ڌرتي جي گولي جي تاريخ بابت سمنڊ جي ڪناري تي واريءَ جا ذرڙا اسان کي ان کان وڌيڪ ٻڌائي سگھن ٿا جيترو توهان سوچي به نٿا سگهو. ڌرتيءَ جي سياري جي تاريخ بابت، نئين تحقيق بابت سائنسدانن جو چوڻ آهي ته هنن هڪ نئين ميٽرڪ يا طريقو تيار ڪيو آهي جنهن سان واري ۾ موجود معدني ذرڙن جن کي زرڪون Zircon سڏيو وڃي ٿو، انهن جي مدد سان زمين جي تاريخ يا عمر جو پتو لڳائي سگهجي ٿو. “ايج ڊسٽريبيوشن فنگر پرنٽ” ذريعي اها تيسٽ ڪري سگهجي ٿي. ان سان ڌرتي جي وجود جي اربين سال پراڻي تاريخ بابت ڄاڻ حاصل ڪري سگهجي ٿي. زرڪون نالي معدني ذرڙا هڪ اهڙي شيءِ آهي جيڪا ارضيات جا ماهر ڳوليندا آهن، ڇاڪاڻ ته اهو تڏهن ٺهي سگهي ٿو جڏهن براعظم هڪ ٻئي سان ٽڪرائجن ٿا. اهي ڪرسٽل ڪجهه حالتن ۾ اربين سال پراڻا ٿي سگهن ٿا، انهن ۾ اربين سالن جي ڪهاڻي سمايل هوندي آهي. زرڪون جي پائداري ان کي مختلف سبب جي ڪري تباهه ٿيندڙ زمين جي خلاف مزاحمتي بڻائي ٿي، ۽ جيئن اهي سمنڊ جي تهه ۾ وڄي ٿو ته اهي ان سان گڏ معلومات ذخيرو ڪري ٿو. آسٽريليا جي ڪرٽين يونيورسٽي مان سيڊيمينٽولوجسٽ ميلو برهام جو چوڻ آهي ته ”دنيا جا ساحل ايمانداري سان اسان جي ڌرتيءَ جي جيولوجيڪل ماضي جي تفصيلي تاريخ کي رڪارڊ ڪن ٿا، ڌرتيءَ جي اربين سالن جي تاريخ سان گڏ هر داڻي جي ارضيات ۾ نقش ٿيل آهي، ۽ اسان جي ٽيڪنڪ ان معلومات کي کولڻ ۾ مدد ڪري ٿي،“. زرڪون جي عمر جي ورڇ کي ننڍڙن ٻارن کان وٺي بزرگن تائين جي عمر جي فرق جيان ارضياتي اصطلاحن ۾بيان ڪري سگهجي ٿو. نئين ٽيڪنڪ سائنسدانن کي اهو معلوم ڪرڻ جي قابل بڻائي ٿي ته ڪهڙن جبلن مان پيدا ٿيندڙ واقعا ان دور ۾ رونما ٿي رهيا هئا جيڪي ان ڪناري تي جمع ٿيڻ تائين پهتا آهن. اهو طريقو ان ڳالهه تي به روشني وجهڻ جي قابل آهي ته ڪيئن ڌرتيءَ پهريون ڀيرو رهڻ لائق بايوسفيئر biosphere تيار ڪيو، محققن جي مطابق، جيولوجيڪل تجزيي جي ٻين طريقن جي ڀيٽ ۾ هن ۾ گهٽ وقت لڳي ٿو. هڪ ٻيو فائدو جيڪو هن نئين تحقيقي ٽيڪنڪ جي موجوده طريقن تي آهي اهو هي آهي ته هن جي استعمال سان ٽيڪٽونڪ پليٽن جي حرڪت کي سمجهڻ لاءِ به مدد ملندي ڇو ته زرڪون ۾ اها معلومات سمايل هوندي آهي. جنهن جي محققن کي اڪثر تلاش هوندي. آهي. ٽيم پنهنجو نئون طريقو ٽن ڪيسن جي مطالعي سان آزمايو جنهن ۾ نمايان ڪيو ويو ته ڪيئن عمر جي تقسيم ۾ فنگر پرنٽ ڪم ڪري ٿي، ڏکڻ آمريڪا، اوڀر انٽارڪٽيڪا، ۽ مغربي آسٽريليا ۾ زرڪون جو مطالعو ڪيو ويو. آسٽريليا جي ڪرٽين يونيورسٽي جو جيو ڪورونولوجسٽ ڪرس ڪرڪلينڊ چوي ٿو ته ”مثال طور، ڏکڻ آمريڪا جي اولهه ۽ اوڀر واري سامونڊي ڪناري تي وهندڙ تلاءُ بلڪل مختلف آهن ڇاڪاڻ ته اولهه پاسي ڪيترائي نوجوان ذرڙا آهن جيڪي براعظم جي هيٺان ڪرسٽ ڦاٽي پوڻ سان پيدا ٿيا آهن، جيڪي زلزلي ۽ آتش فشائن کي هلائي رهيا آهن. “جڏهن ته، اوڀر ساحل تي، سڀ ڪجهه نسبتا پرامن آهي ارضياتي طور تي ۽ اتي پراڻي ۽ نوجوان اناج جو هڪ ميلاپ آهي، جيڪو ايمازون بيسن جي پٿر جي تنوع مان ڪڍيو ويو آهي.” سائنسدانن موجب پراڻي تحقيق جي نتيجن جو نئين طريقي واري تحقيق سان ڀيٽ به ڪئي وئي آهي، جنهن ۾ ٽيڪٽونڪ تحرڪ سبب انهن ذرڙن جي وجود بابت به ڄاڻي سگهجي ٿو. ”هي نئون طريقو قديم ارضيات جي فطرت کي وڌيڪ سمجهڻ جي اجازت ڏئي ٿو ته جيئن ڌرتيءَ تي ٽيڪٽونڪ پليٽن جي ترتيب ۽ حرڪت کي وقت جي ذريعي ترتيب ڏئي سگهجي،“ برهام چوي ٿو.
