ڪراچي(ويب ڊيسڪ) پراپرٽي ۽ ڪرنسي مارڪيٽ سان لاڳاپيل ذريعن موجب، خليجي جنگ سبب پاڪستان مان دبئي ڏانهن ڪاري ناڻي جي منتقلي ۾ گهٽتائي آئي آهي، جڏهن ته دبئي ۾ اڳ ئي سيڙپ ڪيل رقم واپس پاڪستان اچي رهي آهي ۽ ملڪ اندر پراپرٽي جي ڪاروبار ۾ لڳائي پئي وڃي.
ڊان اخبار جي رپورٽ موجب هزارين پاڪستانين دبئي، خاص طور تي پراپرٽي جي شعبي ۾، سئو ملين ڊالرن جي رقم سيڙپ ڪئي آهي. پاڪستان کي ٻه ڀيرا دبئي جي پراپرٽي مارڪيٽ ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڏو پرڏيهي سيڙپڪار ملڪ قرار ڏنو ويو هو.
عام طور تي اهو سمجهيو ويندو هو ته پاڪستان ۾ پيدا ٿيندڙ ڪارو ناڻو دبئي ۾ محفوظ جاءِ حاصل ڪري وٺندو آهي ۽ اتي پراپرٽي جي قيمتن ۾ واڌ جو هڪ اهم سبب بڻجي رهيو آهي.
آل پاڪستان بلڊرز ايسوسيئيشن جي چيئرمين حسن بخشي چيو: ”پاڪستان ۾ هر مهيني لڳ ڀڳ 60 ملين ڊالرن جو غيرقانوني يا ڪارو ناڻو پيدا ٿئي ٿو ۽ اهو دبئي ۾ سيڙپ ڪيو ويندو هو، پر هاڻي اهو سلسلو بند ٿي ويو آهي.“
ڪرنسي ڊيلرن جو چوڻ آهي ته صورتحال هاڻي ابتڙ ٿي وئي آهي. دبئي ۾ موجود ڪارو ناڻو اتي ڦاسي پيو آهي ۽ جاري جنگ سبب ان کي واپس حاصل ڪرڻ ڏکيو ٿي ويو آهي.
پاڪستاني دبئي مان سيڙپڪاري واپس آڻڻ جي ڪوشش ۾هڪ ڪرنسي ڊيلر چيو: ”دبئي مان وڌندڙ ترسيل رقمون ان ڳالهه جي عڪاسي ڪن ٿيون ته پاڪستاني پنهنجا نقد ۽ آساني سان منتقل ٿيندڙ اثاثا واپس پاڪستان موڪلي رهيا آهن.“
جنگ دبئي جي سيڙپڪاري ۽ سياحت جي منزل طور ڪشش کي تبديل ڪري ڇڏيو آهي.
دبئي مان پاڪستان ڏانهن ايندڙ رقم ۾ واڌ ٿي آهي. ان جو نتيجو اهو نڪتو آهي ته پاڪستان ۾ ٻيهر پيدا ٿيندڙ غيرقانوني رقم پراپرٽي جي ڪاروبار ڏانهن منتقل ٿيڻ لڳي آهي.
حسن بخشي چيو: ”خليجي جنگ شروع ٿيڻ کان پوءِ ڊي ايڇ اي ۾ پراپرٽي جون قيمتون 50 کان 60 سيڪڙو تائين وڌي ويون آهن. جيئن ته ڊي ايڇ اي جي پراپرٽي جو ٽائيٽل محفوظ آهي، يعني هڪ ئي ملڪيت جي ٻيهر فائلنگ يا جعلي ڊيلنگ جو خطرو ناهي، تنهن ڪري گهڻو ڪري رقم هن علائقي ڏانهن وڃي رهي آهي.“
ٽيڪنالاجي ڪمپنيون به دبئي منتقل ٿيون هيون
صرف ڪارو ناڻو ئي دبئي منتقل نه ٿي رهيو هو، پر ڪيتريون ئي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون پڻ جنگ کان اڳ دبئي منتقل ٿي ويون هيون.
انهن ڪمپنين لاءِ دبئي ۾ ڪاروباري ماحول ۾ گهٽ رڪاوٽون هيون. ان کان علاوه پاڪستان ۾ انٽرنيٽ ڪنيڪشن جي بار بار مسئلن ۽ ٽيڪس اختيارين جي وڌندڙ مداخلت سبب به ڪجهه ڪمپنيون ٻاهر منتقل ٿي رهيون هيون.
هزارين پاڪستاني دبئي کي ٽئين ملڪ طور استعمال ڪري رهيا هئا ۽ هندستان ۽ بنگلاديش جهڙن ملڪن سان قانوني ڪاروبار ڪري رهيا هئا.
هاڻي اهي ماڻهو دبئي ۾ ڦاسي پيا آهن ۽ پنهنجي سيڙپڪاري واپس حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن، ڇاڪاڻ ته اتي اڃا تائين جنگ جهڙي صورتحال برقرار آهي.
ڪرنسي ڊيلرن جو چوڻ آهي ته جڏهن صورتحال معمول تي ايندي ته خليج مان سئو ملين ڊالرن جي رقم پاڪستان واپس اچي سگهي ٿي، ڇاڪاڻ ته دبئي پرڏيهي سيڙپڪارن جو اعتماد وڃائي چڪو آهي.
حسن بخشي پڻ انهن رپورٽن جي تصديق ڪئي ته پاڪستاني سيڙپڪار دبئي مان پنهنجي سيڙپڪاري واپس حاصل ڪرڻ لاءِ ڀرپور ڪوشش ڪري رهيا آهن، پر جنگ کان متاثر ملڪ ۾ پراپرٽي جون قيمتون گهٽ ۾ گهٽ سطح تي پهچي ويون آهن.
پاڪستان ۾ پراپرٽي مارڪيٽ ۾ تيزي
پراپرٽي ڊيلرن جو چوڻ آهي ته جنگ کان پوءِ پاڪستان ۾ پراپرٽي جون قيمتون وڌڻ شروع ٿي ويون آهن ۽ خريد ۽ وڪري جي سرگرمي ۾ پڻ اضافو ٿيو آهي.
انهن موجب مارڪيٽ ۾ رقم جي دستيابي بهتر ٿيڻ سبب خريداري ۽ وڪري ٻنهي ۾ واڌ ٿي آهي.
پراپرٽي ڊيلر ڪريم داد چيو: ”حڪومت پڻ تعميراتي صنعت کي هٿي ڏيڻ لاءِ قدم کڻي رهي آهي ۽ پراپرٽي جي قيمتن ۾ ٻيهر واڌ انهن ئي ڪوششن جو نتيجو آهي. ڪراچي جي ٻين علائقن ۾ پراپرٽي جون قيمتون 20 کان 25 سيڪڙو تائين وڌي ويون آهن.“
