڻائي ان نظام کي اڃا بهتر ڪيو وڃي. وڏي وزير سنڌ واضح ڪيو ته اسان جو مقصد صرف فنڊ جاري ڪرڻ ناهي، بلڪه ان ڳالهه کي به يقيني بڻائڻ آهي ته انهن پيسن جي مڪمل جوابدهي ٿئي ۽ مقامي حڪومتون پنهنجو ريونيو ۽ وسيلا پاڻ به گڏ ڪرڻ جي قابل بڻجي سگهن. سندس همراهه بيٺل ميئر سکر جو حوالو ڏيندي هن چيو ته گذريل ڏينهن به سکر جي ترقياتي منصوبن جي حوالي سان تفصيلي ڳالهه ٻولهه ٿي هئي، حڪومت سنڌ انهن منصوبو کي مڪمل ڪرڻ لاءِ ڀرپور ڪوششون ڪري رهي آهي ۽ جتي اسان جا سرڪاري وسيلا گهٽ پئجي ويندا آهن، اتي اسان پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ تحت منصوبن کي پائي تڪميل تائين پهچائيندا آهيون.وڏي وزير سنڌ حڪومت جي منصوبن جو دفاع ڪندي چيو آهي ته صدر آصف علي زرداري هميشه چوندو آهي ته اسان اهي فائدا حاصل ڪيا آهن جنهن سان پوري قوم ۽ پوري ملڪ کي فائدو پهتو. هن ٿر جو حوالو ڏيندي چيو ته مان تازو ئي پاڻ اتي ويو هئس ۽ توهان ماڻهو به اتي وڃي ڏسي سگهو ٿا ته پيپلز پارٽي ڇا ڪم ڪيو آهي. مراد علي شاهه ٻڌايو ته تازو ئي چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري ’ٿر بلاڪ ٽو‘ جي ٽين توسيعي مهم جو افتتاح ڪيو آهي، جنهن جي بدولت ڪوئلي جي کاڻ جي کوٽائي جي صلاحيت سالانه 11.5 ملين ٽن تائين پهچي چڪي آهي ۽ ان وقت اها دنيا جي چوٽي جي 4 سيڪڙو مائنز ۾ شامل ٿي چڪي آهي، جڏهن ته سال 2030 تائين وڌيڪ توسيع کان پوءِ اها انشاءَ الله دنيا جي ٽاپ 1 سيڪڙو مائنز ۾ شمار ٿيندي. هن دعويٰ ڪئي ته ان وقت پوري ملڪ ۾ سڀ کان سستي بجلي ٿرپارڪر مان پيدا ٿي رهي آهي ۽ اهو اهو حقيقي فائدو آهي جيڪو اسان ملڪ کي ڏنو، جڏهن ته ڪجهه دوستن صرف ميٽرو ۽ سڙڪون بڻائڻ جي شروعات ڪئي جن جا فائدا محدود رهيا. حيدرآباد سکر موٽر وي (M-6) جو ذڪر ڪندي وڏي وزير سنڌ چيو ته وفاقي وزير جي هاڻوڪي بيان مطابق ان منصوبي جي تعمير جو ڪم ايندڙ مهيني شروع ٿي ويندو، جنهن جو مان خيرمقدم ڪريان ٿو. تنهن هوندي هن ماضي جو حوالو ڏيندي ياد ڏياريو ته ان کان اڳ به هو پاڻ ٻه ڀيرا اهڙين تقريبن ۾ شامل ٿي چڪو آهي جتي وفاقي حڪومتون ان موٽر وي جا دعويٰ ۽ اعلان ڪنديون رهيون آهن، جن مان هڪ تقريب تقريبن چار سال اڳ سکر ۾ ۽ ٻي حيدرآباد ۾ ٿي هئي، ان ڪري هاڻي ان اهم انفراسٽرڪچر تي عملي ڪم شروع ٿيڻ گهرجي. وڏي وزير پنهنجي چين جي دوري جا تفصيل ٻڌائيندي چيو آهي ته انفراسٽرڪچر، ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ ۽ آرٽيفيشل انٽيليجنس (AI) جي شعبن ۾ تعاون لاءِ حڪومت سنڌ جا 15 منصوبا ان وقت ڪابينا مان منظور ٿيل آهن جن جي حوالي سان تفهيمي ياداشتون (MOUs) اڳتي وڌايون وينديون. هن ٻڌايو ته ان دوري ۾ سنڌ جي نجي شعبي سان تعلق رکندڙ 12 ڪاروباري اڳواڻ ۽ سرمايه ڪار به اسان سان گڏ وڃي رهيا آهن، جڏهن ته شنگهائي ۾ منعقد ٿيندڙ انويسٽمينٽ ڪانفرنس دوران نجي شعبي جي وچ ۾ وڌيڪ 12 ايم او يوز تي دستخط ڪيا ويندا. مراد علي شاهه جو چوڻ هو ته چيني صوبي هوبئي جي حڪومت گذريل دورِ حڪومت ۾ به کين ٻه ڀيرا باضابطه دعوت ناما موڪليا هئا پر ڪجهه سببن جي ڪري هو ان وقت وڃي نه سگهيا هئا، ۽ هن ڀيري انهن انتهائي اصرار سان ٻيهر مدعو ڪيو آهي. هن وڌيڪ چيو ته چين سان پاڪستان جي سفارتي لاڳاپن جا 75 سال مڪمل ٿيڻ به هڪ تاريخي سنگ ميل آهي، جنهن کي مدنظر رکندي هو سومر کان جمعي تائين جي 5 ڏينهن جي سرڪاري دوري تي چين وڃي رهيا آهن جتان صوبي لاءِ وڏي سرمايه ڪاري متوقع آهي.وڏي وزير سنڌ ڪراچي سرڪلر ريلوي (KCR) ۽ وفاقي تعاون جي حوالي سان گلا شڪوا ڪندي چيو آهي ته ڪراچي ۾ سرڪلر ريلوي جو اهم منصوبو جنهن کي شروع کان ئي فعال ٿيڻ گهرجي ها، اڃا تائين کٽائي ۾ پيل آهي. هن ماضي جي حڪومتن تي تنقيد ڪندي واضح ڪيو ته چيني اختيارين ان منصوبي کي مڪمل ڪرڻ جي يقين دهاني ڪرائي هئي پر ماضي جي دورِ حڪومت ۾ ان اهم ترين عوامي منصوبي کي پسِ پشت اڇلايو ويو هو جنهن جي ڪري اهو تاخير جو شڪار ٿيو. مراد علي شاهه موجوده صورتحال تي به تحفظات جو اظهار ڪندي چيو ته منهنجي ان وقت جي وفاقي حڪومت کان به اها شڪايت رهي آهي ته اسان کي ان منصوبي لاءِ ان قسم جي وفاقي مدد ۽ سپورٽ ناهي ملي رهي جيڪا اصولي طور تي ملڻ گهرجي ها. هن زور ڏئي چيو ته انهن تمام تر مشڪلاتن جي باوجود سنڌ حڪومت هميشه پنهنجي عوام ۽ ملڪ جي فائدي کي ترجيح ڏني آهي، جنهن جو واضح مثال ٿر ڪول جو منصوبو آهي جنهن پاڪستان کي انرجي سيڪيورٽي فراهم ڪئي ۽ اسان پنهنجي ٻين صوبائي منصوبن کي به ان ئي جذبي سان اڳتي وڌائي رهيا آهيون.سکر ايئرپورٽ تي ميڊيا سان گفتگو دوران سندس همراهه صوبائي وزير سيد ناصر حسين شاهه، ضلعي ڪائونسل جو چيئرمين سيد ڪميل حيدر، ميئر سکر ارسلان اسلام شيخ ۽ ٻيون شخصيتون هيون جڏهن ته ٻين عملدارن ۾ ڪمشنر سکر ڊويزن عابد سليم قريشي، ڊي آئي جي ناصر آفتاب، ڊپٽي ڪمشنر نادر شهزاد خان ۽ ايس ايس پي احمد فيصل چوڌري به ايئرپورٽ تي موجود هئا.
